Quốc Gia Hành
Chánh    >> Home


Những Khuôn Mặt Mùa Xuân

        Tuân ra khỏi cơn mê trong pḥng hậu giải phẩu. Anh có cảm giác chung quanh đang là buổi sớm mai. Những tia nắng dọi nghiêng qua khung cửa sổ thật rực rỡ.
        Có tiếng reo khe khẻ ở giường bên. Cố gắng lắm anh mới quay đầu lại được. Anh nhận ra ngay bác Hùng, Trưởng ty Công chánh mà tụi anh vẫn gọi đùa là "bố kỷ sư già". Tay chân quấn đầy băng trắng, nhưng thần sắc bác tỉnh táo không có vẻ ǵ nghiêm trọng. Giường bên kia một người khác đang nhỏm người lên nh́n anh cười chào hỏi. Sơn, Phó Trưởng ty Cảnh sát.  Chiếc giường trong cùng bỏ trống. Một chị y tá người Thượng đang thay drap. Bác Hùng cười với Tuân rất tươi: "Anh Thạch (giám đốc bệnh viện-Tg) dặn tôi nằm cạnh canh chừng anh, mê man đă hai ngày nay. Rất may là Bệnh viện 2 Dă chiến đă giao anh ngay qua Dân y viện cho phái đoàn Hồng thập tự Thụy sĩ cứu cấp. Bác sĩ Amon  mổ anh lâu lắm cho đến gần một giờ sáng mới đưa anh qua đây. Tụi tôi lo quá v́ anh mê luôn hai ngày đêm. Lạy ơn Trời Phật, nay anh đă tĩnh, thần sắc khá hơn nhiều"
        Tuân lí nhí cám ơn bác Hùng và anh em, xúc động muốn ứa nước mắt. Cổ anh nghẹn lại khi chợt nghĩ đến Ba Mẹ và gia đ́nh. Cả nhà chắc lo quưnh quáng v́ tin sét đánh này. Không biết gia đ́nh đă được thông báo chưa? Bác Hùng cho anh biết Chấn đă đánh điện tín, nội nhật hôm nay hay ngày mai, người nhà sẽ lên với anh.
        Anh cũng chợt nghĩ đến Thủy với âm vang bài hát "tà áo xanh - dang dở" ngày nào nàng vẫn thường hát cho anh nghe. Ḷng anh chùng xuống. Anh quay mặt vùi trên gối cho bác Hùng đừng thấy những giọt nước mắt khó hiểu của anh, ngay khi thần chết buông trả anh về lại với đời sống. Anh cũng chợt bắt gặp lại một dáng áo thiên thanh đă gặp ở đâu đó cũng vừa trở gót định rời pḥng, mắt ngấn lệ. Tiếng bác Hùng: "thật tội nghiệp cô ấy vào thăm người nhà, nhưng không c̣n kịp nữa. Cậu thanh niên té xe gắn máy đă chết sáng nay. Cô đang chờ  thân nhân vào nhận xác"
        Bác nói tiếp về vụ nổ: "có tất cả 16 Trưởng ty sở bị thương nặng nhẹ vụ nổ lựu đạn đêm 27 Tết. Bác Năng, Trưởng ty Tiểu học chết tại chổ, ông Y Reo, Trưởng ty Thượng vụ và anh Khoan Giám đốc Trung tâm cải huấn chết trên bàn mổ ở Bệnh viện II Dă chiến. Hai người bị thương nặng là anh Ṭng, Trưởng ty Chiêu hồi mất hẳn một lá phổi và một lá lách, nghe nói đă qua khỏi hiểm nguy. Riêng anh may mắn được chuyển qua đây, v́ cần giải phẩu gấp. Anh bị mảnh lựu đạn xuyên gan và găy cẳng chân trái. Trong pḥng này anh Sơn bị mảnh vào phổi, các bác sĩ Thụy sĩ đă lấy ra không có ǵ nguy hiểm. C̣n tôi bị găy cánh tay trái, mảnh cũng vào chân nhưng nhẹ thôi....Vụ mổ anh châm lắm, v́ máu anh thuộc loại đặc biệt người Việt ḿnh ít có; nên cuối cùng theo yêu cầu của các bác sĩ Thụy sĩ, Đại tá Dân phải điện thoại vào Macv (phái bộ viện trợ quân sự Mỷ) nhờ đại tá Whiller xin máu các lính Mỷ trong cơ quan".
