 |
|
|
CÀNH LAN TRONG GIÓ
Thương em mong manh như một cành lan... 1.- Khải cầm cây đàn guitar từ người em cô cậu đưa cho, khảy vài nốt nhạc. Anh hỏi Thành: - Anh thấy h́nh như Thành có bản nhạc mới nào đó, phải không? Thành gật đầu: - Dạ, bản Gọi Người Yêu Dấu của Vũ Đức Nghiêm, em mới lượm ngoài nhà sách Sông Đà sáng nay, anh dạo thử xem sao. Em nghe Thái Thanh hát trên đài Sài G̣n tuần trước. Khải xốc lại cây đàn, đặt trên chân, khảy vài nốt nhạc, tằng hắng cố hát thử, rồi đọc khe khẻ lời hát. Vừa ư ử trong cổ họng, vừa gục gặt đầu: - Thành này, bản này được lắm. - Ờ, anh hát thử cho em nghe. Khải dạo nhạc trở lại, cất giọng... ồ ồ. “Gọi.., gọi.., gọi người yêu dấu xa vời...”. Thành bật cười: - Nè anh Khải, đừng sửa lời ca của người ta chứ! Làm ǵ có gọi, gọi gọi đến ba lần! Khải bỏ chiếc đàn xuống bàn, cười hô hố: - Mày kê tủ đứng vào mồm tao th́ hát ḥ cái con khỉ khô ǵ được nữa. Thôi để lúc khác. bây giờ ra bao lơn ngồi nh́n trời mây, hoa lá và thiên hạ qua lại cho vui. Vừa đi ra bao lơn Thành vừa cười khúc khích: - Anh bây giờ nh́n cuộc đời toàn màu hồng! Tương lai của anh đang rộng mở. Anh đă có quyết định chi chưa, chọn cái học bỗng Úc hay vào học Phú Thọ? - Chắc anh chọn cái học bỗng Úc. Đi cho biết đó biết đây, học được cái ǵ hữu ích, hầu mai sau đem về giúp đỡ quê hương. Chả lẽ quê hương ḿnh cứ bị chiến tranh tàn phá, giết chóc nhau măi sao? - Hy vọng anh đi học bên Úc bốn năm, về nước th́ chiến tranh cũng chấm dứt. Thanh b́nh trở lại trên quê hương này, chắc cần những kiến thức của những kẻ đi du học mang về. Anh mang trên vai cái trọng trách nặng lắm đó. Ráng học cho giỏi, thành tài. về nước tái thiết quê hương anh Khải nhé. Qua bên đó thấy các cô gái Úc, da trắng, mắt xanh, tóc vàng, cũng đừng quên nơi chôn nhau cắt rốn khổ đau của ḿnh nghe anh! Nói xong Thành cười hô hố. Khải chăm chú nh́n một cô gái đi xe đạp, áo dài trắng tung bay theo gió. Chiếc nón lá kẹp bên guidon xe. Cô gái xuống xe, dắt xe vào nhà Thành. Khải muốn buột miệng, la nho nhỏ, “cô bé nhà ai mà xinh quá”. Thành đi ra, đến bên Khải hỏi: - Anh nh́n ǵ mà chăm chú quá vậy? - Thành này, có cô bé nào vào nhà mày mà xinh quá vậy? Thành nh́n xuống sân, thấy cô gái đi vào, nói: - À, học tṛ lớp hè, học thêm Anh văn của mẹ em đó anh. Cô bé này tên là Hạnh, xinh lắm, nhưng ốm nhom, nên bạn bè của cô ta gọi là Hạnh “gầy”, Hạnh “cây tăm”. Anh chịu hả? Để em giới thiệu cho anh nhé. Anh bây giờ có giá lắm. Đậu Tú Tài II hạng b́nh này, chớp được học bỗng đi Úc này. Đẹp trai, học giỏi, con nhà giàu này, tương lai thật rộng mở. Nói xong, Thành chạy xuống nhà t́m nước uống. Khải trở vào, cầm lại cây đàn, mở bản nhạc “Gọi Người Yêu Dấu”, chăm chú xem các nốt nhạc và lời ca. Khải muốn la lên “tuyệt diệu quá” , cái anh nhạc sĩ này có lẽ làm bản nhạc này cho riêng ta đây. “Thương yêu tóc buông lơi dịu dàng...Thương đôi mắt sao trời lung linh... Thương yêu dáng vai gầy thanh thanh...” Ô là là, như viết dùm ta, cho cô bé mới nh́n thấy. Khải bấm và khảy lớn nốt nhạc, khi hát “Thương em mong manh như một cành lan...” Khải muốn bỏ cây đàn xuống, vỗ tay thật lớn. Đúng quá “thương em mong manh như một cành lan....”.