Home

Trang Chính

Bản Tin

Sinh Hoạt

Tham Luận

Hoài Băo Quê Hương

Văn Học Nghệ Thuật

Thư Tín

Bài vở xin gửi về địa chỉ sau đây:
3108 E. Sawyer St.
Long Beach, CA 90805

                                                                  

 

 CÔNG THỨC HẠNH PHÚC HOA KỲ

        Hạnh phúc xưa nay được xem là một cái ǵ khó đạt và khó bền. Đối với vài người, cái cố gắng để đạt được nó là một việc làm không tưởng. Người ta nói "hạnh phúc giống như một con bướm, khi bị theo đuổi, luôn luôn ở ngoài tầm tay của ta, thế nhưng nếu bạn chịu ngồi yên lặng, nó sẽ đậu trên người bạn."

        Các nhà xă hội học đă bắt được con bướm. Sau 40 năm nghiên cứu, họ cho rằng hạnh phúc có được là từ ba nguồn gốc chính: di truyền, sự việc xảy ra và giá trị. Được trang bị với kiến thức này và vài nguyên tắc giản dị, chúng ta có thể cải thiện cuộc sống của chúng ta và cuộc sống của những người chung quanh. Chúng ta c̣n có thể thiết lập cả một hệ thống đáp ứng trọn vẹn những hứa hẹn của những nhà khai sáng và giúp cho tất cả người dân Hoa Kỳ có khả năng theo đuổi hạnh phúc.

        Các chuyên gia tâm lư và kinh tế đă từng nghiên cứu về hạnh phúc trong nhiều thập niên. Họ bắt đầu thật giản dị - bằng cách hỏi người khác hạnh phúc là thế nào.

        Dữ liệu phong phú nhất mà các nhà xă hội học hiện có là Bản Thăm Ḍ Tổng Quát Xă hội của Đại học Chicago (the University of Chicago’s General Social Survey), thăm ḍ dân chúng Hoa Kỳ thực hiện từ năm 1972. Tài liệu được sử dụng rộng răi này được xem là tiêu chuẩn vàng trong lănh vực học thuật giúp am tường hiện tượng xă hội. Các con số về hạnh phúc từ bản thăm ḍ này liên tục đến không ngờ. Trong bốn thập kỷ qua cứ cách một năm, gần một phần ba dân chúng Hoa Kỳ nói rằng họ "rất hạnh phúc," và khoảng một nửa cho biết "khá hạnh phúc."

        Chỉ có khoảng từ 10 cho tới 15 phần trăm thông thường nói là họ "không hạnh phúc lắm." Các nhà tâm lư đă sử dụng những kỹ thuật phức tạp để kiểm chứng những câu trả lời này, và các kết quả đó được kể là chính xác.

        Bên dưới những cái trung b́nh này là vài sự khác biệt về thành phần nhân số. Trong nhiều năm qua, các nhà nghiên cứu đă khám phá ra phụ nữ hạnh phúc hơn nam giới, mặc dù các cuộc nghiên cứu gần đây cho rằng khoảng cách đă thu hẹp hoặc có thể đă đảo ngược. Các người làm chính trị có thể quan tâm để biết là thành phần phụ nữ bảo thủ thường là sung sướng: khoảng 40 phần trăm nói là họ rất hạnh phúc. Điều đó khiến họ hạnh phúc hơn một chút so với thành phần nam giới bảo thủ và hơn một cách đáng kể so với thành phần phụ nữ cấp tiến. Thành phần không được hạnh phúc nhất lại là các đàn ông nhóm bảo thủ; chỉ có một phần năm cho rằng họ rất hạnh phúc.

        Thế nhưng cũng có những người trong cùng một thành phần nhân số lại có sự khác biệt về hạnh phúc. Cái ǵ giải thích điều này?

        Câu trả lời đầu tiên là di truyền. Các nhà nghiên cứu thuộc University of Minnesota đă theo dơi một cặp song sinh đă từng sống riêng rẽ từ lúc bé và nuôi nấng bởi các gia đ́nh khác nhau. Các bản sao giống nhau về di truyền lớn lên trong các hoàn cảnh khác biệt, cặp song sinh này chính là giấc mơ của các nhà xă hội học, giúp chúng ta hiểu được sự đóng góp của thiên nhiên.

        Các nhà nghiên cứu này đă khám phá ra chúng ta thừa hưởng một tỉ lệ hạnh phúc đến độ kinh ngạc vào một thời điểm nào đó - khoảng 48 phần trăm. (Từ khi biết được việc này, tôi đă đổ lỗi cho cha mẹ tôi cho những tâm trạng xấu của tôi.)