        Bác Hùng dừng lại, nh́n anh cười, nói tiếp: "thế là anh mang ơn cứu tử của người Mỷ rồi đấy. Máu Mỷ đang trộn với máu anh. Nhưng... ráng giữ cho tâm hồn đừng Mỹ hóa nhé".
        Tuân nghe một tiếng cười thanh nhẹ. Th́ ra cô gái áo xanh c̣n tần ngần ở trong pḥng. Bác Hùng giới thiệu mông lung: "cô Hiền làm ở Usaid đó anh Tuân biết không? Cậu em họ cô té xe bể sọ vào sau ḿnh một hôm. Vết thương nặng quá không cứu chửa được. Cô Hiền chưa biết tin, từ sở vào...nhân tiện thăm anh luôn thể..." Tuân nghe cô x́ một tiếng, mặt đỏ bừng, miệng lí nhí điều ǵ. Cô nghoe ngoảy bỏ ra khỏi pḥng. Nhưng nghĩ sao cô quay ḿnh lại, nhoẻn miệng ghé vào cười, chào bọn Tuân.
        Một lát sau bác sĩ Amon vào thăm. Ông nói tiếng Pháp, dáng từ tốn. Rằng đáng lẽ ông đă đi Cam Bốt v́ một nhiệm vụ khác, nhưng ông đă nán lại theo dơi những phản ứng có thể có từ vết mổ gan. Ông đo mạch Tuân, khám lại và cho biết cơn nguy hiểm đă qua; nhưng chăm sóc phải hết sức cẩn thận v́ việc điều dưởng không đúng mức sẽ có thể dẩn đến những đột biến tai hại. Nước không được uống trong ṿng mươi ngày, nước biển sẽ được chuyền thay thế. Ông nhờ bác Hùng ráng theo dỏi bệnh t́nh Tuân trong lúc chờ ông biệt phái y tá trưởng Graft đặc biệt chăm sóc anh. Ông nắm tay Tuân, bóp nhẹ ra dấu khích lệ, rồi từ giả hẹn tái ngộ vài tuần sau. Tuân nói với ông lời cám ơn sâu sắc. Ông cười nói đó là nhiệm vụ của một thầy thuốc. Ông cảm thấy rất hài ḷng cứu được một người trẻ tuổi thông minh và có tương lai như anh.
        Sự lịch lảm làm tăng thêm nhân cách khả kính của người bác sĩ tận tâm. Ông đă chọn con đường Y khoa làm lư tưởng cứu đời, đă không ngại đến với những vùng đất xa xôi nghèo khó. Cũng cùng một suy nghĩ như thế mà sáu năm trước anh đă dự tính bước chân vào trường Y khoa, nhưng phải bỏ dở năm dự bị v́ một chuyển hướng bất chợt trong đời.
        Mẹ anh từ Huế được tin đă tức tốc lấy xe đ̣ qua Qui Nhơn lên thăm bệnh anh, có anh Hai tháp tùng. Lúc đó anh cũng đă tỉnh lại nên Mẹ đỡ hốt hoảng. Ba tuần sau Bác sĩ Amon từ Căm Bốt trở về. Mẹ xin phép ông chuyển Tuân về Huế cho tiện gia đ́nh chăm sóc. Ông đồng ư sau khi đă soát xét hết các vết thương, với chứng chỉ y khoa đầy đủ chi tiết chuyển cho Bệnh viện trung ương Huế tiếp tục việc trị liệu.
