BIẾT ÐẾN BAO GIỜ

       Tôi đi nghỉ mát tám tháng ở một trại tù vượt biên thuộc tỉnh Bạc Liêu về đã được gần một năm, hồi ấy vào khoảng cuối 1983, nhân dịp ghé thăm một người bạn ở gần vườn Tao Ðàn Sài Gòn, gia đình anh liền giới thiệu cho tôi một chỗ đi không phải đóng tiền trước mà chỉ đưa tiền “tắc xi” độ gần hai chỉ vàng, khi nào đi thoát sẽ đánh điện cho thân nhân ở ngoại quốc trả tiền sau, yên chí không bị lừa. Lừa bịp giả dối nhiều quá nên khách đi không ai chịu đưa tiền trước, các tổ chức xoay ra lấy tiền sau nhưng cũng có chỗ vẫn lừa được. Chỗ mà gia đình anh bạn giới thiệu cho tôi nghe có vẻ hấp dẫn, họ nói đi ngay tại bãi trước Vũng Tàu, chờ “tắc xi” tại Thích Ca Phật Ðài ở một ngôi chùa phía sau, mà cũng có vẻ dổm dổm nhưng vì thấy họ bắt đóng không bao nhiêu nên tôi đồng ý tham gia, nếu bị lừa hai chỉ thì thôi cũng bỏ.
     Hàng chục người gồm tôi và gia đình bạn khoảng xế trưa hôm ấy đến Thích ca Phật Ðài Vũng Tàu đợi lóng ngóng cỡ hai tiếng đồng hồ không thấy người tổ chức đâu, anh trai cả của gia đình ấy sinh nghi bàn với chúng tôi có lẽ nên về lại Sài Gòn vì thấy có vẻ lừa, tôi đề nghị thử chờ thêm một tiếng nữa xem sao, chúng tôi chờ thêm cũng không thấy gì khác hơn bèn lẳng lặng lui binh, mọi người xuống đường thuê xe ra bến để về Sài Gòn. Thật là may mắn thay, khi công an ập tới thì chúng tôi đều đã cao chạy xa bay rồi, nó bất nhân đến thế, đã lừa người ta lại còn báo cho công an đến bắt nữa.
     Thấy trời cũng đã xế chiều tôi bèn ghé thăm gia đình cô em hiện sinh sống tại đây nghỉ ngơi thoải mái mai về cũng chẳng sao. Thường thường khoảng một hai tháng tôi ra Vũng Tàu thăm gia đình cô và gặp gỡ một số bạn bè mới để khuây khỏa phần nào tình trạng bế tắc không lối thoát của mình: Cải tạo về đi làm thì không ai mướn, vượt biên bị bắt, đi buôn bán bị lỗ. Mỗi lần ra đây chơi, gia đình thân nhân tôi thường kể cho tôi nghe những chuyên lạ tại xã hội Vũng Tàu, toàn là những bi kịch. Từ 1975 đến nay, đất nước tan hoang vì chiến bại, một đất nước đã bị dầy vò xâu xé vì chiến tranh cách mạng mấy chục năm qua, nay bị kẻ chiếm đóng vơ vét thẳng tay lại càng nghèo khổ xơ xác, đâu đâu cũng chỉ nghe thấy nói đến những bi kịch não nùng, sự thực cuộc đời tôi cũng là một bi kịch. . .Lần này tôi lại được nghe một câu chuyện khác hẳn những lần trước đây, một thảm kịch thì đúng hơn.
 . . .  Chuyên xảy ra Vũng Tàu, có một bà tôi nghiệp lắm, chưa nghe thấy nói ai khổ như vậy, bà ấy chết chôn bó chiếu cách đây năm, sáu tháng, sau người ta tội quá nên họ quyên góp mua cho cái quan tài rồi mấy ngày sau lại đào lên chôn lại. . đứa con lên mười bị cái đỉnh đồng rớt trúng bụng mấy ngày sau chết. . còn ông chồng thì cải tạo biệt tăm biệt tích không biết ở đâu bây giờ.
