Home

Trang Chính

Bản Tin

Sinh Hoạt

Tham Luận

Hoài Băo Quê Hương

Văn Học Nghệ Thuật

Thư Tín

 

                                                                  

 

CHUYỆN NGƯỜI KHÔNG BIẾT BUỒN


Sân Chùa Liên Hoa (12/9/2015)

        Trần Nhật Ưng, người bạn đồng môn Học Viện Quốc Gia Hành Chánh của tôi sẽ được người cháu là Chu Đức An từ bang Ohio sang, đưa lên chùa Liên Hoa qui y vào trưa Thứ Bẩy 12 tháng 9 năm 2015. Vậy là khác với những trường hợp đă xẩy ra, Ưng là người bạn đầu tiên mà tôi được biết pháp danh ngay khi c̣n tại thế. Và vậy là bạn tôi đă được cậu cháu chuẩn bị cho anh hành trang để sẵn sàng lên đường…

        Tuy buồn đến lặng người nhưng tôi phải thầm khen An thật chu đáo bởi v́ bạn tôi hiện đang ở trong Dưỡng trí viện Windsor Gardens Convalescent ở Long Beach trong t́nh trạng mất trí nhớ khá nặng. Theo nhân viên ở trung tâm, ngoài bệnh alzheimer Ưng có dấu hiệu bipolar disorder nữa. Y tá nói có lúc “ông ta” vui vẻ, hồn nhiên như đứa trẻ. Có lúc “ông ta” không nói, cứ lục lạo như t́m một cái ǵ hoặc ngồi nói chuyện một ḿnh. T́nh trạng sức khỏe của Ưng th́ như thế mà An th́ ở măi tận tiểu bang Ohio. Nếu Ưng có chuyện chẳng may chắc cũng phải mất ít nhất vài ba ngày mới tới Cali để lo cho cậu được.

        Có lần Chu Đức An đă viết cho tôi về chuyến vợ chồng An thăm cậu Ưng: “Từ Cali về Ohio, mệt mỏi v́ chuyến bay bị chậm trễ th́ ít mà hoàn cảnh hiện tại của cậu Ưng em cứ măi bám chặt trong đầu gây ra sầu năo th́ nhiều, chưa hôm nào em ngủ được đẫy giấc cả. Sao cứ thao thức, lo âu vẩn vơ khi đă chứng kiến tận mắt, tiếp xúc tại chỗ để biết cậu Ưng đang được sống trong trung tâm này ?

        Ban đêm, khi ngủ nếu có chuyện ǵ nguy kịch, liệu có được giúp đỡ kịp thời không ? Cậu sẽ ra sao khi có bệnh nhân to lớn, khoẻ mạnh hơn, nổi cơn bắt nạt ?”

        Trần Nhật Ưng học Khóa 6 Học Viện Quốc Gia Hành Chánh, trên tôi một lớp. Nhưng măi tới năm 1965 khi về Bộ Thanh Niên tôi mới gặp Ưng. Từ đó hai chúng tôi là bạn vừa đồng môn vừa đồng nghiệp. Khi tôi và anh Nguyễn Quốc Thụy cùng làm việc tại Bộ Thanh Niên, làm tờ Hoài Băo, cơ quan ngôn luận của Hội Cựu Sinh viên Quốc Gia  Hành chánh, tôi đă nhờ Ưng làm thủ quỹ kiêm phát hành.

        Chu đức An và Trần Nhật Ưng tuy là cậu cháu nhưng tuổi tác lại xuưt xoát nhau nên gần gũi như anh em. Giờ đây khi giao thiệp với tôi, An vẫn xưng “chú cháu” v́ coi tôi như Ưng, khi th́ xưng “anh em” nhưng sự thực th́ “Cháu An” đă về hưu cũng được 5 năm rồi, có hai cô con gái th́ cô lớn đă lập gia đ́nh có hai con trai 4 và 3 tuổi.