        Graft theo xe bệnh  đưa anh ra phi trường. Anh ta bồng Tuân lên máy bay, dặn ḍ các cô tiếp viên hàng không sắp xếp cho Tuân một chổ ngồi đặc biệt với những sự chăm sóc cần thiết. Qua ô cửa máy bay Tuân thấy Graft c̣n đứng lại vẩy tay chào anh cho đến khi máy bay ra hẳn phi đạo. Tuân bùi ngùi không ít. Người y tá gốc Đức này có một nhân cách đặc biệt. Cao lớn, tóc vàng, mắt xanh và một tâm hồn b́nh dị, cởi mở. Anh không nói được nhiều tiếng Pháp hoặc tiếng Anh, ngoài những chữ thông dụng. Nhưng vẫn cứ la cà bên giường bệnh bầu bạn với Tuân. Cuộc đối thoại đôi lúc cũng vui. Khi khó thông cảm cả hai sẽ nói bằng tay. Có lúc Tuân chợt nhớ lại một vài câu tiếng Đức thông dụng học với tiến sĩ Perhinghoff trong năm chuẩn bị làm học tṛ của các Giáo sư bác sĩ  Đức của trường Y khoa Huế, Graft đă trố mắt lên ôm bụng cười lăn nhưng rất thích thú việc một người trai trẻ xa lạ đă từng học ngôn ngữ mẹ của ḿnh, khi nước Đức thời ấy chưa có nhiều liên hệ chính trị và văn hóa với Việt nam. Ngược lại khi Graft mằn ṃ vốn tự vựng Anh Pháp ít ỏi của ḿnh để ráp câu, anh ta pha tṛ thêm trên nét mặt cau có khổ sở làm Tuân phải nén đau ôm bụng cười. Ngôn ngữ tuy khó khăn ngăn cách, nhưng nguồn cảm thông vẫn đến được một cách tự nhiên trong hai tâm hồn chẳng thấy có chút ranh giới nào giữa một người y tá dể thương đầy ắp t́nh người và một người bệnh nhân trí thức của một đất nước nhược tiểu không hề mặc cảm tự ti về nền văn hoá sâu sắc của đất nước ḿnh, nhưng lạc lơng giữa thế giới tiến bộ hơn gấp trăm lần.
        Graft mến Tuân, tận t́nh với anh mọi điều. Cả những chuyện khó làm như cho anh đi đại tiện, tiểu tiện, đổ bô...anh đều dành cáng đáng hết không để cho Mẹ nhúng tay. Sau kỳ giải phẩu  Tuân bị mất ngủ và táo bón nặng v́ không được uống nước, và phần khác do sức thuốc công phạt. Biết Tuân trằn trọc cả đêm, ban ngày dù là giờ thăm nuôi bệnh nhưng thấy Tuân chợp mắt Graft đă cấm hẳn mọi sự ra vào cho anh ngủ. Những cơn táo bón làm Tuân khốn khổ vô cùng. Nhiều ngày liên tiếp không đi cầu được, đầu phân  đóng cứng lại chốt ở hậu môn làm bụng dưới đau thắt. Cho thuốc uống, làm lavage cũng không hiệu quả, Graft không ngần ngại dùng tay móc ra từng tản phân. Yêu nghề, thương người Graft đă có cách tận hiến của riêng ḿnh, và người nhận sẽ không bao giờ quên được những nghĩa t́nh cao quí đó. Sau lần từ giả ở phi trường, Graft theo đoàn và bác sĩ Amon chuyển vùng sang tận Ả rập Sê Út. Tám tháng sau lành mạnh hẳn trở lại Kontum Tuân không c̣n dịp gặp lại những ân nhân dể thương của ḿnh nữa...

* * *

        Chiều ba mươi Tết bệnh viện vắng như chùa bà đanh. Phía Việt nam từ Bác sĩ Y tá đến Y công hầu như tất cả đă trở về nhà đón tết. Truyền thống Việt nam ngày cuối năm là thời điểm cả gia đ́nh tụ hội về sum họp, cho cha mẹ anh em con cái vui vầy bên cành đào tươi, cây mai ấm, đèn nến sáng trưng, những đ̣n bánh tét bánh chưng xanh màu lá chuối lá dong và mâm quả ngủ sắc trên bàn thờ tổ tiên. Với người lương, lẫn trong nhang khói thơm lừng trong ḷng căn nhà cổ c̣n thấp thoáng bóng ông bà tổ tiên được thỉnh mời về sum họp với đàn con cháu trong những ngày thiêng liêng này của nền văn hóa phong phú, giàu t́nh cảm và trí tưởng tượng; cũng như sự gắn bó nhớ ơn những người đă dày công gầy dựng và duy tŕ một gịng họ. Những t́nh cảm này đă tích tụ qua nhiều đời, được chắt lọc và tô bồi và đă nghiễm nhiên trở thành một thứ t́nh cảm thiêng liêng trong gịng sống của dân tộc, một nguồn cảm hứng rất thơ, mang nét biểu tượng của một nền văn hoá đầy ắp tính nhân bản.
