Home

Trang Chính

Bản Tin

Sinh Hoạt

Tham Luận

Hoài Băo Quê Hương

Văn Học Nghệ Thuật

Thư Tín

Bài vở xin gửi về địa chỉ sau đây:
3108 E. Sawyer St.
Long Beach, CA 90805

                                                                  

 

MÂY BAY CUỐI TRỜI

        Chiều hôm ấy Tân đến nhà quàn Peek Funeral Home tại thành phố Westminster để chia xẻ nỗi buồn mất mát người anh thân yêu của một bạn đồng môn Hành chánh. Đă từ lâu, gia đ́nh ba anh em mồ côi cả cha lẫn mẹ đă đùm bọc nhau mà sống; và với đạo lư cổ truyền “quyền huynh thế phụ”, người anh cả đă cưu mang nuôi nấng cô em gái và cậu em trai thay cha mẹ! Hôm nay, trong bộ tang phục trắng, người em út - người bạn đồng môn của Tân - không dấu được nỗi đau buồn v́ đă mất một người anh kính yêu ...

        Sau khi thắp nén hương trước di ảnh người quá cố, Tân cùng các bạn đồng môn ngỏ lời chia buồn với tang chủ. Tân nắm tay người bạn cùng trường, nhưng khác khoá học, thăm hỏi về bệnh t́nh và nguyên do sự ra đi đột ngột của người anh. Trong số các cô cậu thanh niên trẻ tuổi chít khăn trắng, nghiêm trang và lễ phép đón tiếp quan khách đến chia buồn, Tân thấy có một thiếu nữ với khuôn mặt xinh đẹp, đôi mắt sáng…Tất cả đă gợi cho anh h́nh bóng quen thuộc của một quá khứ, tuy xa xôi mờ mịt,  nhưng vẫn c̣n vương vấn t́nh cảm thuở niên thiếu của anh…

        Anh hỏi Sơn, bạn đồng môn vừa mất người anh thân yêu:

        - Các cô cậu này là con anh phải không? Trông ngoan ngoăn quá!

        Sơn đáp:

        - Không phải đâu anh, con của chị Vân tôi đó! Chắc anh c̣n nhớ chị Vân?

        Tân nh́n Sơn ngạc nhiên:

        - Chị Vân? Thế ra anh Sơn là em của chị Vân à? Thế chị Vân đâu, tôi không thấy trong đám tang này?

        Người bạn nh́n anh buồn bă:

        - Chị Vân đă mất mấy năm rồi! Hồi ấy, tôi ở Texas về đây lo đám tang cho chị, nhưng v́ không biết tin tức về anh, nên không báo cho anh biết…

        Tân đứng lặng. Cảm giác đau buồn hối tiếc xâm chiếm ḷng anh. Anh nói ra một sự thật, tuy đau ḷng, nhưng ít nhất cũng làm vơi đi lỗi lầm đáng trách của ḿnh:

        - Thật ra, lúc chị Vân bị bệnh, anh Tŕnh người đồng hương Đà Lạt các anh có cho tôi biết tin. Nhưng không hiểu v́ bận bịu công việc hay lư do nào đó khiến tôi trễ năi trong việc đến thăm. Tôi không ngờ nay biết tin chị đă ra người thiên cổ…

        Anh bắt tay từ giă người bạn đồng môn, nói lời phân ưu muộn màng về người chị thân yêu, cô láng giềng trẻ trung xinh đẹp của đất thần kinh năm mươi năm về trước.