        Trong e mail đầu tiên gửi cho tôi, báo tin Ưng ở trong Dưỡng trí viện, Chu Đức An nhắc lại kỷ niệm xưa như sau:

        “Hồi nhỏ c̣n đi học, cậu Ưng cháu hay sai những việc lặt vặt. Lặt vặt nhưng thú vị chẳng hạn cầm tấm giấy giới thiệu viết tay của Giám Đốc Nha Tác Động Tâm lư Bộ Thanh Niên Đỗ tiến Đức đi lấy quảng cáo cho Báo Hoài Băo của Cựu SVQGHC. Cháu cũng từng hay khoe với bạn bè là c̣n nhớ bút tự của nhà văn, nhà đạo diễn tài ba, cựu giám đốc Nha Điện ảnh của VNCH Đỗ tiến Đức trước năm 75.

        Khi cậu cháu c̣n đi học QGHC, cháu có biết chú Trần ngọc B́nh. Gần đây nhất một người bạn cựu học sinh Chu Văn An có cho biết chú Nguyễn Đắc Điều là người học cùng khóa 6 Đốc sự QGHC với cậu Ưng.

        Xin chú chuyển lời chào và hỏi thăm sức khoẻ của cháu tới các chú nói trên và các chú cùng khóa, cùng trường với cậu Ưng của cháu”.

        Theo thư chỉ dẫn của An, vợ chồng tôi đă nhiều lần tới thăm Ưng. Muốn vào khu của Ưng, nơi những người cùng căn bệnh mất trí nhớ, phải có nhân viên mở cửa. Trước đó phải đi qua một pḥng ăn rộng lớn dành cho những bệnh nhân ngồi xe lăn nhưng vẫn c̣n tỉnh táo. Lần đầu nh́n cảnh những người lớn tuổi khuyết tật, ngồi xe lăn ngơ ngơ ngác ngác, ngủ gà ngủ gật ăn cơm chiều, nói lảm nhảm, mắt nh́n vào khoảng không, đưa tay vẫy, miệng mở to mà không có âm thanh ǵ thoát ra cả, ḷng tôi bỗng quặn lại khi nghĩ đến Ưng. Quả thế, chúng tôi đă không nhận ra bạn tôi trong căn pḥng đầy người hỗn tạp đó. Chúng tôi phải hỏi y tá. Vừa nghe tôi nói tên th́ người y tá đă chỉ ngay người đàn ông đầu bạc trắng, má hóp, hai bờ vai mỏng đang ngồi ngay trước mặt chúng tôi.

        Lần thăm đầu tiên vào năm 2014, Ưng c̣n khi nhớ khi quên. Tôi hỏi: “Ông có nhớ tôi không ?” Ưng trả lời: “Nhớ chứ”.  Tôi hỏi: “Tôi tên ǵ ?” Ưng đáp: “Không nhớ tên nhưng biết”. Khi tôi nói tên tôi ra th́ Ưng gật đầu: “Tôi với ông ngày xưa làm ở Bộ Thanh Niên mà”. Vậy mà nói chuyện một lúc th́ Ưng lại lơ mơ, tôi hỏi một đằng th́ Ưng trả lời môt nẻo. Rốt cuộc khi ra về, vợ chồng tôi ngậm ngùi thương cho Ưng, c̣n Ưng dường như thản nhiên vô cảm đứng giữa đám người với những cử chỉ bất thường, đang la hét, khóc cười. Anh không nh́n theo chúng tôi như thường thấy trong phút bè bạn chia tay sau khi họp mặt.