        V́ đó mà Tuân buồn, và nhớ nhà tha thiết. Anh đă tĩnh lại trong pḥng hậu giải phẩu từ hai hôm nay. Để cảm nhận hết một thực trạng đáng buồn, để nhận hết nổi đau của cơ thể và tâm hồn. Những vết mổ c̣n mới bắt đầu thấm đau. Tay chân anh bị cột vào thành giường bởi những giải băng trắng để giữ an toàn cho chiếc lá gan mong manh bị bể vừa mới được giải phẩu xong. Tuân cứ có cái cảm giác là nguồn sống của con người anh vừa bị một cơn bảo tố vùi dập làm sứt cành gảy nhánh, nhựa sống cứ âm ỉ rỉ ra. Anh cứ có cái cảm tưởng là sự mất mát ấy đang tiếp diển khắp nơi chung quanh anh. Trong không khí tỉnh mịch lạnh lùng của pḥng hậu giải phẩu. Trên khuôn mặt ủ dột lắng đọng của những bạn bè đồng nạn nằm cạnh anh. Trên chiếc giường bệnh trải một loại drap bằng nhựa nâu để bảo vệ tấm nệm bên dưới khỏi dây máu và nước tiểu. Khi tĩnh dậy trên cơ thể rủ liệt anh cảm nhận được ngay là chiếc lưng của ḿnh dán xuống tấm nhựa nóng ran rát, bỏng dộp do thế nằm bất động, không trăn trở. Anh đă thều thào năn nỉ xơ Anne lấy nó ra, nhưng xơ chỉ gật đầu, lúng túng hứa sẽ làm trong một vài hôm nữa. Anh cứ có cái cảm giác ngộ nghĩnh là da thịt lưng của ḿnh đă chín lên một màu vàng dộp của một miếng bê thui. Nh́n khuôn mặt hiền từ và bối rối một cách ngây thơ của xơ Anne anh hiểu là xơ không thể giúp anh v́ vết mổ c̣n mới không được động đậy sợ nguy hiểm.
        Do đó mà anh cứ phải chịu đựng. Và xơ Anne cứ phải lúng túng bất lực nh́n anh đau đớn, cứ phải vào pḥng từng chặp chăm sóc, lấy khăn lau mồ hôi, nhẹ nhàng an ủi anh. Đó là những ngày đầu tiên anh tĩnh lại trong pḥng hậu giải phẩu, bác sĩ Amon chưa biệt phái y tá Graft cho anh. Chỉ có xơ Anne thường trực ở khu vực này dưới sự giám sát của một xơ Y tá trưởng  lớn tuổi của bệnh viện Minh Quí thuộc Ṭa Giám Mục Kontum được biệt phái qua thay thế những y tá Việt nam đi phép tết th́ phải.
        Xơ Anne c̣n trẻ lắm. Chỉ độ tuổi anh. Người có da có thịt, khuôn mặt bầu với một nét phúc hậu trời cho. Nụ cười thật tươi thắm như thể Ơn Trên đă ban riêng cho xơ để chăm sóc những kẻ đau khổ trên giường bệnh. Nụ cười đó sẽ lạc lơng, cấm kỵ giữa nhà nguyện thâm u lạnh lẻo. Có lẽ v́ thế  mà xơ đă được ơn kêu gọi làm y tá của bệnh viện phái bộ truyền giáo. Và các cố Tây ở Konhơring mới chọn xơ gởi về đây tu nghiệp thực tế để sẽ trở về phụ trách bệnh xá tổng Konhơring chăm sóc những bệnh nhân đủ loại của vùng đất phức tạp gồm đủ thứ bệnh tật và thương tích chiến tranh thường trực mà xơ phải đảm đương.
        Đă có những lúc an thần, Tuân mơ màng tiếp nhận những dịu dàng từ bàn tay xơ xoa dịu những đau đớn trên cơ thể anh. Và cả tâm hồn khắc khoải của anh nữa. Anh cứ mong cho thực tại này trở thành một điều ước an b́nh. Cho bàn tay xơ trở thành sự cứu rổi những khổ nạn. Cho đôi mắt dịu dàng xa xôi của xơ dẩn dắt tâm hồn cuồng nộ của anh vào một chốn yên b́nh không âm mưu, hận thù. Cho khuôn mặt bầu bỉnh phúc hậu của xơ Anne trong một giây phút ngẩu hứng phù du sẽ lồng vào khuôn mặt Thủy, làm chuyển đổi một ngỏ ngách u tối nào đó thành t́nh yêu trong sáng giữa nguyên thủy t́nh tự con người ?