        Nếu một nửa hạnh phúc của chúng ta nối liền chặt chẽ với di truyền, thế cái nửa c̣n lại kia là ǵ? Nó được cho là từ những sự việc xảy ra mỗi lần một - giống như một công việc làm mơ ước hay một lá thư chấp nhận vào Hội đặc biệt - sẽ đem lại hạnh phúc mà ta t́m kiếm một cách lâu dài. Và các cuộc nghiên cứu ghi nhận là các sự việc xảy ra riêng rẽ có góp một tỉ lệ lớn cho hạnh phúc - lên đến 40 phần trăm vào một thời điểm nào đó.

        Nhưng trong lúc các sự việc xảy ra chỉ có một lần chi phối một phần hạnh phúc vừa phải, ảnh hưởng của mỗi sự việc xảy ra chỉ kéo dài thật ngắn ngủi. Người ta cho rằng các thay đổi lớn như việc dọn nhà sang California hay được tăng lương đáng kể sẽ khiến họ cảm thấy tốt đẹp hơn một cách lâu dài. Điều này sẽ không xảy ra. Những mục tiêu to tát có thể cần đến nhiều năm làm việc vất vả mới đạt được, và có thể sự phấn đấu mới có giá trị, nhưng cái hạnh phúc họ tạo ra được đó sẽ biến mất chỉ sau vài tháng.

       V́ thế cho nên đừng có đánh cá hạnh phúc dựa vào những sự việc xảy ra chỉ có một lần. Cái nhẫn đồng này chẳng phải là bí quyết đối với hạnh phúc lâu dài.

        Xem xét lại: Khoảng một nửa hạnh phúc được định theo di truyền. Lên thêm tới 40 phần trăm nữa là từ những sự việc mới xảy ra trong thời gian vừa qua - nhưng cái đó không kéo dài được lâu.

        Như thế c̣n lại khoảng 12 phần trăm. Không có vẻ nhiều, nhưng tin tốt là điểm chúng ta có thể giữ cái 12 phần trăm này trong tầm kiểm soát của chúng ta. Hóa ra lựa chọn theo đuổi bốn giá trị đức tin, gia đ́nh, cộng đồng và công việc làm là con đường chắc chắn nhất đưa đến hạnh phúc, mặc dù trong đó một tỉ lệ phần trăm chắc chắn là  do di truyền và không nằm trong tầm kiểm soát của con người.

        Ba yếu tố đầu tương đối không gây tranh luận. Bằng chứng thực tế cho rằng đức tin, gia đ́nh và t́nh bạn làm gia tăng hạnh phúc và ư nghĩa thật đáng ngạc nhiên. Có vài bệnh nhân gần chết có tiếc nuối là đă đầu tư quá nhiều vào cuộc sống gia đ́nh, liên hệ cộng đồng và du hành tâm linh.

        Công việc làm dường như ít phụ thuộc vào trực giác hơn. Văn hóa phổ thông cho rằng việc làm thường vất vả, và một cuộc thăm ḍ mới đây đă trở thành tin hàng đầu khi tường thuật rằng có ít hơn một phần ba những người làm việc Hoa Kỳ có cảm thấy chịu ảnh hưởng; nghĩa là được đề cao, khuyến khích, giúp đỡ và nhiều cách thẩm định khác dường như nhắm vào việc đo lường việc người ta thực hiện tuyệt hảo như thế nào tại sở làm.

        Những tiêu chuẩn này quá cao đối với hầu hết hôn nhân, nói ǵ đến việc làm. Vậy nếu chúng hỏi giản dị hơn: "Xem toàn diện, bạn hài ḷng với việc làm của bạn đến cỡ nào?" Cái cách giản dị này sẽ tiết lộ được nhiều hơn bởi v́ người được hỏi dựa vào tiêu chuẩn riêng của họ. Đó là các câu mà Bản Thăm Ḍ Tổng Quát Xă hội (General Social Survey) đă hỏi, và kết quả gây ngạc nhiên. Hơn 50 phần trăm người Mỹ nói rằng họ "hoàn toàn hài ḷng" hay "rất hài ḷng" với việc làm. Vậy là có sự gia tăng hơn 80 phần trăm khi chúng ta bao gồm "hài ḷng vừa phải". Kết quả này bao trùm các mức độ lợi tức và tŕnh độ học vấn. (
A Formula for Happiness. By Arthur C. Brooks. The New York Times December 14, 2013)

        Nguyễn Văn Huy Lược Dịch

 

Copyright @ 2005 quocgiahanhchanh.com
Webmaster@tranbachthu