        Tôi càng thương Ưng nhiều hơn v́ theo những ǵ tôi biết th́ cuộc đời anh vui ít buồn nhiều. Tuy tốt nghiệp Quốc Gia Hành chánh, trong khi nhiểu bạn bè hoạn lộ thênh thang th́ anh lẹt đẹt ở những chức vụ thấp mà không liên hệ tới sách vở anh học cả. Hồi làm việc chung với anh ở Bộ Thanh Niên, anh làm Chủ sự Pḥng Kỹ thuật của Nha Tác Động Tâm Lư, chỉ có vài nhân viên, chuyên sửa hệ thống loa từ các ty địa phương bị hỏng đưa về. Cũng thời ở Bộ Thanh Niên, tôi được anh trao thiệp cưới. Chưa kịp đăng báo chúc mừng th́ chỉ mấy ngày sau anh cười buồn báo tin hôn lễ bị hủy bỏ rồi, v́ có người phá.

        Tuy Ưng không nói tên nhưng lời x́ xầm trong Bộ Thanh Niên cho rằng người đó là “Cô Hai, phụ trách Tổng Đài điện thoại. Cô này có chồng, khuôn mặt khả ái, hấp dẫn như một trái khế vừa chín tới. Cô có giọng nói tươi vui duyên dáng. Mỗi lần nghe tiếng chuông điện thoại, bốc máy lên là tôi nghe cô nói vài câu bông đùa trước khi nối đường dây cho tôi nói chuyện.

        Theo Chu Đức An th́ Trần Nhật Ưng sinh ngày 12 tháng 3 năm 1938 tại  Đặng xá, Kim Bảng  tỉnh Hà Nam, trong một gia đ́nh bậc trung. Tuy sống ở miền quê nhưng lợi tức không phải là thu hoạch lúa gạo hàng năm mà là tiền hưu trí của ông bố do người Pháp trả.

        Một lần vào thăm Ưng, tôi mang chuyện này ra hỏi anh, chủ yếu là để trí óc Ưng làm việc. Ưng nói rằng anh không biết chính xác hoàn cảnh và thời gian việc ông bố lại là lính đánh thuê cho người Pháp trong đệ nhất thế chiến, chỉ biết ông đă từng cùng một số người Việt đồng cảnh ngộ tham chiến tại Đức, Nga Sô. Măn lính về quê, ông có tiền xây nhà gạch và được dân làng gọi là Ông Quản Trí.  Ưng nhớ cấp bực của ông bố là Adjudant Chef và tên của người em là Hưng c̣n gọi là Hồng Chướng định cư ở Úc.

        Ưng được bố đưa lên Hà Nội học trung học nhưng không nhớ tên trường..

        Anh Chu Đức An kể: Khi di cư vào Nam, bốn cậu cháu đều ở trại học sinh Phú thọ (một trung tâm do chính phủ lập cho những thanh thiếu niên lạc gia đ́nh trong cuộc tản cư, trung tâm nuôi ăn ở để tiếp tục việc học hành, ngay góc trường đua Phú Thọ và chợ Thiếc).

        Nghe Chu Đức An kể tôi mới hay đă có một thời tôi và Trần Nhật Ưng sống chung trong một mái nhà là Trại Học sinh Di cư Phú Thọ. Tôi ở đó từ ngày trại được thành lập. Lúc đó tôi học lớp Đệ Ngũ nên ở phóng 4, chung với  một số nhân vật sau này gồm Điệp viên Đặng Chí B́nh, thi sĩ Hà Huyền Chi, Nhà văn Phạm Xuân Hy, Họa sĩ Đằng Giao.

        Chu Đức An và tôi thích thú nói chuyện về những ngày ở Trại Học sinh Di cư Phú Thọ:

       Tụi em c̣n nhỏ học tiểu học nên cha Vĩnh cho chúng em ở chung một góc của căn nhà lớn nhất từ cổng đi vào, bên cạnh nhà kho, trên lầu là nhà nguyện và pḥng ngủ của cha, đối diện là pḥng ăn rồi tới nhà bếp.

        Cách sân cờ và những ṿi nước công cộng mới tới các căn nhà như trại lính là chỗ các anh ở.