        Giữa thực tại đớn đau và những ức chế t́nh cảm, tâm hồn anh chỉ c̣n một lối thoát bay thật cao, thật xa hơn những hệ lụy tầm thường của đời người. Trong một giây phút tuyệt diệu xuất thần, anh bỗng thấy ḿnh được giải phóng; và đă t́m thấy được một t́nh yêu lớn rộng hơn những ǵ anh đă đắm ch́m, đă thao thức, đau khổ. Những giọt nước mắt từ niềm hạnh phúc bất chợt đó lăn ra má anh. Xơ Anne nh́n anh kinh hăi. Đôi mắt xơ mở lớn như ḍ hỏi, mà chẳng thể nào hiểu nổi những ngỏ ngách của tâm tư tục lụy. Tuân cảm nhận được nỗi sợ hải của xơ Anne, lê cánh tay tê dại nắm lấy bàn tay xơ nói lời xin lổi. Xơ mỉm cười đi ra, để Tuân lại với sự yên lặng; và trong ánh mắt thương cảm nh́n lại, h́nh như xơ đă hiểu được một điều ǵ.
        Sáng tinh mơ ngày mồng một tết hôm sau, trong chiếc áo ḍng trắng mới, xơ đẩy một xe quà tết qua hành lang. Tặng vật gồm đủ thứ bánh mứt, đồ dùng mà những người dân dễ thương của thị xă nhỏ này đă không nhọc công mang vào biếu những kẻ thiếu may mắn không được vui tết ở nhà. Qua pḥng Tuân, xơ dừng lại, hé cửa ra nở một nụ cười đầu năm tươi mát nhất chúc tết. Có thể đó là nụ cười đẹp nhất trong đời trọn hiến của xơ ? Không hiểu tại sao Tuân nghĩ thế. Nhưng nếu có một biểu hiện t́nh người thân thiết nào khác, th́ với Tuân nụ cười của xơ ngày hôm ấy đă có một mảnh lực cảm thông phi thường. Xơ nhẹ nhàng đi vào pḥng, thăm hỏi chút tết xong những bệnh nhân khác, đến bên đầu giường Tuân, nhẹ nhàng cúi xuống đặt một tặng vật, lí nhí "cánh mai này tặng ông Ty". Ôi, có nổi sung sướng nào trên đời tuyệt diệu hơn nỗi đau đớn thương tích của quê hương được băng bó, chăm sóc bằng một cánh mai vàng kết bằng những sợi vải ấm t́nh ngày tết truyền thống? Thứ t́nh đó có lẽ chỉ có được trong không khí lắng đọng của một thế giới nhỏ trong căn pḥng bệnh viện, nơi chiến tranh vắng mặt sau khi đă để lại thương tích cho những nạn nhân khắc khoải. Sau đó có bóng áo trắng đến xoa dịu những vết thương. Tương quan và t́nh yêu của con người đă chổi dậy, và hồi sinh mạnh mẽ qua trung gian một cánh mai vàng kết bằng sợi vải vô tri trong chất liệu, nhưng đầy thể hiện t́nh yêu dịu dàng của một bàn tay đẹp đă kết nó thành hoa, truyền qua đó thứ tiếng nói ấm áp của t́nh yêu con người có khả năng giúp Tuân quên hết những bất hạnh của đời ḿnh, cuộc t́nh đầu đổ vỡ, những ngày đêm giữa núi rừng Dakto với hơi rượu cay cháy cổ, với tiếng cuồng nộ sắc lạnh của thủy tinh vỡ, và con tim rỉ máu.
        Cuộc đời vẫn có những lần gặp gở bất ngờ, bất chợt làm gợn lên một chút hơi ấm, tin yêu để quên đi những giây phút khác thiếu bi quan, ủ dột, đau thương.