* * *

        Vào mùa đông năm 1954, sau khi “dinh tê” từ Liên khu 5 - vùng do Việt Minh kiểm soát suốt chín năm kháng chiến chống Pháp - về thành phố Huế, gia đ́nh Tân thuê căn nhà ở khu hữu ngạn sông Hương. Đó là ngôi nhà hai tầng, mà gia đ́nh anh chỉ ở tầng trên. Mỗi buổi sáng, anh mở cửa sổ nh́n cảnh vật quanh nhà. Xa xa, sông Hương nhạt nḥa trong sương mù. Một vài chiếc thuyền nhỏ chầm chậm lướt trên mặt nước xanh lơ. Tiếng ḥ mái nh́ vang vang trên sông, kéo dài một điệu dân ca trầm bổng ai oán. Ai oán như tiếng nức nở vang vọng từ hơn bảy trăm năm trước của  nàng công chúa Huyền Trân đời Lư, đă hy sinh tấm thân ngà ngọc để đổi lấy hai châu Ô và Rí của vua Chế Mân xứ Chiêm Thành!

        Bên cạnh nhà anh, có ba anh em sống trong một ngôi nhà tầng trệt. Họ đi đi về về,  thoáng thoáng hiện hiện…khiến ngôi nhà mang một vẻ im ĺm, quạnh quẽ. Rồi một buổi sáng cuối tuần có mưa phùn lất phất bay, không gian mờ ảo một màu xám bạc, Tân vừa mở cửa sổ đă thấy một thiếu nữ đang ngồi giặt áo bên hiên nhà. Hồi ấy, một thiếu niên xuất thân từ một tỉnh nhỏ, nghèo khổ trong chiến tranh,  mới hồi cư về thành, th́ cuộc sống ở đất thần kinh thật mới lạ! Tân được Mẹ xin ông hiệu trưởng một trường công lập ở hữu ngạn sông Hương cho vào học năm đầu tiên bậc trung học, mặc dù trường đă khai gỉảng gần ba tháng! Anh chỉ biết cặm cụi học hành, vui với sách vở thơm tho, với chữ nghĩa mới lạ. Những buổi sáng cắp sách đến trường, những ngày nghỉ học đi bộ qua cầu Trường Tiền, nh́n những nữ sinh e ấp trong tà áo trắng, với chiếc nón bài thơ nghiêng nghiêng trên mái tóc thề chấm ngang vai, cậu thiếu niên mới lớn cảm thấy tim ḿnh rạo rực, nhưng ḷng c̣n e ngại không dám tỏ bày!

        Nhưng sáng hôm ấy, qua làn mưa bụi giăng giăng, thấp thoáng h́nh ảnh nên thơ của cô gái láng giềng nghiêng nghiêng mái tóc, ngồi giặt áo bên hiên nhà đă khiến Tân quyết định làm quen với nàng. Anh được biết nàng tên Vân, nữ sinh một trường nữ trung học danh tiếng ở Huế. Những hôm trời nắng đẹp, qua hàng rào trổ hoa dâm bụt ửng đỏ, đôi thiếu niên nam nữ thường trao đổi vài câu thăm hỏi vu vơ về học hành, về thời tiết…. Dần dần họ thân thiết nhau, hẹn nhau cùng đạp xe dạo trên bờ sông Hương êm đềm, thơ mộng. Một thời gian ngắn sau đó, gia đ́nh Vân dời sang ở vùng tả ngạn sông Hương. Vào cuối tuần, Tân sang thăm cô bạn láng giềng gần gũi trước đây, nay đă phải xa cách nhau một gịng sông… T́nh bạn của hai người chỉ đơn giản như thế, thoảng nhẹ  như mùi hoa ngọc lan cạnh cửa sổ ngôi nhà mới của nàng, nhưng đă khiến Tân ngây ngất như lần đầu tiên trong đời nhấp chén rượu cay. Thế rồi, đến năm thứ ba bậc trung học, Tân phải xa cô bạn gái mến thương v́ gia đ́nh nàng di chuyển lên Đà lạt. Sau đó anh bặt luôn tin tức của Vân…

