Home

Trang Chnh

Bản Tin

Sinh Hoạt

Tham Luận

Hoi Bo Qu Hương

Văn Học Nghệ Thuật

Thư Tn

Bi vở xin gửi về địa chỉ sau đy:
3108 E. Sawyer St.
Long Beach, CA 90805

                                                                  

 

BT K

CANH TẬP TNG

Xc bắp non nấu canh bi ngt
Nếm tập tng cho ngọt Mẹ ăn.

                    (Thơ Hong Chu)

        Mấy chục năm trường nơi Bắc Mỹ Chu, vật lộn với cuộc sống bất đắc dĩ nầy, lng con lc no cũng hướng về Mẹ v Qu Hương. Những cơn gi tuyết hi hng, những ngy nắng như thiu đốt, những trận mưa đ ầm ầm, những hồi địa chấn đảo đin khng lm con qun được cảnh nắng chang ct bủn hay cảnh mưa ging đầu ma tại qu nh. Cảnh rồng lấy nước, g gy ch tru, trăng thanh gi mt, sng nước rạt ro, điệu h văng vẳng, tiếng ht ru con ơ, lc no cũng chập chờn lảng vảng bn con. Con chim mồ ci rả rt canh trường, gi mt rười rượi qua cửa sổ, lm con nhớ tiếng gi h đầu ko, tiếng chim vịt ku chiều thuở trước.

        C những lc lng con buồn d dượi, muốn bịt tai nhắm mắt mơ về Qu Mẹ. Buồn đến độ tiếng thỏ thẻ của hi nhi cũng khng lm cho con ngui ngoai. Con nhớ đến Mẹ, đến hồi Mẹ con mnh chạy giặc Ty ở đậu khắp nơi. Rồi mạo hiểm trở về Qu Ngoại m bm đất Qu Hương. Cc Anh Chị phải về Sign để trnh cuộc chiến cng ngy cng khốc liệt. Con v em con phải ở lại bn cạnh Mẹ nhưng với năm su tuổi đầu c gip đỡ được g đu !? Mẹ phải vần cng cấy, trả cng gặt quần quật quanh năm m đắp đổi qua ngy.

        C những khi trở trời đổi tiết, Mẹ cảm thấy uể oải m than: Mẹ thấy ễ mnh, chắc l nhuốm bịnh. Mỗi lần Mẹ bịnh, con thường thoa dầu Nhị Thin Đường cho Mẹ v lật đật đi kiếm l ổi, l bưởi, l xả, l cha vi về nấu xng cho Mẹ.

        Mẹ cũng thường dạy con đi hi rau để nấu canh tập tng. Canh tập tng nấu bằng rau từ năm đến mười loại, nhưng tuyệt đối khng c c tp hay thịt th g cả. Nếu nấu bảy loại rau th gọi l thất hiền, nếu nấu tm loại th gọi l bt tin hay bt bữu, nếu nấu chn loại th gọi l cửu trng, nếu nấu mười loại th gọi l thập cẩm. Vẫn nấu y như vậy, nhưng nếu thm nước cốt dừa vo th bấy giờ gọi l kiểm chớ khng cn gọi l canh tập tng nữa. Đại để cc loại rau dng để nấu canh tập tng gồm c:

        Bi Ngt:

       Bi ngt l loại cy nhỏ, mọc hoang bn đường, hai bn bờ mẫu. L bi ngt nhỏ như đồng tiền, mọc hai hng theo loại l kp. Tri mu hồng như tri nhản rất đẹp, nhưng khng ai ăn. L v đọt bi ngt luộc nm cht muối ăn cả nước ngọt như canh, khng cần tp c.

        Mồng Tơi:

        Thuộc loại dy leo, l hnh như l trầu nhưng dy hơn, c nhớt. Tri chin mu tm mộng bng như du rừng. Trẻ thơ hay dng tri mồng tơi thoa mặt hay vẽ trn giấy trắng. Mu tm tri mồng tơi chin như mu mực tm rất đẹp. L v đọt mồng tơi luộc ăn hay nấu canh rất ngọt.

        Bnh Bt:

        Thuộc loại dy leo, l như l trầu nhưng khng c đui nhọn. Tri bnh bt như hột mt nhưng to hơn. Khi gần chn c hai mu xanh đỏ phn biệt, khi chin mi th một mu đỏ thắm tươi. Chim chc rất thch tri bnh bt chin, nn hột bnh bt vung vải v mọc tứ tung. L bnh bt non v ngọn luộc ăn hoặc nấu canh rất ngọt.

        Rau Dềnh:

        Loại cy nhỏ, l như l bng mồng g. Dềnh hay dềnh dềnh c hai loại, loại xanh v loại tm cn gọi l dềnh dềnh ta. Cy dềnh c bng v c nhiều hột rơi rắc khắp nơi, nn mọc đầy đồng. Cy non cao khoảng một tấc hơn, nhổ cả rể gốc m luộc hoặc nấu canh rất ngọt ngon.

