Home

Trang Chính

Bản Tin

Sinh Hoạt

Tham Luận

Hoài Băo Quê Hương

Văn Học Nghệ Thuật

Thư Tín

 

                                                                  

 

NƠI CUỐI CHÂN TRỜI

            Tân về Sài g̣n đă hơn một tuần. Anh rời bỏ đất nước, ra đi  tỵ nạn ở xứ Mỹ xa xôi từ lâu. Nhưng, ḷng hoài vọng cố quốc, nỗi nhớ thương mẹ già, những kỷ niệm của quá khứ...tất cả  như tiếng-hát-nhân-ngư huyền bí đă réo gọi anh trở về thăm quê cũ. Nhưng khi về đây, bạn xưa người cũ cũng chẳng c̣n ai. Và ǵữa  mảnh đất chôn nhau cắt rốn - mà nay đă thay tên đổi chủ - anh có cảm giác như kẻ xa lạ, một “ngoại nhân” dưới mắt những đồng bào cùng chủng tc, cùng ngôn ngữ với ḿnh.  Anh bỗng thấy cô đơn như Lưu Nguyễn lúc về trần ; và ḷng thật buồn mà chẳng biết ngỏ cùng ai. Cho nên suốt ngày chỉ quanh quẩn bên mẹ già, hoặc đi thăm vài bà con thân thiết, vẫn c̣n chút gắn bó t́nh cảm với  anh.

            Một buổi tối, anh theo người em trai đến một quán cà phê; để t́m lại hương vị một ly cà phê nồng ấm thuở nào; để nghe những nhạc xưa được tŕnh bày nơi đó. Quán cà phê là một căn nhà khá rộng, cạnh một biệt thự cổ xưa, khuất nẻo trên đường Công Lư cũ. Khi vào quán, khách sẽ đi qua một khu vườn rộng, trên con đường lát đá, ới ánh sáng chập chờn, mờ ảo  của những chiếc lồng đèn màu hồng giăng mắc trên tàn cây trong vườn. Không khí trong quán thật ấm cúng thân mật, với ánh đèn tỏa sáng xanh nhạt. Những chiếc bàn nhỏ kê sát tường, cách biệt  nhau, nhưng đủ tạo một khoảng cách thân mật giữa những tâm hồn có cùng mối đồng cảm văn nghệ. Một khoảng trống sát tường được soi sáng  để làm sân khấu, trên đó có một  máy vi âm, một cặp loa thùng, và hai nhạc công, một chơi đàn guitar điện và một chơi đàn contre-bass. Đây là một loại quán cà phê văn nghệ, mà ca sĩ chỉ là khách đến uống cà phê, nhân  một cơn ngẫu hứng, tŕnh bày một bài hát xưa, nhẹ nhàng, lăng mạn...                                  

            Một cô gái, dáng mảnh mai, nhẹ nhàng bước đến trước máy vi âm, tự ǵới thiệu bài hát. Tân ngồi im lặng, nhấm nháp cà phê, lắng nghe nàng cất giọng trầm ấm ca bài: Gửi Gió Cho Mây Ngàn Bay của Đoàn Chuẩn - một nhạc sĩ Miền Bắc, tác giả những bài t́nh ca lăng mạn. Giọng nàng như bay vút lên cao :

           Thấy hố i  tiếc nhiều, thuyền đă sang bờ, đường về không lối

Ḍng đời trôi đă về chiều, mà ḷng mến c̣n nhiều

Đập gương xưa t́m bóng   

Nhưng thôi tiếc mà chi, chim rồi bay , anh rồi đi

Đường trần quên lối cũ

Người t́nh xa cách măi

Cuộc t́nh khôn hàn gắn thương ḷng...