                                                          *  *  *

        Một năm sau, gia đ́nh Tân  di chuyển vào Sài g̣n. Những ngày đầu tiên đến chốn phồn hoa đô hội của thủ đô miền Nam nước Việt, Tân lại phải thích ứng với xă hội mới, tưng bừng náo nhiệt; với không khí học đường mới, nơi đó các học sinh có vẻ vừa học vừa chơi, nhưng thực ra một số lớn muốn học “nhảy lớp” để sớm ra trường kiếm sống! Một sáng chủ nhật Tân cùng gia đ́nh đi dạo chơi Thảo cầm viên Sài g̣n để giải trí sau một tuần lễ học hành vất vả v́ phải học thêm lớp luyện thi Tú tài I…Anh và các cậu em thơ thẩn dạo quanh xem các chú khỉ nhảy nhót kêu la khọt khẹt, xem “ông ba mươi” gầm gừ sau chấn song sắt, xem anh công trống đang xoè bộ lông sặc sỡ như để khoe với chị công mái…Bỗng nhiên Tân thấy một nhóm nữ sinh đang cười nói cạnh đó, loáng thoáng một giọng Huế thanh tao quen thuộc.... Anh nhận ra cô láng giềng ở Huế hai năm về trước, bèn   mừng rỡ đến thăm hỏi. Vân tách rời các cô bạn học ranh mănh, đến chào Tân và cho anh biết địa chỉ nhà  nàng ở Phú Nhuận. Chủ nhật tuần đó, anh vội vă t́m đến thăm để nối lại t́nh bạn láng giềng tưởng như đă đứt đoạn. Nhưng rồi, cũng như lần trước ở Huế, gia đ́nh nàng lại đột ngột di chuyển đi nơi khác - như những cánh chim di thê tung bay khi trời đất chuyển mùa,- chỉ c̣n để lại nỗi bâng khuâng cho người bạn của nàng dơi mắt trông theo. Vắng người bạn gái mến thương, Tân chỉ biết chôn vùi nỗi cô đơn trong niềm vui học hành, thi cử. Anh thi đậu vào trường Hành chánh Sàig̣n, xin vào nội trú Kư túc xá và ở cùng pḥng với Tŕnh, người bạn đến từ xứ hoa đào Đà Lạt. Rồi sau khi tốt nghiệp, mỗi người đi phục vụ một địa phương khác nhau, ít khi gặp gỡ…

                                                           *  *  *

        Ba mươi năm sau - ba mươi năm với biết bao biến cố bi hùng đau thương của đất nước, ba mươi năm lên bổng xuống trầm của cuộc đời Tân. Trong bao nhiêu năm anh đă đi phục vụ ở những địa phương hẻo lánh hiểm nguy, và rồi theo vận nước  suy tàn, anh đă trải qua những trại tù “cải tạo”, nổi tiếng “ngày đi th́ có, ngày về th́ không”! Nhưng rồi, như chuyện ngụ ngôn “Tái Ông Mất Ngựa”, anh cũng qua được những tháng ngày cùng khổ,  đă “qua cơn bĩ cực đến hồi thái lai” và được đi tỵ nạn tại Hoa kỳ. Nơi đây anh gặp lại bạn Tŕnh tại thủ đô tinh thần người Việt vùng Little Sàig̣n. Bao câu chuyện xưa cũ được khơi lại giữa đôi bạn thân trong những lần họ thăm viếng nhau…Một hôm, Tŕnh đột ngột hỏi anh:

        - Ngày xưa ở Việt nam, ông có cô bạn gái nào người Huế tên Vân không?

        Tân nh́n Tŕnh ngạc nhiên:

        - À… có! Nhưng sao ông biết chuyện t́nh cảm xa xưa của tôi vậy?

        Tŕnh nh́n bạn cười:

        - Hôm qua đi họp Hội đồng hương, cô bạn gái cũ lúc ở Đà Lạt hỏi tôi: có quen bạn học nào ở trường Hành chánh tên Tân không? Tôi đáp có! Có lẽ nàng muốn gặp lại “người t́nh xưa” đó nhé!