        Ngọn B Đao v Bng B Rợ:

        Ngọn b đao mập cở ngn tay t, ngắt phần non chừng hai tấc, hoặc bng b rợ vng hi v rửa sạch nấu chung với cc loại rau sẽ c mn tập tng rất ngon. Bng b rợ nấu ln c mi thơm rất hấp dẫn, v mu vng của bng b rợ trang điểm t canh tập tng thm vẻ cao lương !

        Dưa Gan:

        Dưa gan cn gọi l dưa đắng hay dưa lng. Dưa lc cn non ăn c vị đắng v c nhiều lng nhỏ như tri b đao non. Dưa gan chỉ ăn lc cn non khi hột chưa gi hoặc để thật chin mi nứt nẻ ăn với đường ct trắng hay đường phn rất mt rất thơm. Dưa gan non ăn sống ngon hơn dưa leo hay dưa chuộc hoặc xắc mỏng nấu canh rất ngon ngọt.

        Dưa Hồng hay Dưa Hường:

        Tri trn bằng tri banh tennis hoặc lớn hơn cht đỉnh. C những tri tuy đẹt nhưng bổ ra thấy ruột ửng hồng. Dưa hường để lớn sẽ thnh dưa hấu. Dưa hường thường kho lạt với c m tho, c lc hoặc nấu canh rất ngon rất ngọt, khng thua tri b đao.

        Mướp Hương:

        L loại giy leo, c thể lm ging cho b lủng lẳng. C hai loại mướp: Mướp kha v mướp hương. Mướp hương mang tn v khi nấu ln c mi hương ngạt ngo hấp dẫn như mi gạo thơm Chu Phụng V hay gạo nng hương, gạo nanh chồn. Mi thơm mướp hương, d ai kh tnh cch g cũng phải ghiền. Mướp hương gọt vỏ xắc khoanh nấu tập tng rất thơm ngon.

        Nm Mối:

       Khi trời trở mưa dầm v gi bấc lạnh lng l đi tm nm mối. Nm mọc từ những ổ mối đn từ trước. Mỗi năm nm thuờng mọc cng một chỗ nhưng chnh lệch ngy ty theo thời tiết. Nm mối c hai loại: Nm tẻ v nm nếp. Nm nếp cnh nhỏ hơn khi nở, nhưng chắc thịt v ngon ngọt v cng. Nm mối khng phải lc no cũng c. Chỉ những nh c vườn đất rộng, nhổ nm mối phơi kh v để dnh ăn quanh năm. Thường th người ta hay ăn nm rơm hay nm chuối thay thế, cũng ngon, nhưng t ngọt hơn. Tương truyền, những người nặng bng va t khi gặp nm mối. Họ c thể đứng trn đm nm mối giậm nt nhưng khng thấy g cả. Đi nhổ nm mối khng g mừng bằng nn tục ngữ c cu ham như ham nm. Đi nhổ nm mối cũng dể gặp rắn độc, v rắn rất thch ăn nm tươi. Ốp nm mối vo một bẹ cy chuối hột m nướng ăn rất ngọt. Nm mối c thể hấp hoặc nấu canh đều ngon ngọt khng g bằng. Ci ngon ngọt của nm mối khng cần nm gia vị, chỉ cần một cht muối l đủ !

        Bắp Non:

        Nếu được bắp nếp đều hột vừa ngậm sữa hi vo xc mỏng nấu canh l tuyệt. Bắp ngậm sữa hi vo luộc chin rồi mới xc, mục đch l cho sữa đặc lại, khng chảy ra. Bắp non xc, cũng như rau bi ngt l mn căn bản cho canh tập tng được ngọt.

        Dừa Kh:

        Lựa dừa mắt su để được dầy cơm.. Dừa kh phải l dừa qu cứng cạy v cũng khng phải l dừa mọng hay dừa trăng ăn. Dừa mọng l dừa qu kh bắt đầu mọc mầm bn ngoi v c mọng bn trong lấn gần hết cơm dừa. Mọng dừa ăn xốp xộp, c vị ngt ngt, cn cơm dừa th bớt chất bo đi. Dừa trăng ăn l nơi chỗ dừa sẽ mọc mọng đ bị hư hủy, c một vng trn như my quầng bn nh trăng rằm nn gọi l dừa trăng ăn. Dừa trăng mới ăn, nước rất ngọt khng thua nước dừa xim non, nhưng cơm dừa lại mỏng, nạo ra khng bo bao nhiu. Nếu trăng ăn lu ngy th dừa đập ra c mi hi dầu.

        Chỉ nửa tri dừa kh nạo ra vắt lấy nước cốt m dng. Nước dừa đập ra lại dng thay nước mưa nấu canh cng c vị ngọt đặc biệt. Canh tập tng một khi nấu với nước cốt dừa th khng cn gọi l tập tng nữa m gọi l Kiễm.

        Mẹ dạy con bắt một nồi nước mưa chừng hai go rưởi nấu cho thật si. Cc mn rau tri hay nước cốt dừa vắt sẳn (nếu nấu kiểm). Thả bắp xc cn tươi (nếu qu ngậm sữa), v dưa v nm mối vo trước. Tiếp theo l tất cả cc loại rau. Đợi si vi dạo tức l si nho ln nho xuống hai ba lần l nm cht muối vo v bỏ tiu với hnh l v nhắc xuống ngay. Nếu nấu kiểm th khng bỏ tiu v hnh l m thay vo l chn nước cốt dừa.