Đúng quá, như một cành lan. Có lẽ ta nên gọi cô bé là Hạnh Lan th́ hay quá! Khải hát đi, hát lại bài nhạc nhiều lần. Để chiếc đàn xuống bàn, Khải với tay, lượm tờ giấy xanh trên bàn học của Thành, viết nắn nót “Thương em mong manh như một cành lan...”, rồi gấp tờ giấy bỏ vào túi áo, đi lững thững xuống cầu thang để ra về. Bên pḥng khách, mẹ của Thành đang nói chuyện với ba bốn nữ sinh, có lẽ đến xin học lớp hè như Thành vừa nói. Khải nghĩ, có lẽ trong số các cô bé đó, có Hạnh Lan. Bước ra cửa, không thấy ai, Khải đi rón rén lại chiếc xe đạp có treo chiếc nón lá, kẹp miếng giấy xanh xanh vào quai nón, rồi ra về nhẹ nhàng. Khải nghĩ chắc chẳng ai biết anh ta đă gởi một “thông điệp” cho cô bé Hạnh Lan. Những ngày kế tiếp, Khải nhận được giấy tờ từ Nha Du Học, bảo phải vào Sài G̣n gấp, bổ túc giấy tờ hợp lệ quân dịch trong hồ sơ du học. Khải vội vàng đi Sài G̣n, mang theo h́nh ảnh cô bé áo trắng mảnh dẻ như một cành lan. Một tuần lễ ở Sài G̣n, lo giấy tờ hoàn tất, Khải nôn nóng trở về Đà Nẵng. Về đến nhà của người anh, chỉ kịp vất chiếc xách tay trong pḥng học, chào anh chị, nói năm ba câu chuyện Sài G̣n, rồi nhảy lên xe đạp đến nhà Thành. Thành không có nhà, có lẽ đạp xe đap, đi chơi với bạn bè. Khải thất vọng, không biết ai để hỏi về cô bé Hạnh Lan. Ngồi nói chuyện với mẹ Thành, Khải thấp thỏm: - Thành đi chơi đâu, khi nào về, thưa cô? - Thật sự cô cũng không biết. Nghỉ hè và sang năm nó lên lớp 12 , chuẩn bị thi tú tài II, nhưng nó ham chơi quá. Cô cũng muốn để cho nó nghỉ ngơi xả hơi, vài ba tuần nữa, sẽ cho cậu ta vào kỷ luật, chuẩn bị bài vở cho năm cuối của bậc trung học. Khải thả quả bóng ḍ la: - Hôm trước con thấy mấy nữ sinh đến xin cô học thêm Anh văn. Lớp dạy thêm của cô có được mấy học tṛ tất cả? - Đến hôm nay, cô nhận được sáu em. Có lẽ như vậy đủ rồi. Ít học tṛ, việc kèm cho các em có kết quả hơn, nhất là về đàm thoại, luyện giọng, phát âm cho đúng và nghe cho quen. - Sáu tṛ rồi à? Ai vậy cô? - Ờ, th́ có Thu Hà, Mỹ Anh, Duyên, Bích, Tố Nga và Hồng Hạnh. Khải buộc miệng: - Hồng Hạnh, chứ không phải Hạnh Lan, hả cô? - Cô hỏi thật Khải nhé, có phải con viết cho Hồng Hạnh câu thơ, “thương em mong manh như một cành lan”, rồi kẹp trên vành nón của Hồng Hạnh, phải không? Khải lúng túng, đỏ mặt, muốn chối. Mẹ Thành nói: - Lúc đầu khi thấy mănh giấy xanh xanh đó trên nón của Hồng Hạnh, cô không biết ai nghịch như vậy. Nhưng thấy nét chữ và nhất là hôm nay, cô nghe Khải gọi Hồng Hạnh là Hạnh Lan, th́ con hết đường chối căi rồi nhé. Cô cười nhưng nét mặt thật nghiêm trang, Khải chỉ ngồi yên, nghe và dạ. Cô tiếp: - Thật sự cô không ngăn cấm, nhưng cả con và Hồng Hạnh, tuổi bây giờ, phải đặt việc học trên hết. Không nên lăng mạn, mộng mơ mà làm hỏng con đường học vấn. Khải dạ nhịp. Cô nh́n đồng hồ tay, Khải mừng thầm, đứng lên chào cô ra về. Khải phóng xe chạy như bay, qua đường Quang Trung, xuống bờ sông, chạy lên Độc Lập, thấy phố phường nhộn nhịp, vui quá. Khải cảm thấy như mọi người, phố phường chia niềm vui với ḿnh. Khải ước ao, phải chi ḿnh là cánh chim biển, bay lên bầu trời xanh bao la, sơi ḿnh trong biển trời mênh mông, bay về cuối trời, nơi đó có Hạnh Lan, đang mong chờ. Khải muốn la thật to cho thỏa thích, cô bé Hạnh Lan đă nhận được “thông điệp t́nh yêu” của ta rồi. 2.- C̣n hai tuần lễ nữa đến ngày tựu trường. Hồng Hạnh được ba mẹ thưởng, cho đi Sài G̣n chơi, thăm gia đ́nh người anh cả đang ở trong đó. Nghe Thành tiết lộ nguồn tin đó, Khải t́m cách đi Sài G̣n với lư do liên lạc bên ṭa đại sứ Úc, để xin thêm tài liệu về các chương tŕnh học ở đại học Úc. Đến Sài G̣n buổi trưa, Khải chỉ nghỉ ngơi chốc lát, rồi nhờ tên bạn thân chở bằng xe gắn máy đến địa chỉ của người anh Hồng Hạnh, Thành mới cho. Lững thững lội bộ qua lại trên những con đường nhiều cây lá, mát rượi, góc đường Trần Quí Cáp - Gia Long. T́m đúng số nhà, Khải khựng lại, nh́n vào, không dám bấm chuông. May quá có chiếc xe vespa Ư chạy qua, rẽ vào cổng nhà. Khải nhận ra thầy Nhuận, dạy toán lớp 12 B của Khải năm kia, Thầy Nhuận mới đổi về Sài G̣n hơn hai năm. Khải chào thầy. Thầy Nhuận vồn vă: - Khải, em đi đâu đây? Thầy có nghe em được học bỗng đi Úc. Như vậy tốt quá. Vô nhà thầy chơi cho biết. Khải riu ríu đi vào, bụng mừng