        Tŕnh nói tiếp, giọng có vẻ nghiêm trọng:

        - Tôi thấy kỳ này cô ấy có vẻ gầy ốm, xanh xao hơn kỳ họp mặt đồng hương năm trước. Không biết cô ấy có bị bệnh ǵ không? Dẫu sao, người ta đă hỏi thăm về ông, ông nên đến gặp mặt, thăm nhau một tí…

        Người bạn rút trong ví miếng giấy nhỏ đưa cho Tân:

        - Đây là địa chỉ và số điện thoại của gia đ́nh cô Vân. Cô ấy hiện đang ở với chồng và các con tại Orange County! Khi nào rảnh rỗi, ông nhớ đến đó nhé!

        Tân cám ơn người bạn đồng môn thân thiết của ḿnh và tự nhủ nên đi thăm “cô láng giềng ngày xưa” theo lời khuyên của anh ta. Nhưng rồi, những năm tháng đầu tiên đến tỵ nạn tại một xứ sở xa lạ này, cuộc sống vật chất chưa ổn định, anh cứ tự ḿnh “hẹn rày hẹn mai” măi… nhưng vẫn chưa có th́ giờ rảnh rỗi đi thăm Vân. Những buổi sáng lái xe về nhà, sau một đêm làm việc mệt nhoài, anh cảm thấy cuộc sống vất vả đă làm cạn kiệt tâm hồn nghệ sĩ của anh. Anh có cảm tưởng cuộc sống ở đất Mỹ thực dụng này không thích hợp cho những quả tim lăng mạn chứa đựng những mối t́nh thoáng qua, nhẹ nhàng như anh đă từng có! Đôi khi anh tự bào chữa rằng mối t́nh giữa anh và Vân đă xảy ra từ lâu rồi; và đến nay chỉ c̣n là “gió thoảng mây bay”!  Hơn nữa, với tuổi đời chồng chất, với bổn phận và trách nhiệm đặt trên đôi vai mỗi người, anh không thể làm quấy động cuộc sống an b́nh của một người vợ, người mẹ như nàng, bởi một chuyện t́nh lăng mạn gần nửa thế kỷ trước. Để rồi như nước chảy dưới cầu, cuộc sống lướt đi một cách vô cảm và nhanh chóng, khiến anh không hề biết được rằng người bạn gái năm xưa đang chống trả với tử thần từng ngày, từng giờ tại bệnh viện trong vùng Orange County, không xa thành phố anh trú ngụ là bao! Và cho đến lúc nàng xuôi tay nhắm mắt từ giă cuộc đời, anh vẫn chưa đến thăm nàng!

        Hôm nay, Tân nh́n thấy đôi mắt đen láy trên khuôn mặt trắng trẻo xinh đẹp của cô gái trong đám ma người bác tại nhà quàn, h́nh ảnh Vân của năm mươi năm trước lại hiện lên, rơ nét, sinh động… Anh tự trách ḿnh đă quá vô tâm, vô cảm. Anh nhủ thầm: ḿnh già rồi; quả tim ḿnh đă thực sự khô héo rồi! T́nh cảm lăng mạn, say sưa thời trai trẻ nay c̣n đâu ?

        Tân bước đến trước mặt người con gái của “cô láng giềng ngày xưa”, ân cần hỏi cháu:

        - Bác nghe cậu Sơn nói mẹ cháu đă mất. Thế, mẹ mất bao lâu rồi?

        Người con gái ngước đôi mắt đẹp  nh́n Tân đáp:

        - Dạ, mẹ cháu mất được hai năm rồi.

        Anh nghe trong giọng nói của cô gái có âm hưởng xứ Huế mà anh đă nghe nhiều lần trong quá khứ. Âm vang giọng nói như tiếng chuông thanh thoát của một quá khứ mơ hồ nhiều kỷ niệm. Anh tự hỏi giọng nói đó vừa thốt ra từ đôi môi hồng   nhỏ nhắn của cô con gái trước mặt anh hôm nay, hay tiếng vọng từ ba mươi năm trước, khi nàng tâm sự với anh về nỗi buồn phải xa Sài g̣n, xa người bạn trai lâu năm đă nên duyên gặp gỡ?