     Nghe nói hồi xưa bà này ngon lành lắm, làm sở thuế, chồng làm Thiếu tá nhà cửa đoàng hoàng, có xe díp, xe Toyota, nhà có người làm, nghe nói hồi ấy ăn diện ghê lắm, cả mấy chục cái áo dài. . . thế mà bây giờ. . rõ thật thảm thương. Hồi sau 75 ông ấy đi cải tạo, bà ấy không biết làm ăn gì, vừa phải nuôi đứa con lên sáu, vừa phải lo nuôi chồng cải tạo nên ngày càng khánh kiệt, ông ấy cải tạo ở trong Nam một thời gian sau phải chuyển trại ra Bắc. Hồi ấy công an phường đòi lấy nhà, bà này cũng ngon lắm nhất định không chịu dọn đi, bà ấy có ra Bắc thăm chồng một lần, ông ta khuyên vợ bán nhà rồi ôm con đi vượt biên, nghe lời chồng bà bán nhà cho một ông cán bộ rồi mua một căn nhà nghèo nàn trong một ngõ hẻm. Bà ấy nghe người ta rủ đi bị lừa hai ba lần mất bao nhiêu là tiền, không có tiền ra thăm chồng ngoài Bắc nhưng có nhờ người gửi ra cho ông ấy. . bẵng đi bao nhiêu năm không được gặp chồng, tiền bạc ngày một cạn dần. .
        Năm ngoái năm kia gì đấy ông ấy cải tạo đã được sáu năm, bà ấy mua được cái xe bán nước đá đẩy đi bán tại các trường học, đứa con một nay đã lên mười, nó phụ giúp má bán hàng. Một hôm bà đang lui khui nấu ăn dưới bếp bỗng có tiếng kêu đánh soảng một cái, chạy vào thì thấy thằng bé ôm bụng kêu đau, nó ngủ trưa trên sàn nhà đạp chân vào tủ, cái lư hương bằng đồng rớt trúng ngay bụng, nó chỉ bị đau một lúc thôi, nhưng hôm sau nó lại kêu đau, hàng xóm bảo bà phải đem nó vào nhà thương ngay.
      Bác sĩ cho biết nó bị dập ruột, nếu đem nó vào bệnh viện ngay thì còn hy vọng, nay trễ rồi, đến sáng thì thằng bé tắt thở. Chôn cất đứa nhỏ được mấy ngày người ta đồn nhà bà có ma quỉ ám, căn nhà này bà mua mấy năm trước, nghe nói từ mười mấy năm trước có người tự tử trên cây xoài ngoài vườn nay đã thành tinh. Chủ cũ đã cho chặt cây vì sợ gió bão làm đổ nhà, nay không có nơi trú ngụ con ma thường lảng vảng trong nhà rủ người này người kia đi theo nó, chủ cũ bán nhà vì đi làm ăn xa và cũng vì sợ ma quỉ phá. Khi xẩy ra tai nạn chết người ấy người ta càng có duyên cớ xác nhận truyện ma là có thật, họ bảo rằng ma nó mất chỗ ngụ phải vào nhà ở tìm người thay thế nó đặng dễ siêu thoát. Người ta nói gần đây ở phía Bắc thị xã cũng có một truyện tương tự, họ nói một căn nhà có ma vì chủ nhà đẵn một cây lớn ngoài vườn, con ma không còn chỗ trú ngụ nó vào nhà đánh chủ nhà lòi cả mắt, đánh mấy đứa con bể cả đầu. . .
      Mấy hôm sau hàng xóm khuyên bà ấy ấy phải đổi nhà hay tìm thầy pháp cao tay yểm bùa, bà ta gàn bướng không chịu nghe lại còn tin vào sự phù hộ linh thiêng của thằng bé, bà có nói với người ta: Cháu nó linh lắm, nó về nhà mấy lần, tối nọ tôi chập chờn ngủ được một lúc thì thấy nó bưng một đĩa trái cây lại giường nằm, tôi choàng dậy thì nó mờ dần rồi biến đi, có lần chiều tối tôi đang rửa tay dưới bếp, nghe thấy lịch kịch trên bàn thờ, tôi quay lên nhà thấy cháu nó đứng cạnh bàn thờ rồi lại biến đi ngay, có lần nửa đêm thấy tiếng lịch kịch rửa bát đĩa dưới bếp, tôi xuống dưới ấy thì thấy em ru ngay. .
     Nửa năm sau bà ấy nuôi một đứa con nuôi mồ côi cỡ mười bảy tuổi gì đó, bà thương nó vì thấy nó hơi giống đứa con đã chết năm ngoái, thằng này mới đầu có vẻ đàng hoàng sau sinh hư, nó hay xin tiền bà để đi chơi với bồ, bà ấy cho vài lần sau chán không cho nữa, còn định đuổi nó đi. Môt hôm vào lúc chập tối nó bóp cổ bà ta đòi tiền, bà vật vã kêu lên thì nó lấy quả chanh nhét vào miệng, bà cố la to nhưng nó bị nó bóp cỗ chặt quá chết ngạt luôn, nó lục ngăn kéo lấy được một ít tiền, lấy cái xe đạp của bà chạy mất hút trong đêm tối.