khấp khởi và trống ngực đánh rộn ràng. Khải nghĩ “té ra thầy Nhuận là anh của Hạnh Lan à”. Thầy Nhuận gọi Khải vào pḥng khách, bảo ngồi chơi, thầy cất chiếc cặp, rồi xuống nói chuyện Hội An, Đà Nẵng. Có tiếng trẻ em reo vang và tiếng cười trong trẻo chạy lên, Khải quay nh́n và khựng lại. Ồ Hạnh Lan đang dắt một bé trai, có lẽ con của thầy Nhuận chạy lên, thấy Khải, Hạnh Lan như chiếc xe đang chạy nhanh, thắng gấp, muốn té theo đà chạy của cậu bé. Khải buột miệng: - Hạnh Lan. Hạnh có lẽ quá sững sờ, như Từ Hải bị quân Hồ Tôn Hiến phục kích, ngây người trong câm lặng. Thầy Nhuận quay lại, cười nói: - Khải học ở Trần Quí Cáp, có biết Hồng Hạnh, em gái út của thầy học ở Phan Chu Trinh, Đà Nẵng không?. Cô bé vào Sài G̣n chơi trong dịp cuối hè, tuần sau về lại Đà Nẵng, để chuẩn bị cho năm lớp 11 thi Tú Tài I. Cả Khải và Hồng Hạnh đứng lớ ngớ như hai tên Mán trên rừng vừa xuống phố thị. Thầy Nhuận đi lên lầu, có lẽ để thay áo quần cho mát. Khải một lúc lâu mới mở nổi miệng: - Hạnh Lan ở chơi bao lâu? Hạnh muốn cười, hỏi vội: - Xin lỗi anh Khải, Hạnh Lan là ai vậy? Khải cũng bật cười x̣a: - Cái tên này đẹp quá, hợp quá, mong manh như tơ trời. Và không ngờ quả đất nhỏ bé thật, Hạnh Lan lại là em của thầy Nhuận, một vị thầy trẻ trung và rất gần với tuổi trẻ của bọn tôi ở Hội An trong hai, ba năm vừa qua. Có đến trên mười lăm, hai mươi phút sau thầy Nhuận mới đi xuống, gọn gàng trong quần short, áo tennis, chuẩn bị đi chơi quần vợt. Khải và Hồng Hạnh chỉ trao đổi năm ba câu chuyện đâu đâu. Khải chào thầy ra về. Thầy Nhuận nói: - Khải, em c̣n ở lại Sài G̣n chơi lâu không? - Dạ, có lẽ ... tuần sau em mới về lại Đà Nẵng. - Thế th́ thế này nhé. Chiều thứ bảy sắp đến, em đến đây chơi, nhân sinh nhật của thằng bé này, con trai thầy lên sáu. Và cũng rất đặc biệt, cũng là ngày sinh của Hồng Hạnh này. Hai cô cháu sinh cùng năm con Mèo, cùng tháng, cùng ngày, chỉ cách nhau một ṿng con giáp thôi. Khải nh́n Hạnh Lan mỉm cười, nói với thầy Nhuận: - Dạ, em sẽ đến, cám ơn thầy. Đi bộ lang thang các phố Sài G̣n, Khải cứ phân vân hoài, mua món quà ǵ cho sinh nhật Hạnh Lan. Quà cho thằng bé con thầy th́ dễ quá rồi. Chắc cậu bé thích đồ chơi. C̣n cho Hạnh Lan, Khải nghĩ măi không ra. Cái vụ này, ḿnh dốt thực t́nh, v́ bấy lâu nay, ḿnh chỉ vùi đầu vào sách vở. Chỉ đôi khi chạy chơi với bạn bè, đá banh, tắm sông, xi nê nhưng cũng chừng mực trong vài giờ, rồi về nhà, ngồ́ vào bàn học. Đôi khi cũng có trao đổi năm ba câu chuyện với các cô bạn cùng lớp, nhưng cũng chỉ trong bài vở mà thôi. Mấy tên bạn chịu chơi, đă thầm th́ với nhau, cô bé này xinh, cô kia duyên dáng, Khải nghe qua rồi quên, không có th́ giờ tham dự. Nay chọn một món quà sinh nhật cho người ḿnh có cảm t́nh, quà ǵ đây? Một chiếc áo dài chăng? Màu ǵ? Vải ǵ? Kích thước ra sao? Một chiếc ṿng đeo tay chăng? Lại những câu hỏi quanh quẩn trong đầu Khải, ṿng ǵ, màu ǵ, to nhỏ thế nào? Một chai nước hoa? Một hộp các dụng cụ làm đẹp cho phái nữ? Khải chợt cười, phải chi ḿnh biết kẻ lông mày như tụi bạn kháo nhau, Trương Vô Kỵ kẻ lông mi cho Triệu Minh. Khải lắc đầu, thôi mệt và rắc rối quá. Ngày thứ bảy, Khải khệ nệ mang món quà sinh hật cho người bạn gái đầu tiên trong đời với nhiều e ngại, lúng túng. May quá, vừa bước vào góc sân nhà, Hạnh Lan vừa đi ra, tươi cười. Khải trao món quà, Hạnh Lan reo lên: - Ồ, anh