        Anh nh́n cô gái, nghiêm trang và buồn bă nói:

        - Bác xin ngỏ lời chia buồn với các cháu về nỗi buồn mất người mẹ mến thương …Nếu có dịp qua Texas, bác sẽ ghé thăm cậu Sơn và các cháu.      

        Sơn bước đến giới thiệu Tân với người cháu gái:

        - Cháu Thủy à! Đây là bác Tân, bạn láng giềng với mẹ cháu ngày xưa, từ lâu lắm rồi khi c̣n ở Huế bên Việt nam…

        Cô gái h́nh như đă hiểu lư do về sự quan tâm của người bạn cậu Sơn đối với ḿnh. Đôi mắt đăm chiêu suy nghĩ, cô bé hồn nhiên nói như vừa khám phá ra một điều ǵ lâu nay ẩn chứa trong ḷng cô:

        - Thưa bác, cháu nhớ h́nh như lúc mẹ cháu bị bệnh, thỉnh thoảng có kể lại chuyện ngày xưa ở Huế và có nhắc đến tên bác Tân…Không ngờ hôm nay cháu được gặp bác…

        Tân quay đi để dấu một thoáng xúc động vừa nhen nhúm trong ḷng anh. Trong suốt bao nhiêu năm, mỗi người đi theo một nẻo đường đời, Vân vẫn  âm thầm nhớ đến anh. Và cho đến lúc biết rằng, rồi đây ḿnh không c̣n gặp được người xưa, nàng kể lại chuyện t́nh cảm của ḿnh cho cô con gái thân yêu, như kể một chuyện cổ tích hay một câu chuyện t́nh trong sách vở…Nàng đâu ngờ rằng, sống trong miền đất mênh mông, xa lạ này, tấm ḷng người đồng hương, đồng môn người Việt vẫn luôn gần gũi, gắn bó nhau. Cho nên cô con gái cưng mà Vân tâm sự về chuyện t́nh cảm của nàng, bây giờ đang đứng trước người t́nh xưa mà đă hơn ba  mươi năm nàng vẫn chưa một lần tái ngộ !                                                                                                     

                                                            *  *  *

        Tân bước ra khỏi khu nhà quàn khi trời đă về chiều. Anh nh́n lên bầu trời  xanh thẫm, nh́n cụm mây trắng đang lững lờ bay về cuối trời và nhớ đến cô bạn gái thời niên thiếu của anh, cùng tên với cụm mây trắng đẹp đẽ kia. Đă bao năm rồi anh chưa gặp lại Vân; kể cả hôm nay, khi đến dự đám tang người anh của nàng và biết rằng nàng đă qua đời, theo lời kể của người em - một đồng môn mà lâu nay Tân vô t́nh không hay biết! Bao năm qua, nàng đă phiêu du trong cơi tạm cuộc đời này, kết bạn với Tân qua một mối t́nh đơn sơ, nhẹ nhàng nhưng sâu đậm. Và rồi cũng như những áng mây kia, nàng đă di chuyển qua nhiều nơi, trải qua nhiều đổi thay của cuộc đời; nhưng ở nhiều nơi, anh và nàng vẫn gặp lại nhau. Để rồi cuối cùng nàng lặng lẽ ra đi về bên kia thế giới. Và cũng như áng mây trắng trên bầu trời tím đang ch́m dần vào bóng đêm cuối trời, Vân đă đi xa thật rồi, và măi măi có bao giờ anh gặp lại cô láng giềng năm xưa ?

        Hồi ức
    
Tam Bách 

 

Copyright @ 2005 quocgiahanhchanh.com
Webmaster@tranbachthu