     Người ta khai báo cho tổ trưởng, phường trưởng, ủy ban nhân dân phường đến nhà lục lọi giấy tờ, họ tìm tòi các ngăn kéo tủ không thấy tiền bạc gì cả, làm biên bản xong bèn hỏi hàng xóm về lý lịch nạn nhân, người ta đều nói bà ấy tứ cố vô thân tại đây, bà con ở Bến Tre hết, cũng không ai biết địa chỉ cha mẹ anh em đương sự, nghe nói có vài người bạn cũ làm cùng sở ngày xưa hiện còn ở đây biết địa chỉ gia đình nạn nhân. Ông chủ tịch phường nhờ người dẫn đi hỏi ngay, mấy người bạn cũ cho biết cách đây mười mấy năm có cùng bà ấy xuống Bến Tre thăm gia đình cha mẹ bà một lần, nhưng lâu quá nay không còn nhớ gì nữa, khi hỏi tổ trưởng và hàng xóm về địa chỉ cải tạo của ông chồng ai nấy đều nói không biết.
     Cũng tại chính quyền giam giữ người ta lâu quá nên mới xẩy ra tấn thảm kịch ấy, nếu có ông chồng ở nhà thì đâu đến nỗi.
     Thằng con nuôi phạm tội cũng tại xã hội, bần hàn sinh đạo tặc, nếu không cực khốn cùng như vậy thì đâu đến nỗi.
      Vì trong nhà không còn đến một xu một cắc, bà con họ hàng không biết ở đâu nên phường quyết định cho đem bó chiếu chôn bà ấy ngoài nghĩa địa của thị xã, đâu đã hết, mấy hôm sau bà chủ tịch hội phụ nữ phường thấy tội nghiệp bèn đi quyên góp trong hội và hàng xóm để mua cái quan tài rồi lại cho người đào xác lên bỏ vào quan tài cho chôn lại, chết rồi mà chưa yên thân.
      Sau này ông chủ tịch lấy được địa chỉ của ông chồng trong một bức thư cũ từ mấy năm trước, nhưng khi biên thư ra ngoài Bắc hỏi thì họ cho biết ông ấy đã chuyển trại nhiều lần rồi nay không biết ở trại nào. Nhưng cũng có thể ông ấy đã bỏ xác trong nhà tù từ hồi nào rồi, phường quyết định niêm phong căn nhà ấy lại để chờ khi nào ông chồng cải tạo về thì giao trả lại.
    Còn thằng con nuôi bóp cổ bà ấy chết được một tuần thì bị bắt ngay, nó xuống Long Khánh đi chơi với con bồ thì bị công an đến còng tay lại, cô bồ bỏ chạy thoát. Hôm xử tại toà án thị xã người ta đi xem đông lắm, nó khai nó chỉ bóp cổ để dọa cho bà ấy sợ thôi, tại bà ấy kêu la dữ quá nên nó lỡ tay bóp chết, ai cũng tưởng nó bị tử hình nhưng chỉ bị tòa xử hai mươi năm chung thân, người ta cho thế là nhẹ, có lẽ nó còn vị thành niên.
     Một tấn thảm kịch vô cùng tàn nhẫn đã gây xúc động cho cả thị xã, ở đây hầu như mọi người đều đã nghe nói đến, nhưng chuyện chỉ xẩy ra tại một đất nước tan hoang, một xã hội bị hoàn toàn đảo lộn như miền Nam chiến bại bị chiếm đóng hiện nay, nhất là thân phận kẻ bại trận bừng con mắt dậy thấy mình tay không và bị đẩy đến tận cùng đáy xã hội, khi kẻ chiến thắng lấy đi tất cả, winner takes it all.
     Câu chuyện vẫn chưa hết, mấy năm sau tại Sài Gòn, một người công an ở gần nhà tôi cho biết anh ta mới ở nghĩa trang huyện Thủ Ðức về, tại đây người ta mới xử bắn một thằng giết mẹ nuôi ở Vũng Tàu, nghe nói vụ án đã được xử lại vì nhân dân không hài lòng với bản án trước.
      Bỗng nhiên tôi lại tự đặt câu hỏi về công lý của xã hội, của con người, nó đã công bằng hợp lý hay chưa? Thằng con nuôi gây lên tội ác nay đã đền tội, thế còn những kẻ đã gây lên cái chết của cả ba người và biết bao nhiêu người khác nữa, biết bao nhiêu tấn thảm kịch khác nữa, biết bao nhiêu gia đình tan nát . .  chúng đã đền tội hay chưa? Và biết đến bao giờ?    

       Trọng Ðạt