            Bỗng dưng, Tân nghe đâu đây như tiếng hát từ quá khứ vọng về. Có phải cô ca sĩ tài tử này là Thu chăng ?  Chắc hẳn là không! V́ đă quá lâu rồi, thời gian đâu có dừng lại để giữ măi nét thanh xuân cho nàng ! Và nhất là giọng hát ngày xưa, h́nh như có một âm hưởng thiết tha, năo nùng hơn giọng ca của cô ca sĩ tài tử trẻ đêm  nay. Khi cô gái ngưng tiếng hát, cúi chào khán thính giả, Tân bước lên sân khấu trao tặng nàng một bông hoa hồng thay cho lời khen ngợi. Cô chăm chú nh́n anh trong một thoáng, cám ơn và đi về bàn ḿnh. 

            Trước khi rời quán cà phê, Tân dừng lại trước bàn cô ca sĩ tài tử ấy, nh́n nàng mỉm cười ngợi khen một lần nữa, đoạn lịch sự hỏi nàng: 

            -  Xin lỗi, cho tôi ṭ ṃ hỏi cô một điều được không, thưa cô...

            Nàng  nh́n Tân, rồi nh́n người thanh niên ngồi chung bàn với nàng:

             - Cháu tên Thủy. Đây là anh Cường, chồng cháu. Chú cần hỏi ǵ, xin cứ tự nhiên ạ!…

            Tân đắn đo trong giây lát, nh́n cô gái trẻ như để gợi lại những kỷ niệm trong quá khứ:

            -  Vừa rồi, nghe cô hát, tôi chợt nhớ đến một người. Người ấy thật giống cô, từ khuôn mặt đến giọng hát, và cả bài hát đó nữa...

            -  Thưa chú, bài hát vừa rồi do chị cháu dạy từ lâu...

            Tân ṭ ṃ hỏi thêm:

            -  Thế chị cô tên chi? Hiện đang ở đâu?

            Cô gái đáp:

            -  Chị cháu tên Thu. Bây giờ chị ấy không c̣n nữa…

             Người chồng của Thủy đưa mắt nh́n nàng, lịch sự đứng dậy lấy cớ bước ra ngoài:

            - Em ngồi đây thưa chuyện với chú, anh ra ngoài mua bao thuốc lá ...

            Tân hỏi tiếp cô gái, mà anh cảm thấy như đă quen từ lâu:

            -  Cô là em cô Thu à? Tôi là Tân. Hai mươi mấy năm trước, khi c̣n ở Việt nam, tôi đă từng đến Cơ sở Sản xuất Giấy của ba mẹ cô thăm chị Thu!  Cô c̣n nhớ không?...   

            Cô gái có vẻ vui mừng pha chút ngượng ngập:

            -  Ô! Chú Tân đây à? Trông chú thật khác xưa. Lúc năy, khi chú trao bông hoa trên sân khấu, cháu thấy chú có vẻ quen quen, mà không nhận ra. Xin lỗi chú nhé! Ba mẹ cháu đă mất rồi. Chị Thu cũng đă bặt tin sau lần vượt biên thứ nh́. Hôm nay gặp chú thật bất ngờ! ... Đây là địa chỉ nhà cháu.  Khi nào rảnh rỗi, xin mời chú đến chơi. Cháu sẽ kể lại tâm sự chị Thu cho chú nghe...

  *    *    *  

            Chuyện đời quả lắm bất ngờ. Bất ngờ kỳ lạ như quăng đời của Tân khi  anh mới từ một trại “cải tạo” Miền Bắc trở về. Thời gian ấy anh chưa có “quyền công dân”, chưa có công ăn việc làm, đang “tạm trú” tại chính căn nhà của ḿnh cùng vợ và bốn con nhỏ. Mỗi tuần, anh phải đến tŕnh diện với công an địa phương. Mỗi tháng, anh phải tham dự một buổi họp của “tổ Dân phố”, để mọi người đóng góp ư kiến xem người cựu tù “cải tạo” đang bị quản chế này đáng được “trả quyền công dân” chưa?Hàng đêm, anh cùng với các bạn đồng cảnh ngộ phải thức giấc giữa khuya, khi người “công an khu vực” đến gơ cửa gọi đi canh gác “dân pḥng”...Và mỗi  ngày, anh cố gắng đi t́m một công việc làm, để kiếm sống, và cũng khỏi bị buộc đi “kinh tế mới”...Trong hoàn cảnh bị dồn nén cùng cực đó...th́ anh gặp Thu.