        Xơ Anne đă xong khoá tu nghiệp trở lại với núi rừng Konhơring, tất bật đâu đó trong bệnh  xá của phái bộ truyền giáo để băng bó một phần những thiệt tḥi đau khổ của đồng bào Thượng thường là những nạn nhân trực tiếp, gần nhất với lửa chiến tranh. Những năm sau, chiến trận kéo về tới gần vùng trung tâm của tổng trù phú, đông đúc nhất của sắc dân Bà Nà ở Dakto, nơi đặt trụ sở của phái bộ truyền giáo bắc Kontum. Dân cư trong vùng chạy về lánh nạn bên cạnh các cố Tây, nhờ che chở. Bệnh nhân và những thương tích chiến tranh tăng lên gấp bội. Các cố Tây xin thêm tiền Toà Giám mục, phụ vào số trợ cấp của dự án b́nh định nông thôn tỉnh xây một bệnh xá khác lớn rộng khang trang hơn.
        Ngày tiếp nhận dư án, đáng lẽ Đại tá Dân hoặc Phó Thuần theo nghi thức sẽ đến chủ tọa buổi lể; nhưng có lẽ theo yêu cầu giản dị của các cố Tây, phần tiếp nhận này rút cuc chỉ là một thủ tục hành chánh. Tuân đại diện ông Tỉnh đi cùng kỷ sư Hùng Trưởng ty công chánh và một nghị viên Hội đồng tỉnh lên Konhơring.
        Đă từ lâu lắm Tuân mới trở lại con đường nguy hiểm v́ ḿn bẩy, đầy mai phục này. Đối với riêng Tuân nó lại thân quen, như những kỷ niệm từ lâu của một thời Dakto anh đă sống và tận tụy. Núi rừng th́ vẫn thế, hầu như không mấy đổi thay. Nhưng qua khỏi dốc Dakma một đổi, cảnh sống mới bắt đầu hiện ra, đông đúc xô bồ hơn trước nhiều. Dân tị nạn từ những làng xă kế cận  kéo về lập làng chung quanh xă lỵ Konhơring, từ nhà thờ ra tận ngả ba quốc lộ 14. Những vườn thơm bạt ngàn xanh tốt hai bên con đường dẩn vào trung tâm hành chánh có trụ sở phái bộ truyền giáo và những trái thơm đầu mùa to và vàng óng khác thường không c̣n nữa. Đất đă được đào xới lên đỏ quạch, hệt như cuộc sống bất ổn tạm bợ của những đồng bào Thượng bất hạnh đă bỏ tất cả xóm làng, tài sản thân yêu sau lưng họ v́ bị chiến tranh săn đuổi.
        Xe rẽ vào cổng xă, quẹo trái về hướng nhà thờ. Nơi chiếc cḥi h́nh nấm tṛn lợp tranh vẫn dùng làm nơi chơi đùa cho trẻ nhỏ cô nhi viện, thấp thoáng dáng một nữ tu đang chăm chú trên mẩu len đan. Thấy xe vào xơ đứng dậy ra dấu cho tài xế dừng lại. Một t́nh cảm mơ hồ chơt đến với Tuân, liên kết giữa búp len nhỏ và sợi vải của một cánh mai vàng ngày nào đă xa. Một t́nh cảm mơ hồ chổi dậy dạt dào trong đáy ḷng, Tuân bán tín bán nghi. Xơ Anne ? Anh đưa mắt nh́n bác Hùng ḍ phản ứng; v́ Bác cũng biết xơ Anne cũ, trong một đôi ngày ngắn ngủi chia xẻ căn pḥng hậu giải phẩu với Tuân. Nhưng bác chỉ giản dị chào xơ, không có một dấu hiệu thân quen nào khác. Tuân bắt tay người nữ tu, đánh bạo hỏi thử  "chào ma soeur, Xơ vẫn mạnh giỏi luôn từ ngày rời bệnh viện Kontum năm 67?" Người nữ tu ngở ngàng như muốn rụt tay lại: "ông Ty nói ǵ tôi không hiểu. Từ lâu lắm tôi vẫn phụ trách bệnh xá này, nhưng chưa hề làm việc trong một bệnh viện nào khác. Có lẽ ông Ty lầm tôi với một xơ nào khác chăng?" Người nữ tu ngưng lại, môi nở một nụ cười rất lạ, có phần bí hiểm. Nhưng riêng Tuân, đó vẫn là nụ cười của xơ Anne ngày nào. H́nh như nó có gợn lên đôi chút những dịu dàng, tươi thắm của kư ức. Dù khuôn mặt người nữ tu hiện tại trước mặt Tuân có già hơn, gầy guộc hơn, hốc hác hơn v́ công việc nặng nhọc và những ưu tư thường nhật trong chiến tranh quay quắt? Nhưng với Tuân, nụ cười hiền dịu và đôi mắt xa xăm ấy vẫn là của xơ Anne.