        V́ cậu Ưng vắng mặt trong lần điểm danh bất ngờ vào lúc nửa đêm, nên không được lănh tiền 360 đồng hàng tháng, phải xuống ở chung với tụi nhí chúng em. Tần tiện th́ tiền tháng ba người cũng đủ nuôi bốn cậu cháu. Cho đến khi cha Vĩnh cho nhà thầu nấu cơm cho toàn trại viên.

        Em vẫn c̣n nhớ nhiều kỷ niệm về chợ Thiếc, hàng bánh tôm trên dẫy nhà các đại sư huynh ở, hàng đậu đỏ bánh lọt bên kia đường và ông thợ hớt tóc ở trong ngơ.

        Trong thời lưu lạc, cậu Ưng là con chim đầu đàn lo lắng, phân công cho người em và hai đứa cháu như một gia đ́nh nhỏ sinh hoạt b́nh thường, ăn uống, đi học đều đặn, kiểm soát và kèm học mỗi tối. Sau hai năm, chúng cháu về với gia đ́nh ở khu Ông Tạ. Gia đ́nh em vỏn vẹn có Ông bà Ngoại, mẹ em lập gia đ́nh và có bốn người con nhỏ, và hai cậu Ưng, cậu Hưng ở chung một nhà.

        Với trọng trách là con chim đầu đàn, cậu Ưng rất nghiêm khắc nhưng không bao giờ đánh đập em và cháu ở tuổi nghịch ngợm và lười học. Cháu thấy cậu Ưng là người hiền, chăm chỉ học hành làm gương cho em và cháu. Bạn thân chỉ có một người tên Lăng, không hề có bạn gái.

        Cũng theo lời anh Chu Đức An thí Trần Nhật Ưng vô học trường Hồ ngọc Cẩn. Sau Tú tài phần một mới vào Chu văn An, rồi Đại hoc Khoa học (math general). Nhưng rồi Ưng quyết định thi vào QGHC để mong sớm giúp đỡ gia đ́nh v́ chính phủ Pháp quyết định trả tiền hưu cho thân phụ ông một số tiền  rồi thôi không trả nữa.

        Theo học ban Kinh Tài, sau khi ra trường, Trần Nhật Ưng được cử đi làm Trưởng ty Thanh niên tại tỉnh Pleiku. Chu Đức An thắc mắc hỏi cậu Ưng “Sao cậu tốt nghiệp ban kinh tài mà không được làm ở bộ kinh tế hay nha quan thuế mà lại đi Pleiku làm trưởng ty thanh niên ? Cậu chỉ cười”

        Sau tháng 4-1975, theo lời kể của người em của Trần Nhật Ưng là Trần Nhật Hưng ở bên Úc th́ Ưng đi tù cải tạo trễ hơn lệnh tŕnh diện đến sáu bảy tháng do đó bị đưa thẳng ra ngoài Bắc ở trại tù Hà Nam Ninh. Gần bẩy năm Ưng mới được về. Anh An nhớ lại: “Có lần cậu kể âm mưu thâm độc của bọn quản giáo, nhằm mục đích hành hạ và sỉ nhục các tù nhân. Họ bắt lấy phân người để bón rau  trong vườn  nhưng chỉ cho một cái xẻng, trại viên phải dùng tay bốc phân cho kịp thời hạn mà bọn quản giáo đă ấn định.

        Khổ sở với quản giáo là một chuyện, đối với bạn tù, cậu kể tiếp, có lần cậu thoát khỏi một sự thanh toán của bạn tù v́ tưởng lầm cậu làm “ăng ten. Không nhớ tên người đă kịp thời báo động cho cậu và cũng nhờ có người đó  mà nhóm người định xử cậu t́m ra sự thật việc cậu Ưng được gọi lên gặp cán bộ là để dạy sinh ngữ chứ không phải là “báo cáo.

