1.- Khi thời gian đã qua đi người ta thường hay tiếc vì trễ. Nhưng với hắn thì chắc không thể trễ vì tôi biết hắn từ hơn bốn mươi năm qua, nhưng tiếc thì có.

        Những năm tháng ấy, trong lớp hắn khá lặng lẽ, không giống với những tên sinh viên gốc miền Bắc khác, thường quá mồm miệng, ưa biện thuyết, hắn ít nói, hay cười với đôi mắt lấp lánh - đến bây giờ tôi cũng không rõ vì sao người miền Bắc thường nói rất hay, câu lối rõ ràng dù là người miệt quê, với chất giọng nhiều nhạc điệu -, thường bạn bè chỉ nghe giọng hắn trong những buổi thuyết trình, hắn cũng chỉ học vừa đủ để khi tốt nghiệp được về bộ Tài chánh, nối nghiệp bố, vậy thôi. Nói chung, hắn là một người không để lại nhiều ấn tượng cho bạn bè khi xa nhau.

        Thế rồi, vận nước đổi thay, khoảng hai mươi lăm năm sau tôi mới được gặp lại hắn trong một buổi tiệc họp bạn tại nhà một người bạn cùng khóa khác, (các bạn có còn nhớ bài thơ Tình Già của Phan Khôi...) Tại đây tôi mới biết hắn hiện ở trên Los Angeles, gần phi trường quốc tế LAX, cách không xa lắm vùng Little Saigon quy tụ nhiều bạn bè này. Trông hắn vẫn vậy, vẫn cung cách điềm tĩnh, thong dong, quan sát và nghe nhiều hơn cười nói, chỉ có điều là lạ là - tiếng Việt mình ba cái dấu tạo ra ba nghĩa khác nhau - mái tóc đen bóng ngày xưa của hắn nay không còn nữa, thay vào đó là cái sọ dừa cũng bóng lưỡng. Tan tiệc hắn khẽ khàng đưa cho tôi một bì thư mỏng, nhờ tôi chuyển cho người bạn nghèo ở quê nhà vì biết tôi sắp về Việt Nam. Rồi ngày tháng cứ vùn vụt trôi qua, tôi cũng không có thêm ấn tượng gì đặc biệt về hắn.

        Cho đến ngày trên trang Web của bạn bè cùng khóa xuất hiện bài viết đầu tiên của hắn, rồi liên tiếp sau đó, cứ cách năm, bảy ngày lại có bài khác, tôi trở thành độc giả trung thành không bỏ sót bài nào của hắn; hắn viết đủ đề tài: tôn giáo, xã hội, văn hóa, phân tích thời sự, đặc biệt về nghệ thuật sống, về nhân sinh, hay chuyển những tài liệu có giá trị của người khác. Hắn viết thật khỏe, dễ dàng, kiến thức sâu sắc, mạch văn minh triết. Bao trùm lên toàn bộ bài viết của hắn là cái tâm thật lành, đọc một bài  của hắn, dù đề tài nào, tôi thấy hình như cái tâm của mình cũng tốt hơn, hiền hơn, tử tế hơn một chút, kiến thức cũng rộng thêm một chút.

        Sau này khi thân với nhau hơn, tôi biết con người và đời sống của hắn rất đôn hậu, vợ chồng hắn không có con, nhưng xem thái độ của hắn cũng rất thoải mái, an nhiên tự tại, tuy vậy hắn cũng tự thố lộ là không dám về lại Việt Nam, không phải vì sợ Cộng Sản, mà chỉ sợ không control được mình... Hắn cũng rất hào hiệp trong việc giúp đỡ người khác, nhất là với những bạn bè không may mắn, dù đồng lương hưu non của hắn cũng không khá giả gì, trong việc này cách cư xử của hắn tinh tế đặc biệt, đúng với câu mà hắn đã từng trích dẫn "your way of giving is more important than what you give".

        Trong chỗ riêng tư với ít bạn bè thân, hắn cũng rất hào sảng trong việc nhậu nhẹt, cũng uống tới nơi, tới chốn nếu không phải lái xe, và thêm một điều khác lạ nữa: bây giờ dù hắn vẫn chăm chú lắng nghe khi bạn bè nói, nhưng có lẽ trong đầu hắn ngun ngút ý tưởng nên đến khi mình nói, hắn có thể nói liên miên, bất tuyệt về một đề tài nào đó cũng với sự phân tích đến từng chi tiết và cũng với tấm lòng thật lành.