            Hôm ấy, Tân đang đến Liên Hiệp Xă - một cơ quan thuộc Pḥng Công nghiệp Quận - để nhờ giới thiệu việc làm. Anh bỗng thấy một cô gái vừa bước vào. Cô ta c̣n trẻ, ăn mặc khá sang. Cô tháo đôi kính mát, tươi cười chào nhân viên trong văn pḥng. Người cán bộ phụ  trách chỉ về phía Tân, nói với cô gái:

            - Có chú Tân mới tới nhờ t́m việc làm. Chị Thu giới thiệu với bà chủ, nhận chú vô làm ở Tổ hợp Giấy của chị được không?

            Cô gái quay sang cúi chào Tân. Nàng nh́n anh, với ánh mắt dịu dàng, pha chút nhí nhảnh của cô gái ở tuổi làm dáng và biết ḿnh xinh đẹp…Cô gái cho anh địa chỉ Tổ hợp Giấy Thu Thủy và mời anh đến đó ngày mai. Đoạn cô cúi đầu chào tạm biệt, hối hả lên chiếc xe Honda Dream màu đỏ bắt mắt, mở máy phóng đi.

            Tổ hợp Thu Thủy là cơ sở sản xuất khăn ăn bằng giấy dùng trong c ác nhà hàng. Khi Tân đến, cô tiểu chủ ra đón tiếp niềm nở, hướng dẫn anh đi một ṿng trong cơ sở sản xuất. Thành phẩm sản xuất là những tờ giấy mịn mỏng thay khăn trên bàn ăn, có trang trí h́nh vẽ mỹ thuật, có mùi nước hoa thoang thoảng. Nhưng nguyên vật liệu để biến chế là những loại giấy phế thải th́ bẩn thỉu, nhàu nát và không thơm tho như vậy! Tất cả những loại phế thải ấy được ngâm trong những hùng phuy chứa nước pha hoá chất, tạo nên một hỗn hợp bèo bọt đục ngầu … 

            Sau khi đi một ṿng để xem qua các “công đoạn sản xuất” khăn ăn bằng giấy, cô Thu mời Tân vào pḥng làm việc của hăng. Cô nói với anh:

            - Cháu có nghe các cô cán bộ trên Liên Hiệp Xă cho biết chú vừa đi “cải tạo” về, cần việc làm…Rất tiếc là hăng đă có cháu làm kế toán rồi, nên không thể mời chú vào làm được. Mấy hôm trước có ông chủ hăng giấy người Hoa nhờ cháu t́m cho một chân kế toán. Cháu sẽ giới thiệu chú đến gặp ông chủ hăng giấy Hồng Phát ấy. Nếu chú cần t́m hiểu thêm về chuyên môn kế toán, cứ đến đây cháu sẽ giúp ư kiến cho…

            Sáng hôm sau Tân đến cơ sở sản xuất giấy Hồng Phát, và được ông chủ đón tiếp niềm nỡ, sau khi anh nói được cô Thu giới thiệu. Anh phân vân tự hỏi, không biết cô tiểu chủ của hăng giấy Thu Thủy đă “tô vẽ lư lịch”của anh thế nào, mà ông chủ Hồng Phát đă tín nhiệm giao phó cho anh mọi công tác “đối ngoại” của hăng. Từ việc thiết lập sổ sách  kế toán, đến việc giao dịch ngân hàng, thuế vụ…

            Thỉnh thoảng Thu ghé qua hăng giấy Hồng Phát, gặp ông chủ hăng đồng nghiệp để trao đổi công việc làm ăn . Sau đó cô đến pḥng làm việc của người tân kế toán để xem anh cần giúp đỡ ǵ không ?   