        Cũng theo anh An, ông Hưng nguyên là Hạ sĩ Quan cơ khí của Hải Quân VNCH, không phải đi tùnên có cơ hội theo tầu buôn và kiếm tiền nuôi cả gia đ́nh. Khi Ưng ra tù trở về với gia đ́nh Ông cố thuyết phục nhưng Ưng không chịu trốn đi với ông mà lại về với cô Hai. Dù trong suốt bảy năm tù cô Hai không một lần thăm nuôi.

        Công việc duy nhất mà Ưng làm là đạp xe thồ chở nước ngọt từ Tân B́nh xuống Long An bỏ mối cho các tiệm bán lẻ để kiếm sống với cô Hai.

        Ông Hưng có đưa vàng để Ưng lo vượt biên. Nhưng v́ chần chừ Ưng chẳng những bị trễ tàu mà c̣n bị công an bắt, ông Hưng lại phải chi tiền để cứu ông anh về. Chiếc tàu đó đă đi thoát và b́nh yên đến Thái Lan.

        Một lần, hỏi chuyện Ưng, gặp lúc anh tỉnh trí, anh cho hay anh và cô Hai và bà mẹ anh sang định cư tại Oklahoma khoảng cuối tháng ba, đầu tháng tư năm 1995. Anh c̣n nhớ anh đă thoát chết trong vụ nổ ngày 19 tháng tư tại Oklahoma do T, McVeigh đặt chất nổ.

        “Nhân viên sở di trú v́ thấy mẹ tôi lớn tuổi nên đă cố gắng hoàn tất hồ sơ dù hết giờ làm việc cho gia đ́nh ngay chiều ngày 18 tháng 4. Bằng không phải trở lại hôm sau th́ có tên trong danh sách 168 người thiệt mạng rồi”.

        Để làm lại cuộc đời, Ưng đi làm ngay, trước hết ở hăng Seagate độ 1 năm. Việc thứ nh́ tại hăng Lucent cho tới khi bị laid off (khoảng trên dưới ba năm, hăng có trả pension). Cuối cùng Ưng làm việc cho "hăng thơ" Globe Marketing Services Of OKC, cho đến khi bị cho nghỉ v́ t́nh trạng mất trí nhớ. Anh cũng được hăng thơ trả pension.

        Chu Đức An nói: “Cậu Ưng thường nói là dù phải đạp xe đạp, chở nặng dưới cái nắng thiêu đốt, hàng ba chục cây số hàng ngày khi c̣n ở quê nhà để kiếm sống. Hay cầy hai jobs bên Mỹ th́ vẫn sướng gấp vạn lần thời gian ở trong trại tù cộng sản”.

        Khi hỏi về chuyện vợ con của Trần Nhật Ưng, anh Chu Đức An cho biết: “Gia đ́nh rất mừng khi cậu Ưng được chuyển về Bộ Thanh Niên, gần gia đ́nh. Rồi do sự giới thiệu của người bà con bên  ngoại, cậu Ưng quen với một cô đang theo học trường Dược. Sau ba năm quen biết, cô và cậu được hai gia đ́nh chấp thuận đi đến hôn nhân. Thiệp cưới đă gửi, tiệc cưới đă đặt, bà con hai họ từ xa cùng về Sài g̣n sẵn sàng góp vui chúc mừng, gia đ́nh cũng lo sửa soạn đếm từng ngày. Đùng một cái, có tin sét đánh ngang tai, một nữ nhân viên có chồng con, cùng làm tại Bộ Thanh niên mang thư từ và h́nh ảnh đến tận nhà cô dâu tương lai như là một bằng chứng quan hệ giữa cậu Ưng và y thị và đe doạ sẽ phá đám cưới. Đúng là cái số oan gia !!! Người đàn bà nói ở đây hẳn chú Đức biết nhiều hơn cháu. Kể từ đó, mọi mong ước của gia đ́nh đều xụp đổ theo cái đám cưới bất thành này và cả cuộc đời của cậu Ưng cháu cũng vậy .