Khải, gị lan đẹp quá. Hạnh thích lắm. Cám ơn anh. Khải nghe người nhẹ nhơm, đùa: - Gị lan đẹp, mong manh như tên Hạnh Lan vậy. - Anh Khải này, nghe anh Thành nói anh đàn hay, hát cũng hay. Nghe anh thích bản nhạc ”Gọi Người Yêu Dấu” lắm phải không? Hạnh mong có dịp nghe anh hát bản nhạc đó. - Vâng, tôi thích bản nhạc đó lắm. Lời, nhạc hay và thật trử t́nh. Tôi nghĩ tác giả bản nhạc như viết dành riêng cho ... tôi vậy! Và gị lan này cũng mang h́nh ảnh của cái đẹp nhẹ nhàng, mong manh ... như một cành lan. 3.- Chỉ c̣n mười ngày nữa, đến ngày Khải vào Sài G̣n, chuẩn bị đi Úc, du học trong bốn năm. Khải hẹn Hạnh Lan ra ngồi quán kem Diệp Hải Dung hay xuống bờ sông Bạch Đằng, ngồi ghế đá, nh́n ra sông Hàn, xem ghe thuyền qua lại. Hạnh Lan đều lắc đầu, ngại bạn bè thấy, xầm x́, rồi ba mẹ không vui ḷng. Chợt nhớ mẹ Thành đi Huế chưa về, Khải nói: - Hay Hạnh Lan đến nhà Thành chơi, như đến thăm cô giáo. - Nhưng em cũng sợ cô v́ cô nghiêm lắm. - Em khỏi lo v́ cô đi Huế chưa về. Em lại chơi, anh đàn và hát bản “Gọi Người Yêu Dấu” cho em nghe nhé. “Thương yêu dáng em gầy thanh thanh...”. - Thôi, anh để dành hát có đàn đệm, nghe hay hơn, v́ hát mà không có đàn, giống Sơn Đông măi vơ, bán thuốc dán quá. Anh biết không, hồi nhỏ ba mẹ và anh Nhuận gọi em là con bé út ṛm. Cả nhà không ai dám động tới em cả, sợ Út Ṛm khóc nhè! - Thôi như vậy khi anh sang Úc học, xa em, anh sẽ nhớ Út Ṛm, chứ không thèm nhớ cành lan mong manh nhé. Hai tháng sau, Khải đến Sydney, vào học trường Kinh tế Nông Nghiệp. Những ngày tháng đầu tiên, xa nhà, cái ǵ cũng xa lạ, thử thách ư chí Khải đến tận cùng. Chương tŕnh học và ngay cả khả năng Anh ngữ, cũng là những điều khó khăn chí mạng. Khải bận rộn tới tấp, không c̣n chút th́ giờ rảnh rỗi nào để mơ mộng, nhớ về quê nhà vừa bỏ lại đằng sau lưng. Không thể quên Út Ṛm hay Hạnh Lan, mong manh trong cô đơn ở Đà Nẵng. Khải chỉ kịp chạy lại văn pḥng nhà trường, lựa tấm post card, viết vội vài câu nhớ thương, dán con tem gởi đi. Nước Úc, nhất là vùng thôn quê, đất đai rộng mênh mông. Trong một dịp lớp học được đi về một nông trại, để khảo sát tại chỗ, một trang trại gần như kiểu mẫu. Ở Việt Nam, Khải sinh ra và lớn lên trong thời kỳ chến tranh, nên ít khi có dịp về một vùng quê an ninh và rộng lớn. Nay đến một xứ chưa hề bị chiến tranh tàn phá, đất đai trồng trọt rộng ngút ngàn, c̣ bay thẳng cánh, không c̣n ranh giới, chạy măi đến cuối chân trời. Trước quang cảnh thanh b́nh, an lạc của họ, Khải đau ḷng nhớ lại quê hương đă nghèo khổ, lại bị chiến tranh tàn phá, không biết đến lúc nào ngưng. Liệu những kiến thức ḿnh học được, những kinh nghiệm lăn lộn thực sự khi đi thực tập ở các nông trại trong chương tŕnh học, khi về lại Việt Nam có cơ hội xử dụng không? Khải tự tin, luôn luôn giữ quan niệm, cái ǵ cũng do ḿnh cả thôi. Nếu ḿnh nhất quyết làm những ǵ ḿnh nghĩ rằng đúng, hợp với lư tưởng của ḿnh, th́ trước sau ǵ cũng làm được. Những lá thư đầy thương yêu nhớ nhung của Hạnh Lan càng mang cho anh cái cảm giác gần gũi với người yêu, gia đ́nh, quê hương, dân tộc. Nhưng đôi khi, những bản tin tức trên đài truyền h́nh Úc, buổi chiều, về chiến tranh và cuộc ḥa đàm ở Paris, để t́m một giải pháp chấm dứt chiến tranh, như vô vọng. Cuộc chiến càng ngày càng thảm khốc, có lẽ phải đi đến một giải pháp chiến thắng cho bên này hoặc bên kia. Nhưng cũng các bản tin tức thời sự quốc tế, các cuộc biểu t́nh, chống đối lại cuộc chiến tranh Việt Nam, của các phong trào phản chiến, ở Mỹ, ở Úc, ở các nước tây phương, càng ngày càng bất lợi cho Miền Nam Việt Nam. Giữa năm cuối của chương tŕnh học, một hôm ông Khoa trưởng cho gọi Khải lên văn pḥng gặp ông nói chuyện về chuẩn bị ngày tốt nghiệp trong gần một tháng sắp tới. Ông đă từng làm việc tại Sài G̣n trong hai năm với cương vị Tùy Viên Văn Hóa ṭa Đại Sứ Úc tại Việt Nam. Bây giờ trở về lănh vực giáo dục, ông vẫn theo dơi t́nh h́nh chiến sự và giữ thiện cảm với Miền Nam Việt Nam, nhưng càng ngày ông càng bi quan cho số phận Việt Nam. Ông nói, đó là trên phương diện chính trị, ông không muốn chen chân