        Ti vừa kể mấy loại căn bản để nấu tập tng hay kiểm. Đ l kiểm thập cẩm nếu đủ bộ. Nhưng chỉ cần năm bảy loại kể trn nấu chung l c mn tập tng ngon ngọt m khng cần thịt c. C khi chế biến như thay vo đậu hủ, bn tu, đậu mng chim, đậu ging, củ co, bạch quả, măng tre xắt mỏng

        Canh tập tng thường ăn với muối tiu. Nếu l muối hột ba thắc, th rửa sạch trộn với tiu hột bỏ ln vi miếng than miễng go. Muối v tiu thơm ln th lấy than ra, thổi cho bay hết tro bụi, lấy chy đm nhỏ ra. Nếu khng c tiu th đm với ớt.

        Một mn mặn khc l cạy nửa miếng dừa cứng cạy hoặc dừa kh, gọt v lấy phần cơm trắng, xắc mỏng m kho với nước muối, khng cần nước mắm. Nếu thm mn xo, th một mục măng tre xắt mỏng xo với nước cốt dừa ăn cũng rất hấp dẫn.

        Những mn ti vừa kể đy khng phải l những mn ăn chay, nhưng tuyệt đối khng thịt c hay cả nước mắm đồng. Người ăn kiểm hay canh tập tng v hnh chung lại ăn uống đng phương php dinh dưỡng v t chất cholesterol trừ nước cốt dừa, v khng phải lc no cũng ăn kiểm.!

        Ngy xưa, người con bị hm oan trong t ngục, nhn thấy t canh hẹ m nhớ Mẹ v vn. Ngy nay ngn trng xa cch, con nhớ Mẹ m no c t canh tập tng cho Mẹ.! Qu nh mnh, cc loại rau con vừa kể khng thiếu; nhưng ai sẽ l người đi hi rau nấu canh tập tng cho Mẹ ăn.! Chỉ một va muối tiu với tri chuối xim chin mi, hay tri xoi thanh ca thơm ngọt cũng đủ cho Mẹ gi v lua vội chn cơm gạo mới dẻo ngon. Một con c sặc bướm nấu canh chua bng sua đủa, ai sẽ ngồi gở nạc lựa xương cho Mẹ by giờ ? Con nghe chừng một tu cau rơi rụng quanh nh. Ai lượm về để cắt quạt cho Mẹ mt qua ma Hạ.? Tu t bay về bo tin Xun, ai mở rương lấy o cập cho Mẹ ấm lc Đng tn ?!!!

        Gi Thu se lạnh lng lử thứ, phản lực buồn vương khi cuối trời. Kiếp người chng vnh như mặt trời lặn cuối Ty, pht le li nhạt nha theo bng tối. Đm tối lại về trm phủ khắp nơi nơi. Khng trăng sao, my chất ngất mun trng, lng thổn thức nỗi hoi hương man mc.

        Mẹ ơi, Con sẽ về bn Mẹ. Ngoi trầu vng cau đỏ dạ cho Mẹ ăn. Hi bng trang cng bn thng thin khấn nguyện. Nn hương lng cầu Trời Phật chứng tri.

        Lộ đ ngang nh mnh by giờ hư bể. Nẽo Lộ Đnh cn ct bủn phỏng chưn ? Sng Bnh Chnh, Ba Lai by giờ đ lạn. Cống ngy xưa sụp lở thnh sng. Vần cng cấy, điệu h xưa đổi mới. Đm gặt xưa giờ vng hi khng dng. Ai xch giỏ bắt nhi bầu nhấp nhử cu r chờ thời vận ? Ai canh tn nhn sao lặn ước tương lai ?

        Con khng ước mơ xa vời cao cả, chỉ đơn thuần t canh tập tng, mẻ hủn hỉn kho tiu. Một t sứ bt tin hay ngư tiều canh mục, d nứt khờn nhưng l di vật của ng cha. Chn hột dưa hay tứ qu bnh an thơm cơm gạo mới đầu ma; Muổng thp lầu, đi đủa mung bng dợn; dĩa l tre, nước mắm đồng dầm khoanh ớt đỏ xanh; than củi trm bầu khng bao giờ tn trong bếp khinay cn đu, than i.!

        Mẹ ơi, con sẽ ngồi ngắm đếm hoa đn chờ Mẹ ngủ ngon. Mẹ trở mnh mệt mỏi, con ngồi nghe niềm xc động dng trn Con chim mồ ci trn ngọn mt sau h chip chiu cng con thức trắng. My ko ngang, trời đỏ biển Phương Đng.

        Con đ về đy hay cn thiếp giấc mơ nồng ? Khng biết nữa. Mơ hay Tỉnh, Con cũng về bn Mẹ.

Nhựt Khu
Hollywood, ma Vu Lan Phật Lịch 2541 (1997)

 

Copyright @ 2005 quocgiahanhchanh.com
Webmaster@tranbachthu