        Phải đến già đầu rồi mới nhận rõ giá trị của một người bạn cũng chẳng tiếc sao và cũng chẳng khoái sao (Lâm ngữ Đường).

        2.- Phải chăng tính cách của con người không thay đổi nhiều qua thời gian? Con người hắn hao hao giống típ anh hùng, thảo khấu Lương Sơn Bạc.

        Thời trẻ, tính hắn hăng hái, bồng bột lạ thường. Nghe kể rằng hắn đã vát dao rượt chém một tay côn đồ và lường đảo, rồi cũng có màn tự tử trong những năm 60 mà phong trào hiện sinh Tây phương du nhập vào Việt Nam với nhũng cuốn sách thời danh như Buồn Nôn của Sarte, Ý Thức Mới Trong Văn Nghệ Triết Học của Phạm công Thiện.

        Hắn đọc nhiều, từ Sarte, Camus, Andre Gide, Mauham... qua Doãn quốc Sĩ, Dương Nghiễm Mậu, Mai Thảo, Thanh tâm Tuyền và sa đà cả đời vào kiếm hiệp Kim Dung. Hắn đi từ cực đoan này qua cực đoan khác trong đời sống, đã có lúc hắn bỏ học vì thấy đời là phi lý, nhưng khi học lại thì lấy hai cái bằng Tú tài hạng bình, hắn vào Học Viện QGHC học tà tà để chỉ đủ điểm ra trường vế làm Phó Quận ở quê hương hắn, nhưng khi qua Mỹ năm 1975, chỉ hơn ba năm sau hắn học xong BS, sau đó một mạch lấy CPA trong sáu tháng mà không phải thi lại Test nào.

        Hắn thích rượu, từ rượu mạnh như Remy Martel, Hennessy, Cardon Bleu cho đến lúc bị què vì gout, mới chuyển sang rượu nho, hắn rất hạnh phúc khi trong tay có chai rươu ngon đãi bạn bè. Gặp bạn bè thân hắn có thể uống quên thôi và lúc nào cùng dành lái xe dù đường xa và tài tình là nhiều năm qua hắn không bị một ticket nào, chả bù phu nhân hắn một giọt rượu cũng không, nhưng năm nào cũng có vài màn đụng xe khi thì trên free way, lúc ở local.

        Hắn say mê tập thể dục, mỗi sáng hắn ra biển chạy trên cát vài miles, hít đất vài trăm cái, rồi ào xuống biển tắm, hắn tập mồ hôi nhễ nhại, thở như trâu cày, như bị trời hành. Dù đã qua cái tuổi sáu mươi mấy năm, nhưng hắn vẫn cứ kiên gan, ngạo nghễ tập như một lực sĩ thế vận hội như vậy.

        Thời trẻ, hắn là vua trong việc châm chọc bạn bè, bây giờ hắn tu nhiều rồi, nhưng cái tật nói thẳng của hắn nhiều khi cũng làm bạn bè sượng sùng, nhưng không ai giận hắn lâu được vì cái tâm rất lành của hắn.

        Tiền bạc đối với hắn khi thì thật lớn, có lúc thật nhỏ, hắn có thể đóng góp những khoản tiền lớn vào việc từ thiện hay giúp đỡ bằng hữu, nhưng có thể ngồi tỉ mẫn cắt từng coupon sale 50 cent, một đồng, hay không quên kiếm những coupon on sale ở restaurant mời bạn bè đi ăn mỗi tháng.

        Nhưng trên hết, tôi chưa từng biết có lần nào hắn từ chối giúp đỡ bạn bè,ngay cả những việc thực khó mà từ đó có thể gây nhiều hệ lụy cho hắn. Một thí dụ: Người em của bạn VHA làm hồ sơ bảo lãnh cho A qua Mỹ từ hai mươi năm trước đây, đến khi hồ sơ active, thì những người em của bạn VHA đều gặp khó khăn về tài chánh, nên cần người khác bảo trợ tài chánh, nhưng qua bao năm tháng vẫn không tìm được ai làm việc này, do một cơ duyên tình cờ, hay tiếng lành đồn xa, em bạn A đã đến nhờ hắn giúp, hắn đã ký bảo trợ cho bạn ngay, dù hắn không còn nhớ gì về người bạn cùng khóa bốn mươi năm trước này, hắn xem đó là điều tự nhiên, phải làm như vậy.

        Vậy đó, hai người bạn của chúng ta có được xếp vào cái list "Không tu cũng đắc" không, hở các bạn hiền.

        Ngô Xuân Vũ