        Người nữ tu dớm bước "mời hai ông ty và ông hội đồng vào nhà khách, cha xứ đang đợi".
       Từ lần gặp gở đó Tuân mất dấu xơ Anne. Măi cho đến một hai năm sau, trong một cuộc tấn công của Việt co^5ng vào xă, bệnh xá sập và xơ bị thương khá nặng dưới mái ngói đổ, được chở về Bệnh viện Minh Quí của một nữ bác sĩ Pháp thiện nguyện điều khiển. Sau khi b́nh phục, xơ Anne đă t́nh nguyện trở lại bệnh xá Konhơring tiếp tục chăm sóc những người bất hạnh.
        Măi đến sau Tổng công kích 1972, gặp lại Cha Cournot của xứ Diên B́nh cũ, Tuân mới hay xơ Anne cùng các nữ tu khác của bệnh xá, cô nhi viện và trường học Konhơring đă bị Việt cộng bắt đi vào khu tăng gia, buộc phải cởi bỏ áo tu.
        Tuân bùi ngùi nhớ đến xơ, chạnh ḷng nghĩ đến một nông trường sâu hút sản xuất bắp, đậu, rau, khoai, hoặc trong một căn láng nuôi heo nào đó giữa núi rừng thâm u, bàn tay xơ chỉ quen xoa dịu những đau khổ của trần thế nay chai dộp lên những đau đớn thể xác của chính ḿnh. Th́ xơ Anne thân mến, để bù lại xơ có thể được an ủi bằng ân t́nh của một cánh mai vàng mà một con người cô độc đă nợ xơ từ nhiều năm trước. 

 * * *

        Tám tháng dưỡng thương trong t́nh trạng liệt giường tàn phế Tuân vừa cay đắng vừa sung sướng trở lại làm đứa con nít của quê nhà. Mẹ đă chăm sóc anh như con mẹ ngày c̣n chập chững. Miếng ăn thức uống và những nhu cầu cần thiết tắm rửa đại tiện tiểu tiện cũng chỉ một bàn tay mẹ. Vết mổ ở bụng chỉ một thời gian không lâu sau khi chuyển viện đă kéo miệng, lá gan bễ cũng đă liền không c̣n đau nhức nhối nữa. Nhưng chân trái bị găy dập phải băng bột từ bàn chân đến háng trở thành một chiếc cùm hấp hơi nóng mùa hè khắc nghiệt xứ Huế. Tuân về nhà dưởng thương từ đầu mùa Xuân trời c̣n lạnh với những cơn mưa phùn. Hè đến với tiếng kêu ra rả của ve sầu đè nặng những giấc ngủ bắt đầu ngầy ngật cùng với những ngọn gió lào ập xuống vùng b́nh nguyên. Đất nứt nẻ,  không khí hầm hập nóng bức. Chiếc áo cởi ra rồi không mặc lại được nữa v́ nó đă nóng hơn thân nhiệt. Mồ hôi nhỏ giọt nhột nhạt trên lớp da đang chết dưới làn bông băng bị nhốt kín dưới lớp bột dày. Tuân đă chịu đựng, đă cố quên đi những vảy da nhờn đang trở thành một thứ ngoại thể lạ ẩm mốc, rất khó chịu.
        Anh Cẩn, con cậu Thư, nội trú bệnh viện đă tận t́nh giúp đở anh kiểm tra định kỳ chiếc chân găy. Xương tái tạo khá chậm làm anh mất dần kiên nhẩn. Nhưng cuối cùng chiếc cùm kinh khiếp ấy cũng được anh Cẩn đích thân cưa nó ra, giải phóng cho chiếc chân tội nghiệp. Tuân chỉ chực té từ trên ghế xuống khi cái cùm được tháo hẳn phơi bày một ống cẳng chân gớm ghiếc, trắng bệch, run rẩy như chiếc đuôi tách rời thân thể con thằn lằn. Nhưng với sự chăm sóc nhẹ nhàng của người anh họ, Tuân cũng bắt đầu tập làm quen với những bước đi đầu tiên của chiếc chân non chấm hờ mặt đất dưới sức chống của cặp nạng. Sau đó là chính anh phải làm những động tác xoa bóp, uốn nắn dần chiếc cẳng chân cứng đơ cho những khớp xương hoạt động trở lại.