vào. Ông rất tha thiết muốn giúp những người trẻ, có kiến thức về Kinh Tế Nông Nghiệp như Khải, tiếp tục việc học hỏi và nghiên cứu, hầu sau này hữu dụng hơn cho đất nước Việt Nam. Hiện phân khoa Kinh Tế Nông Nghiệp dưới quyền điều khiển và giảng dạy của ông, c̣n vài học bỗng Cao Học, sẵn sàng giúp cho những sinh viên xuất sắc như Khải tiếp tục học. Ông nói nếu Khải muốn, ông sẵn sàng giúp. Quyết định là do Khải và ông sẽ can thiệp với chính phủ Úc và Việt Nam, qua các văn thư chính thức. Khải rất phân vân, thưa với ông: - Thưa Giáo Sư, có thể nói, đây là một ước mơ rất lớn cho bất kỳ sinh viên nào trong cuộc đời của ḿnh. Điều khó khăn của tôi là, tôi luôn luôn tự hứa với chính ḿnh, là đi du học ở Úc trong bốn năm, một khi đă thủ đắc được kiến thức căn bản về nền kinh tế nông nghiệp, một lănh vực quan trọng của nền kinh tế Việt Nam, tôi sẽ về nước, để phục vụ cho quê hương tôi, đang bị chiến tranh tàn phá, mà vùng thôn quê là nơi bị tàn phá nhiều nhất. Hơn nữa một vấn đề t́nh cảm riêng tư khác, là tôi có hứa với người yêu, tôi phải về càng sớm càng tốt. chúng tôi đă xa nhau bốn năm rồi. Đối với chúng tôi, tuổi trẻ, t́nh yêu là điều quan trọng và nếu xa nhau măi, t́nh yêu sẽ phôi phai, và đi đến chỗ quên nhau, làm cho hạnh phúc đang chờ đón, vụt bay ra khỏi ṿng tay của ḿnh. Vị khoa trưởng cười vui vẻ: - Này người bạn trẻ của tôi. Tôi rất nể phục những ư kiến chân thành và đáng kính của anh. Nhưng hai điểm anh nêu ra, tôi có ư kiến cũng rất chân thật như thế này. Theo tin tức quốc tế, chiến cuộc Việt Nam đang ở hồi khốc liệt nhất, trong lúc ḥa đàm để đi đến một kư kết, t́m một con đường rút lui cho người Hoa Kỳ, ra khỏi thế bế tắc về chính trị cả quốc tế và quốc nội của họ, nên Việt Nam Cộng Ḥa, sẽ đi vào con đường rất khó khăn, không biết tương lai đi về đâu. Đây không phải là lúc thuận tiện anh mang kiến thức vừa học được trên nhà trường về nước phục vụ. Điểm này anh nên thảo luận nhiều hơn với bạn bè, thân quyến của anh ở Việt Nam. Về điểm thứ hai, thật tế nhị, tôi chia xẻ với anh hoàn toàn, đó là người yêu của anh đă đợi chờ anh trong bốn năm, nay đang mong chờ anh về từng ngày, từng giờ. Tuy nhiên nếu nàng biết rằng, hy sinh thêm một thời gian ngắn nữa, để giúp anh bước thêm vững chắc trên đường học vấn và chọn một thời điểm tốt để trở về, chắc nàng sẽ gật đầu với anh v́ nàng yêu anh và sẵn sàng chiều ư người yêu. Với lại khi anh tốt ngiệp xong văn bằng cử nhân Kinh Tế, anh có một thời hạn sáu đến bảy tuần lễ nghỉ ngơi, trước khi vào học Cao Học. Nghĩa là anh vẫn có đủ thời gian để về Việt Nam một chuyến thăm gia đ́nh, thăm người yêu. Trong một lá thư dài gởi về Việt Nam cho ba mẹ, ở Hội An, Khải nêu lên những nhận xét và đề nghị của vị khoa trưởng, để xin ba mẹ giúp Khải có một quyết định sáng suốt, nên về hay nên ở lại Úc học thêm hai năm nữa. Những lá thư đầy nhớ nhung, băn khoăn cho Hạnh Lan, làm Khải xót xa, suy nghĩ măi, mới viết xong. Khải biết rằng ba mẹ sẽ khuyên như những lời khuyên của vị khoa trưởng, chọn sự học vấn và an toàn cho bản thân con. Ba mẹ v́ quá thương con mà quên rằng, khi được đi du học trong một thời chinh chiến, trong lúc bạn bè đều phải ra chiến trường, đối diện với cái chết trong từng phút, từng giây, là một đặc ân, một món nợ với mọi người, xă hội, quốc gia. Khải như bị xâu xé trong việc chọn lựa này. Những lá thư Hạnh Lan gởi từ Huế, bên cạnh cuộc sống b́nh thường của một sinh viên Văn Khoa, c̣n hai năm nữa xong Cử Nhân Nhân Văn. Hạnh Lan mong ước rằng, khi ra trường, nàng sẽ chọn nghề giáo tại một trường trung học nào đó ở Đà Nẵng, hoặc Sài G̣n, bên cạnh người yêu, người chồng tương lai ở ngoại quốc về. Đôi khi Hạnh Lan kể cho Khải nghe những