        Vào thời điểm này, cháu cũng đă lớn cũng hơi biết t́nh đời nên cháu rất ngạc nhiên tự hỏi tại sao gia đ́nh cháu lại phản ứng thụ động như vậy. Đối với Ông Bà Ngoại th́ sự việc xảy ra quá bất ngờ nên chỉ thấy xấu hổ, phải ráng chịu đựng thôi, chứ làm toáng ra chỉ thêm bẽ mặt. Riêng cậu Ưng th́ quá chân chỉ hạt bột nên không biết phản ứng thế nào  Hay là có những bí ẩn ǵ khiến cậu phải im lặng đau khổ thôi. Cho đến giờ phút này, nghĩ lại cháu chỉ thấy cậu Ưng quá ngây thơ nên bị người đàn bà có chồng giăng bẫy”.

        “Sau đó cậu Ưng đă bỏ nhà theo cô Hai, gia đ́nh cháu v́ không chấp thuận nên giữ khoảng cách cả cho đến giờ phút này khi mợ Hai không c̣n nữa. Tiếc rằng, hai người đă không có con với nhau nên chẳng những cái oan khiên trước đây không xóa bỏ được mà cậu Ưng lại trở thành ông lăo mồ côi không c̣n trí nhớ”.

        “Khi cậu Ưng c̣n tương đối tỉnh táo, gia đ́nh bà Lâm thị Hai đă dự tính đưa Bà Hai và Cậu Ưng về Việt Nam sinh sống với gia đ́nh người con trai riêng của Bà Hai.

        Tháng 12 năm 2010 Bà Hai và Cậu Ưng đă được Ṭa Án tại Oklahoma làm thủ tục ly hôn thuận t́nh do đơn thỉnh nguyện của bà Hai on the ground of incompatibility from each other. Một sự thuận t́nh ly hôn, không đ̣i trợ cấp ǵ hết. Cậu Ưng vẫn đi làm và hai người vẫn sống chung một nhà.

        Năm 2011, Ưng chỉ hơi quên một chút thôi, vẫn c̣n lái xe, c̣n đi làm. Vậy mà qua năm 2012 nghe tin Ưng không c̣n làm việc nữa và không c̣n lái xe được nữa. Cái bệnh quái quỉ này đă tiến triển quá nhanh, chỉ trong ṿng hơn nửa năm thôi, từ quên một chút đến không biết đường về nhà.

        Năm 2013, vợ chồng Ưng bán nhà, bán xe rồi cả hai cùng về Việt Nam khoảng tháng 3 năm 2013, sinh sống tại nhà người cháu nội, con gái của người con trai riêng duy nhất của bà Hai với người chồng thứ nhất.    

        Theo một số bạn bè ở bên Oklahoma th́ bà Hai xin ly hôn là để xin nhà chung cư, bán nhà, bán xe, mở chương mục trong ngân hàng cho người em thứ sáu của bà Hai đă được bà Hai ủy quyền rút tiền trong account tiền để dành, tiền trợ cấp xă hội và tiền hưu trí của Ưng (hăng Lucent và Globe Marketing Services Of OKC) hàng tháng gửi về Việt Nam cho người con riêng của bà Hai hay là cho đứa cháu nội của bà Hai.

        Từ chiếc xe lăn bên phương trời Úc, Ông Hưng v́ quá  lo âu cho người anh nên đă nhiều lần liên lạc về Việt Nam nhưng bà Hai lấy cớ bệnh nặng và không trả lời điện thoại.

        Ông Hưng c̣n nhờ người quen ở Sài G̣n t́m hiểu rơ t́nh trạng của Ưng. Được biết Ưng nhiều khi thơ thẩn ngoài đường, rất nhớ bà Hai nhưng cổng khóa nên không vào được. Muốn nhờ người đưa Ưng trở về Mỹ nhưng lại gặp trở ngại. Thứ nhất Ưng không nhớ rơ giấy tờ tùy thân ở đâu và nhất là Ưng khóc lóc như đứa trẻ khi không được quanh quẩn bên bà Hai.