            Một hôm, Tân đến Liên Hiệp Xă Quận, được thông báo cơ quan này sắp mở lớp “Kế toán XHCN”.  Nói là để “trau dồi nghiệp vụ” cho các kế toán viên của tổ hợp, nhưng thực ra, “cơ quan chủ quản” bắt buộc các tổ hợp tư nhân phải học qua. Để rồi dần dần họ đưa vào guồng máy kinh tế quốc doanh. Trong buổi học kế toán đầu tiên, Tân thấy có hai khuôn mặt quen thuộc. Một là cô Thu học viên, tiểu chủ kiêm kế toán tổ hợp Thu Thủy. Hai là người thầy dạy lớp kế toán, là một bạn học cũ của anh trước năm 1975. Mặc dù học sau một lớp, nhưng qua ánh mắt thân thiện, có lẽ anh ta vẫn c̣n nhớ đến Tân… 

            Lớp kế toán mở cửa vào buổi chiều mỗi ngày, trừ hai ngày cuối tuần. Tân chăm chỉ đến lớp đều đặn. Anh không muốn người phụ trách lớp xem thường tinh thần kỷ luật của anh. Nhưng cô bạn học viên Thu th́ ngược lại! Cô tiểu chủ của hăng giấy Thu Thủy c̣n bận công việc giao dịch, nên không thể chuyên cần đến lớp! Thỉnh thoảng cô ghé qua chỗ anh làm việc, nhờ Tân ghi chép bài vở. Để rồi sau đó, Tân đến nhà nàng trả lại tập vở đă ghi chép hôm trước. Những khi ấy, anh cùng nàng ra một quán nước, uống một ly “sinh tố” ngọt ngào, mát rượi. Mát như lời cám ơn thân ái của nàng đối với người bạn “vong niên” cùng lớp kế toán vậy!…

            Cuối khoá, học viên tổ chức buổi tiệc trà chia tay. Những học viên có chút “máu văn nghệ” lần lượt lên sân khấu ca hát. Hôm ấy cô Thu cũng muốn chứng tỏ tài nghệ, đă tŕnh bày một bản nhạc của Đoàn Chuẩn - một nhạc sỹ Miền Bắc, tác giả của những bản t́nh ca. Dưới ánh đèn mờ ảo, trông nàng thật diễm lệ trong chiếc áo đầm màu đen, hở cổ, dài chấm gót chân. Tóc nàng xoă bờ vai, chờn vờn bay theo gió của chiếc quạt trần chạy hết tốc lực. Nàng tŕnh bày thật hay bản nhạc tiền chiến “Gởi Gió Cho Mây Ngàn Bay”. Giọng ca nhẹ nhàng, trầm ấm, thiết tha, lôi cuốn khán thính giả với dáng vẻ yểu điệu, quyến rũ của nàng… Hơn hai mươi năm sau, h́nh ảnh ấy, giọng ca ấy vẫn c̣n lưu măi trong kư ức của anh.

            Buổi tiệc trà chia tay - với phần văn nghệ, đă chấm dứt khá muộn. Lúc ra về, Tân mới biết chiếc xe đạp của ḿnh bị bẹp lốp. Anh từ từ dắt xe ra cổng, hy vọng giờ này vẫn c̣n người vá xe đêm, ngồi chờ người khách gặp vận rủi như anh… Bỗng nhiên, một chiếc xe Dream đỏ dừng lại bên Tân. Người lái chiếc Honda mặc chiếc áo đầm đen nh́n anh hỏi, giọng ngạc nhiên:

            -Khuya rồi sao chú chưa đạp xe về?

            Tân lúng túng khi nhận ra người đó là Thu. Anh lấy giọng khôi hài đáp:

            -Con ngựa sắt tôi bị bịnh, nên tôi dắt đi t́m thú y chữa trị đây!