nỗi sợ hăi trong những ngày Huế bị pháo kích, đánh phá và con đường thông thương giữa Huế Đà Nẵng bị ḿn bẫy, chết chóc thường xuyên. Thành phố Huế về đêm, sau biến cố thảm khốc Tết Mậu Thân, 1968, như một bóng ma, luôn luôn ám ảnh mọi người. Hạnh Lan kể rằng, trong mùa hè năm 72, khi chiến trường sôi động dữ dội, Hạnh Lan cùng một người bạn gái thân, ra bến xe An Cựu về Đà Nẵng, bên gia đ́nh ba mẹ. Chiếc xe đ̣ bị nằm đúng trong tầm đạn phục kích và giao tranh giữa hai toán quân hai bên. Mọi người trên xe nhảy đại xuống hai bên, nằm lăn, tránh đạn. Khi tiếng súng im, áo quần Hạnh Lan đầy bùn đất và máu. Có lẽ do mấy người trên xe bị trúng đạn. Lúc đó tự nhiên Hạnh Lan hết sợ, chạy lại d́u mấy người bị thương t́m y tá băng bó, cầm máu. Hạnh Lan nghĩ đến Khải, mong Khải đừng về nước lúc này. Nơi quê hương này đang là địa ngục trần gian, anh đừng về anh nhé. Đọc thư Hạnh Lan anh thấy tim ḿnh quặn đau. 4.- Chuyến về thăm quê hương trong bốn tuần lễ, thật vui mừng, sum họp với gia đ́nh, ba mẹ, các anh chị em. Thành phố Hội An như co cụm lại trong im vắng, cũ kỹ và rêu phong. Trên chiếc xe đạp mượn của đứa cháu, Khải đi ṿng hết các đường phố vẫn c̣n chật hẹp, thưa thớt người qua lại. Đến cổng trường Trần Quí Cáp, đang mùa nghỉ hè, cửa trường khép kín, xích khóa to lớn, rỉ sét chắn ngang. Các cây phượng ngày trước c̣n nhỏ, nay đă to lớn, thân cây sần sùi. Hoa phượng đỏ rợp một khoảng sân trường. Khải dựa xe đạp vào bức tường, đẩy cửa hông bước vào trong sân. Các lớp học vẫn như xưa, Vôi trên các bức tường ngả qua màu trắng đục. Khải bước lại ngồi xuống bệ xi măng bên cạnh trụ cờ, nh́n mông lung toàn cảnh ngôi trường. Khải đă trải bảy năm học hành trên ngôi trường thân yêu này. Các thầy, cô giáo, bạn học nay tản mát khắp nơi, Khải đi t́m để thăm viếng, chỉ gặp được các thầy, cô lớn tuổi.
Khải đạp xe loanh quanh thành phố một hồi lâu, rồi trở về nhà, ngồi bên mẹ, nghe mẹ kể chuyện ngày xưa. Cái cảm giác êm ấm, quên tất cả buồn lo chung quanh, mỗi khi ngồi bên mẹ, Khải t́m thấy lại. Thế giới trong mẹ chỉ vỏn vẹn bên gia đ́nh, chồng, con, cháu chắc và sự thương yêu, đùm bọc. Không có hận thù, không có chiến tranh, giết hại nhau. Trở ra Đà Nẵng, mượn chiếc xe gắn máy của người anh, đưa Hạnh Lan chạy quanh các phố phường tương đối đông đúc, vui nhộn hơn Hội An. Vào Viện Bảo Tàng Chàm xem các bức tượng và các di tích lịch sử của một dân tộc bị mất đất nước, mất quê hương. Khải chỉ các bức tượng trưng bày, hỏi Hạnh Lan: - Em xem trong các bức tượng này, bức nào là tượng của vua Chàm Chế Mân, vị vua đa t́nh, đă cắt đất của quốc gia, dâng cho Việt Nam ḿnh, để cưới được người đẹp Huyền Trân? Hạnh Lan lắc đầu, cười: - Em không biết. Nhưng em hỏi lại anh nhé: - Nếu anh là Chế Mân, anh có hành xử như vậy không? V́ t́nh yêu hay v́ đất nước? Khải cười thật lớn, lắc đầu: - Nếu anh đi thi mà gặp một vị giám khảo như em, hỏi những câu hóc búa như thế này, anh chắc rớt mất. Để có thể trả lới được, anh muốn tách hai câu hỏi rời ra nhau. Hai câu hỏi nằm trong hai lănh vực, hai phạm trù riêng biệt và xung khắc nhau. Về t́nh yêu, đây là một chuyện t́nh đẹp, bước qua được những rào cản chủng tộc, quyền lợi quốc gia. Khi yêu, Chế Mân chỉ nghĩ đến t́nh yêu, đến hy sinh và chiếm đoạt người ḿnh yêu. Ông có lẽ đă quên quyền lợi vật chất của quốc gia, dân tộc. Có thể trong tâm thức, ông ta nghĩ rằng, ông đă mang lại cho dân tộc Chàm niềm hănh diện và mang lại cảnh ḥa b́nh cho hai quốc gia lân bang. Nhưng lịch sử và dân tộc Chàm sau này, nh́n ông như là kẻ tiên phong kư bản án bán nước, xóa bỏ vương quốc Chàm trên bản đồ thế giới. Nói chung anh muốn nh́n Chế Mân như một con người b́nh thường, thăng hoa trong t́nh yêu. Cái