Ḍng Sông Dakbla, Thị Xă Kontum

        Nhúc nhắc bước được, Tuân bổng thấy nhớ Kontum, đến công việc. Tám tháng dưỡng thương trong t́nh yêu gia đ́nh bồi bổ cho anh được một chút sinh lực mà trở lại với đời. Ba kiếm đâu được một ống nhôm inoxidable h́ hục uốn cho anh một chiếc gậy chống vừa hách vừa lịch sự. Anh mang nó bước xuống máy bay trong nổi hân hoan gặp lại bạn bè, đồng nghiệp. Thăng báo tin đám cưới kèm lời mời anh làm phụ rể. Dù chiếc chân bước chưa thăng bằng, Tuân vui vẻ nhận lời người bạn cùng khóa đă cùng anh phiêu lưu vào miền đất lạ. Nơi anh đă nhận những kỷ vật đắt giá của chiến tranh; c̣n Thăng th́ sắp sửa nhận đất lành của người t́nh làm quê hương. Anh t́nh cờ gặp lại Hiền làm phụ dâu. Nàng mặc lại màu áo thiên thanh mà trong cơn mơ tĩnh ở bệnh viện ngày nào anh đă thấy. Đó là màu định mệnh; màu dang dở mà Đoàn Chuẩn không quên trong giọng hát buồn của Thủy. Nhưng với Hiền màu áo làm dịu tâm hồn Tuân. Từ đó anh có ư định dừng chân.
        Những ngày dưỡng bệnh Ba đă gợi ư xa gần về cô Hoa con gái người bạn thiết từ thuở thanh niên của Ba. Cô thường lên xuống thăm nom, nhiều khi bẻn lẻn, nhưng vẫn ngồi nói chuyện với Tuân hàng giờ. Ba hỏi nhỏ nhẹ "Sao Tuân? Con có thấy cô Hoa đẹp cả người lẩn nết?" Anh chỉ ậm ừ cho Ba khỏi buồn. Cái đẹp anh vẫn t́m kiếm Ba đâu có thể hiểu được. Thấy Tuân không mặn mà lắm Mẹ cố làm vui ḷng Tuân về Thanh Thương thời thanh xuân của anh nơi quê nhà. Mẹ vẫn xa xôi nói về cậu Phán, ba nàng mỗi lần gặp Mẹ đều niềm nở, như mớm lời gợi ư. Tuân cảm động về những ǵ anh đă sống, đă mất đi, như những kỷ niệm cứ theo gịng sông thơ ấu xuôi chảy măi không ngừng... Và anh cũng đă lớn lên, đă bỏ quê hương đi lập nghiệp. Đă nhập cuộc, đă sống với chiến tranh. Đă ngă xuống và đă phải trở về quê nhà lấy lại chút hơi sức tiếp tục bước đi. Anh chưa t́m lại được thế quân b́nh, cho nên chưa thể vâng lời cha mẹ được.
        Nhưng một chiều cuối tuần  trống rỗng, Tuân băng ngang sân Usaid định qua Bưu điện gởi lá thư, t́nh cờ lại gặp Hiền. Dáng áo xanh dừng anh lại, niềm nở. H́nh ảnh ngày đám cưới Thăng trở lại nhanh với anh. Hiền đă tỏ ra ân cần, chăm sóc anh đặc biệt hơn so những người khác.
        Dịp gặp lại t́nh cờ này nhắc Tuân những t́nh cảm đă từ tốn lén sâu vào tâm hồn anh về một vóc dáng tươi mát trong màu ảm đạm của bệnh viện, lúc anh đang chơi vơi giữa hai thế giới, giữa hiện hữu và vô định, và một nổi muộn phiền mênh mông. Kỷ niệm đó đă trở lại, gần gủi trong tiệc vui đám cưới bạn. Và bây giờ, cái h́nh ảnh nhí nhảnh duyên dáng đó đang tay bắt mặt mừng, cười nói tíu tít trước mặt anh. Đóa hoa khôi khôn ngoan khả ái này đă mở tung cỏi ḷng u uẩn của anh ra với bầu trời xanh và những ấn tượng đẹp. Anh cảm thấy một cú sốc mạnh đang làm ḿnh choáng váng. Trong êm ái lẫn yêu thương.

         Lê Minh Văn