        Quá thương anh, ông Hưng đă nhờ người quen ở quê nhà đưa ông anh đi du lịch Nha trang, Đalat và Đà nẵng và t́m người đưa Ưng về Mỹ.

        Năm 2014, bà Hai qua đời, ông Hưng nhờ người em trai của bà Hai  từ OKlahoma về VN dự đám tang, đưa Ưng về Oklahoma khi ông Kiệt trở về Mỹ nhưng bị từ chối.

        Tuy ông Kiệt từ chối nhưng lại đích thân dẫn Ưng vào Lănh sự quán Mỹ tại Sai gon lập lại giấy tờ cần thiết cho Ưng. Trong thời gian chờ đợi giấy tờ, Ưng đă có dấu hiệu bệnh tâm thần khá nặng qua việc hay khóc tại bất cứ nơi nào. Hỏi tại sao khóc th́ Ưng trả lời là nhớ bà Hai.

        Đầu tháng 3 năm 2014, ông Hưng đă nhờ người anh em cột chèo là Ông B́nh từ Việt Nam qua Cali thăm con gái tên Thanh có chồng tên George cho Ưng đi cùng. Do ḷng tốt tuyệt vời,  gia đ́nh này đă cho Ưng ở nhờ và chăm sóc Ưng như cả tháng trời. Và George đă nhiều lần đưa Ưng đi khám bệnh và giúp làm thủ tục cho Ưng được dưỡng bệnh tại Palmcrest Grand tại Long Beach từ cuối tháng 3 năm 2014.

        Đầu tháng 12 năm 2014, vợ chồng Dũng Thanh ở Oklahoma, ngỏ ư với ông Hưng là muốn đưa Ưng về Oklahoma để chăm sóc v́ cả hai sẽ nghỉ hưu nên có nhiều th́ giờ.

        C̣n Tita và Goerge có ư định giữ cậu Ưng ở trung tâm này v́ nơi đây có sẵn Bác sĩ và y tá, hơn nữa hành lang và pḥng ăn rộng răi, cả vườn bên cạnh nữa đều được khóa cẩn thận, không sợ Ưng lang thang ra đường.

        Có lẽ đây cũng là cái phần số của Ưng, tưởng là yên ổn sống nốt quăng thời gian c̣n lại ở một nơi tương đối an toàn mà không phải vậy.

* * *

        Vào dịp lễ Father’s Day vừa qua, sau khi được các con đưa đi nhà hàng, vợ chồng tôi chợt nhớ tới người bạn bất hạnh nên cùng  vào Dưỡng Trí Viện thăm Ưng. Chúng tôi không quên tạt qua tiệm Chè Cali mua cho anh vài gói xôi chè là món anh ưa thích như lời dặn của anh An.

        Vừa vào tới nơi, chúng tôi nhận được Ưng trong căn pḥng đầy người và đầy âm thanh hỗn tạp. Có người nào hét lớn ở đâu đó. Có người cưởi rùng rợn ở đâu đó khiến nhà tôi phải nắm lấy tay tôi. Chúng tôi đến bên Ưng, vỗ vai anh, gọi tên anh. Anh nh́n chúng tôi với đôi mắt vô hồn. Nhà tôi trao cho anh gói xôi. Anh vừa cầm một cách hờ hững th́ bỗng một bà Mỹ hay Mễ ǵ đó, tóc tai bù xù nhào tới, giật lấy gói xôi trên tay anh rồi lui cui bỏ đi. Ưng nh́n theo người đàn bà ấy mà không có phản ứng nào. Nhà tôi vội chạy t́m nhân viên, nhờ đ̣i hộ. Bà kia bị lấy lại gói xôi cũng thản nhiên như không có chuyện ǵ vừa xẩy ra.