            Cô gái xuống xe, dắt bộ cùng đi với Tân. Cô nh́n anh gợi ư:

            -Giờ này không c̣n ai vá xe đâu chú! Chú chịu khó dắt xe về nhà ba mẹ cháu gần đây để gởi. Ngày mai đi làm, ghé lấy xe đi vá cũng không muộn…  

            Tân ngạc nhiên nh́n cô gái:

            -Nhà tôi ở măi quận Nhất, gần rạp Hưng Đạo. Cô khuyên tôi tôi chạy bộ về nhà, rồi ngày mai chạy bộ đến lấy xe đi làm à?

            Cô Thu mỉm cười nh́n anh, tỉnh bơ đề nghị:

            -Cháu đâu dám khuyên chú chạy bộ xa xôi, vất vả như thế? Chú chỉ cần lái chiếc Honda này về nhà nghỉ ngơi. Ngày mai chú đem trả lại cho cháu, rồi lấy xe đạp đi sửa cũng được!

            Cô gái nói thêm, giọng khôi hài nhưng ẩn chứa tấm ḷng chân thật của nàng :

            -Chú đừng lo ngại mất xe đạp! Đàng nào cháu cũng “thế chấp” chiếc Honda của cháu cho chú rồi kia mà!

            Hai người im lặng đi bên nhau. Đêm đă bắt đầu khuya.Tân nh́n con đường dài hun hút trước mặt, mờ tối dưới ánh đèn tù mù. Con đường mang tên Ba Tháng Hai này, trước đây là đường Trần Quốc Toản. Và cũng giống như sự “đổi mới” những con đường thành phố, tên Sài G̣n quen thuộc với người dân Miền Nam hơn ba trăm năm qua, cũng chịu cảnh đổi chủ thay tên. Anh quay nh́n về phía sau. Trên con đường này, hai mươi năm trước khi theo học ở ngôi trường đào tạo cán bộ hành chánh ở Miền Nam - trường Quốc Gia Hành Chánh Sài G̣n, anh đă mơ tưởng viễn ảnh một tương lai huy hoàng, niềm hănh diện được phục vụ đất nước trong thời loạn. Nhưng rồi sau đó nước mất nhà tan, Miền Nam rơi vào tay CS, anh phải đi tù “cải tạo”như hàng trăm ngàn quân cán chính cùng số phận như anh …. 

            Thu thấy người bạn “vong niên” đi bên nàng im lặng khá lâu, bèn lên tiếng:

            -Chú Tân à! Hôm trước cháu nghe thầy dạy kế toán cho biết chú là bạn học ngày xưa với thầy ấy. Nhưng sau năm bảy lăm, chú kém may mắn hơn nhiều…! Rồi đây, chú đâu có thể kéo dài cuộc sống vất vả, thiếu thốn thế này măi được!  Chú có ư định vượt biên để t́m cuộc sống mới không?

            Tân quay nh́n nàng. Dưới ánh đèn đường, đôi mắt nàng chăm chú nh́n anh, cái nh́n chân t́nh với chút xót xa. Anh buồn bă đáp:

            -Tôi chưa có ư nghĩ đó. Đơn giản v́ không có tiền, mà gia đ́nh th́ đông người quá…

            Thu ngập ngừng giây lát, rồi quay sang nói nhỏ với anh:

            -Bao giờ chú có ư định đó, hăy đến nhà cháu.  Cháu sẽ giúp chú, chú Tân nhé!