bi kịch của Chế Mân là, ông ta là một v́ vua, phải đặt quyền lợi đất nước trên hết và đôi khi phải hy sinh t́nh yêu. Anh may mắn hơn ông ta, v́ anh không là chi cả. Như anh được về bên em thế này là chúng ta đang có hạnh phúc trong tay. Lang thang dưới bóng các cây cao, tỏa đầy bóng mát ngoài vườn Viện Bảo Tàng, Khải cầm tay Hạnh Lan trong tay ḿnh, Khải nói: - Thật sự anh muốn ở lại quê nhà với em trong lúc này. Trở qua Úc học tiếp là cái mộng anh ấp ủ từ lâu, nhưng anh nghĩ, t́nh thế Việt Nam sắp có nhiều biến chuyển quan trọng, thật sự anh không muốn xa em chút nào. Anh muốn ở bên cạnh em, chia xẻ với em trong mọi hoàn cảnh. Sống chết bên nhau, em ạ! Xúc động trước những lời chân t́nh của Khải, nhưng có lẽ để đánh trống lảng, Hạnh Lan, cười : - Đừng có làm biếng học hành. Hăy nghĩ đến tương lai. Em luôn luôn ghi nhớ những điều anh nói, dù xa nhau nhưng em vẫn nghĩ như có anh bên cạnh và mong ngày anh sớm về với em. 5.- Những môn thi cuối cùng vừa xong, Khải lên gặp ông Khoa Trưởng, để xin về Việt Nam: - Thưa ông Khoa Trưởng, tôi đến gặp để xin ông một đặc ân. Ông Khoa Trưởng mời Khải ngồi, ân cần hỏi: - Nếu có thể giúp ǵ được cho anh trong thẩm quyền của tôi, tôi sẵn sàng. Xin anh cho tôi biết, tôi có thể giúp ǵ được. Khải tŕnh bày : - Như ông Khoa Trưởng biết, t́nh h́nh tại Việt Nam rất khó khăn cho Miền Nam. Qua tin tức báo chí, truyền h́nh thế giới, đến ngày hôm nay, gần cuối tháng 3 năm 75, Việt Nam Cộng Ḥa đă mất vùng Cao Nguyên, các tỉnh giới tuyến, cũng như các tỉnh, thành phố B́nh Định, Qui Nhơn, Phú Yên, Quảng Ngăi, Quảng Nam, Hội An, Huế, Quảng Trị và Đà Nẵng cũng gần như sắp rơi vào lực lượng Bắc quân Cộng sản. Ông Khoa Trưởng gật đầu: - Vâng, tôi cũng biết những tin tức này qua đài truyền h́nh. Tôi... tôi... giúp... Khải nói nhanh: - Tôi chỉ xin ông Khoa Trưởng cho tôi được về Việt Nam ngay. Có thể ngày mai, hay bất cứ lúc nào tôi lấy được vé máy bay về Việt Nam. Ông Khoa Trưởng khoát khoát tay như hoảng hốt: - Không thể về Việt Nam lúc này được. Tôi thành thật khuyên anh nên b́nh tĩnh. Tôi hiểu và chia xẻ với anh những lo lắng của anh về gia đ́nh, người yêu của anh tại Đà Nẵng và Sài G̣n. Nhưng... nhưng như anh cũng biết, tại Việt Nam lúc này, nhất là ở Sài G̣n, mọi người đều muốn ra đi, nếu có thể và có phương tiện hay liên lạc được với các sứ quán. Anh trở về Việt Nam là một điều ngược đời, dù hợp t́nh. Anh nên b́nh tĩnh. Khải ngồi gục đầu. Ông Khoa Trưởng lưỡng lự, rồi tiếp: - Giả sử trong trường hợp tệ hại nhất, Miền Nam Việt Nam rơi vào tay Cộng Sản, tôi sẵn sàng giúp anh trong việc t́m công việc làm hợp với khả năng học vấn, nghề nghiệp. Trong lúc đó anh t́m mọi cách liên lạc với thân nhân tại Việt Nam. Khải chán nản đứng lên, chào ông Khoa Trưởng, thất thểu bước ra. Ông Khoa Trưởng nói theo: - Khải, anh nên liên lạc với tôi hằng ngày. Văn pḥng tôi luôn luôn mở cửa và anh cũng biết số điện thoại của tôi, phải không? Dù anh quyết định thế nào đi nữa, tôi mong anh gọi cho tôi biết. Tôi nhắc lại, tôi sẵn sàng giúp đỡ anh. Buổi chiều, ngồi xem tin tức, thấy cảnh Đà Nẵng hỗn loạn và phi trường không c̣n an toàn cho máy bay đáp xuống hay cất cánh, Khải biết rằng con hấp hối của quê hương đang xảy ra. Tối đó, trong cơn khắc khoải và các ác mộng trong giấc ngũ chập chờn, Khải quyết định ngày hôm sau điện thoại cho hăng máy bay, lấy vé về Việt Nam. Buổi sáng Khải gọi cho ông Khoa Trưởng thật sớm. Nghe giọng chào hỏi của Khải, ông hỏi ngay như hoảng hốt: - Khải, anh có quyết định ǵ? Khải nói: - Thưa ông Khoa Trưởng, tôi đă lấy vé máy bay về Việt Nam ngày mốt. Tôi xin chào từ giă ông và cám ơn thịnh t́nh của ông dành cho tôi. Đà Nẵng đă rơi vào tay Cộng Sản và tôi không