        Chúng tôi đưa Ưng tới một chiếc bàn trống, rồi trong khi nhà tôi mở quà cho Ưng ăn th́ tôi hỏi bạn tôi như một điệp khúc: “Ông biết tôi là ai không ?” Ưng nh́n tôi, ánh mắt thẫn thơ man dại. Tôi hỏi lại: “Ông nhớ tên tôi không ?” Ưng gật đầu. Tôi mừng thầm, vậy là bạn tôi c̣n tỉnh. Tỏi hỏi: “Ông nói tên tôi xem trúng không ?” Ưng nh́n tôi, ít giây sau, nói giọng nhẹ hều: “Quên rồi”. Nhà tôi chép miệng: “Tội nghiệp quá. Có khi cả ngày, cả tuần, cả tháng, anh ấy không nói một tiếng ấy nhỉ. Nói với ai? Nói cái ǵ? Trong này h́nh như không có người Việt nào th́ phải? Giá có thân nhân bạn bè lui tới, nói chuyện với anh ấy th́ chắc anh ấy đỡ quên.

        Tôi nhớ có lần Chu Đức An gọi “Cậu Ưng” là “Ông già mồ côi” v́ anh bạn tôi nơi đây không cha không mẹ, không vợ không con. Hai người em ở măi bên Úc, ch́ c̣n duy nhất một người cháu là Chu Đức An th́ ở măi bên Ohio thỉnh thoảng mới sang thăm cậu ít ngày. Chẳng những thế, Ưng c̣n là “Ông già vô sản” nữa. Anh không nhà, không xe, không tiền bạc, không chương mục, không credit cards. Nhiều người homeless lang thang ngoài đường phố c̣n đẩy theo một chiếc xe đi chợ đầy quần áo, vật dụng, c̣n bạn tôi chỉ có vài bộ thay đổi hàng ngày. Tôi đă vô nơi bạn tôi ngủ, đó là một căn pḥng không có thứ ǵ nên gọn ghẽ, trống trải, ngoài ba chiếc giường chăn nệm phẳng phiu cho ba người lạnh lẽo tới rợn người. Đă thế giờ đây, khối tài sản tinh thần của một đời mà Ưng tích trữ trong bộ óc cũng không c̣n nữa…

        Tuy nhiên tôi tự t́m an ủi rằng, bọn chúng tôi và Ưng đều trên dưới tám mươi thế mà chúng tôi c̣n nhiều nỗi đắng ḷng chứ đầu óc đâu có được “thảnh thơi”, chuyện đời bỏ ngoài tai. Ấm ức nhất của hầu hết chúng tôi là, chúng tôi lả thế hệ cuối cùng c̣n giữ chữ hiếu với cha mẹ và là thế hệ đầu tiên bị con cái bỏ rơi nên cô quạnh tuổi già. Ngoài ra, v́ chẳng thế che giấu được là chúng tôi đă đi tới cuối đường nên chúng tôi nói về cái chết xem ra rất thản nhiên như người đă thông hiểu sinh bệnh lăo tử. Thế nhưng mới bị ho thôi là đă xao động bi quan tưởng ḿnh có lẽ bị ung thư phổi. Nhiều người qui y t́m về với Phật mà ḷng vẫn tham sân si, vẫn tiếc nuối sự đời, chưa kể những người c̣n bị những bệnh hiểm nghèo quái ác hành hạ trong nursing home. Bị lẩn quẩn trong cái ṿng kim cô đó th́ làm sao mà có được “thân tâm an lạc” như Trần Nhật Ưng.

        Cho nên nếu có ai buồn thương cho Ưng th́ tôi nghĩ rằng nỗi buồn thương ấy sẽ chỉ gặm nhấm con tim của người có ḷng nhân ái đó chứ c̣n Ưng, bạn tôi đă là người không biết buồn từ lâu rồi.


Trần Nhật Ưng, Pháp Danh Phổ Như Ư

        Đỗ Tiến Đức

 

Copyright @ 2005 quocgiahanhchanh.com
Webmaster@tranbachthu