thể bỏ gia đ́nh tôi, người yêu tôi trong lúc này được. Tôi cũng biết tôi về cũng chẳng làm ǵ giúp được các người thân yêu, nhưng nếu tôi sống ở đây mà không biết số phận người ḿnh yêu thương, sống chết ra sao, tôi cũng như người chết rồi, c̣n tệ hại hơn là về Việt Nam. Khải nghẹn ngào. Ông Khoa Trưởng cũng cố gắng giữ cơn xúc động, nói: - Tôi không có cách nào khác ngoài việc cầu chúc anh an b́nh, may mắn khi về Việt Nam, gặp lại được gia đ́nh, người yêu. Tuy nhiên ngày mai anh cần đến văn pḥng Học Vụ để nhận các giấy tờ chứng chỉ học vấn v́ văn bằng tốt nghiệp chưa được duyệt kư. Và tôi cũng sẽ viết cho anh một giấy giới thiệu, anh là cựu sinh viên du học tại Úc, để khi cần thết, anh đến ṭa Đại Sứ Úc ở Sài G̣n, gặp ông Tùy Viên Văn Hóa là bạn thân của tôi, giúp đỡ anh khi cần thiết. Chúc anh may mắn, Khải. Trên chiếc máy bay to lớn, chỉ có sáu hành khách đi Việt Nam. Khải là người Việt Nam duy nhất. Năm người c̣n lại, ba người da trắng, có lẽ là những nhà báo Tây phương. Hai người kia gốc Á Châu, cũng có vẻ nhà báo hay nhân viên truyền h́nh của các hăng truyền h́nh quốc tế. Trong chuyến bay dài gần sáu giờ, Khải chập chờn trong các giấc ngủ ngắn. Có lẽ mấy đêm nay Khải không thể ngủ ngon giấc. Những cơn ác mộng cứ lảng vảng, có khi Khải nghe tiếng kêu thảng thốt của Hạnh Lan, như thật bên tai. Khải vùng dậy, nh́n ra cửa sổ, những áng mây đen h́nh thù kỳ quái, những tàn cây gió đưa bên cửa sổ, giống các bóng ma đang kêu khóc. Khải ôm đầu trong hai tay, nghe tim quặn thắt. Máy bay hạ cánh xuống phi trường Tân Sơn Nhất vào một buổi chiều, trong cơn mưa tầm tả miền nhiệt đới. Pḥng khách phi trường vắng lặng. Sân bay bên cạnh dành cho quân sự, máy bay vận tải lớn, lên xuống nhộn nhịp. Xa xa tiếng súng lớn nổ vang dội khá gần. Có lẽ Sài G̣n đang giờ giới nghiêm, chỉ có xe đưa rước của hăng hàng không, đón khách mới đến, về trạm dưới đường Tự Do. Thành phố nhộn nhịp về đêm năm nào, nay như đắm ch́m trong yên lặng, ngột ngạt. May quá, Khải thấy một chiếc xe gắn máy, do một người đàn ông mặc áo quần nhà binh chạy qua. Khải đưa tay xin cho về đường Trần Quí Cáp, góc Hiền Vương, nhà của thầy Nhuận, anh của Hạnh Lan. Kêu cửa một lúc khá lâu, thầy Nhuận mới ra mở cửa, sau khi hỏi vọng ra: - Ai kêu cửa vậy? Khải nói thật lớn: - Thầy Nhuận ơi, em là Khải, ở Úc về đây. Thầy Nhuận mở cửa, mắt mở lớn ngạc nhiên cực độ: - Khải, sao em về lúc này! Khải bước vào nhà, hỏi vội: - Gia đ́nh em, gia đ́nh thầy, Hồng Hạnh có vào được không thầy? Thầy Nhuận lặng yên, lắc đầu: - Kẹt hết ngoài đó, em ơi! Mà tại sao, em lại về trong lúc này? Mọi người đang t́m mọi cách ra đi, em lại về. Khải cảm thấy chiếc túi đeo sau lưng nặng trĩu. Khải ngồi xuống chiếc ghế, ôm đầu, thổn thức: - Làm sao bây giờ thầy? Em t́m cách về Đà Nẵng, được không? - Chịu thôi, em ạ. Đi lạng quạng là mất xác ngay. Hai bên đang đánh nhau dữ dội, t́nh thế nguy cập lắm rồi. Thầy cũng đang liên lạc với bạn bè bên hải quân, có ǵ xảy ra cho Sài G̣n, th́ đưa vợ con xuống tàu, ra đi. Khổ quá, em đang ở bên Úc, lại về. Em lựa chọn một quyết định sai lầm quá. Sao không suy nghĩ cho đúng? Khải khóc ấm ức: - Em không thể ở lại bên ấy, an toàn cho em, trong lúc gia đ́nh, ba mẹ, Hồng Hạnh, không biết sống chết ra sao! Bên ngoài cơn mưa càng nặng hạt, tiếng sét nổ thật lớn, ánh sáng chớp tắt qua cửa sổ. Một cánh cửa gương bật mở, gió tạt mạnh, đưa nước mưa vào pḥng khách. Tiếng một chậu hoa ngoài sân đổ nhào, vỡ tan. Qua ánh đèn trước cửa, Khải nh́n thấy những cành hoa lăn lóc trong gió cuốn. Khăi nghĩ, không biết có phải chậu hoa lan, anh tặng Hạnh Lan trước đây, nhân ngày sinh nhật của Hạnh, lần đầu tiên gặp nhau. Tim Khải đau quặn thắt./. XUÂN ĐỖ
|