            Tuy nhiên, sau đó Tân không c̣n có dịp nào trở lại gặp cô Thu nữa…Một buổi chiều gần cuối năm, trong khi đường phố bắt đầu đông nghẹt những người “trẩy hội” Noel, Tân đi làm về, đă qua nhà cô Thu. Hăng giấy Thu Thủy cũng treo đèn kết hoa, nhưng không phải ánh đèn rực rỡ của đêm Giáng Sinh! Tân chợt thấy cô tiểu chủ Thu từ nhà bước ra, trong chiếc áo cưới màu trắng, cũng dài và đẹp như chiếc áo dạ hội màu đen trong đêm văn nghệ hôm cuối khoá lớp kế toán…Đi bên cạnh, chú rể trịnh trọng trong bộ veston trắng, d́u cô dâu bước vào chiếc xe hơi có trang trí những dây hoa đẹp mắt . Đó là lần cuối cùng Tân  trông thấy cô Thu, cô bạn trẻ, tốt bụng cùng học với anh ở lớp “kế toán XHCN” hồi ấy .  

            Năm sau, Tân và gia đ́nh được chấp thuận đi định cư tại Mỹ, theo diện tỵ nạn chính trị. Từ đó, anh bặt tin tức cô tiểu chủ của tổ hợp Giấy Thu Thủy, người thiếu nữ trẻ đẹp, có giọng hát thật truyền cảm, biết thương mến kính trọng người đă sa cơ lỡ vận sau thảm họa của đất nước năm 1975!

* * *  

            Buổi chiều hôm ấy, khi bóng nắng mùa hạ đă xuống thấp trên thành phố Sài g̣n, khi những kỷ niệm xưa dâng lên mănh liệt trong ḷng Tân, anh lần theo địa chỉ, t́m đến nhà cô Thủy. Vẫn ngôi nhà cũ của bố mẹ nàng, cạnh Xưởng Giấy ngày xưa. Theo lời kể lại của Thủy, khi  chị Thu của cô cùng chồng vượt biên, chính quyền biết được, đă đóng cửa và tịch thu Cơ sở Sản xuất Giấy Thu Thủy. Sau đó, v́ buồn bực, sinh bệnh, bố mẹ của nàng đă lần lượt qua đời. Trong chuyến vượt biên ấy, tàu của họ bị hỏng máy, cả hai bị bắt lại. Họ bị giam riêng trong hai nhà tù khác nhau ở Rạch Giá. Mấy tháng sau, Thu được thả về. Người chồng bị bệnh và chết trong trại. Năm sau, nàng lại đóng tiền vượt biên một lần nữa. Và từ đó, không ai c̣n biết tin tức ǵ về nàng!

            Tân im lặng nghe người em gái của cô Thu kể về nỗi bất hạnh của chị ḿnh, của đại gia đ́nh ḿnh. Anh quay mặt đi để che dấu cảm xúc đang dâng tràn trong tim. Ngoài kia, thành phố vẫn ồn ào nhộn nhịp. Tiếng xe cộ ́ ầm, tiếng c̣i xe inh ỏi, tiếng rao hàng vang vang... vọng vào chốn tịch mịch nơi đây Anh thẫn thờ quay lại, chào từ biệt cô Thủy đă có nhă ư mời anh đến đây, sau buổi tối anh t́nh cờ nghe bài hát đầy những kỷ niệm xưa.

            Khi Tân bước ra đường, màn đêm đă buông trên thành phố. Anh bước dọc theo đường quen thuộc, con đường mà hơn hai mươi năm trước anh đă gặp Thu và được nàng giúp đỡ trong những ngày tháng bế tắc của cuộc đời. Có lẽ từ lâu nàng đă nung nấu trong ḷng ư nghĩ rời bỏ đất nước đi t́m Tự do. Nhưng biển cả bao la đă chôn vùi cơ may của người con gái có giấc mơ tự do, hạnh phúc ấy…

            Ngày xưa, những nhà thám hiểm Âu châu tin rằng, nếu đi măi về hướng tây, sẽ t́m ra vùng đất hứa Ấn Độ, với nhiều hàng hoá tơ lụa, nhiều hương liệu quư báu trên thương trường thuở ấy. Và ngày nay, với niềm tin sắt đá rằng ở miền đất hứa bên trời tây, nơi đất Mỹ xa xôi kia, cô sẽ t́m ra Hạnh Phúc… cô Thu đă quyết tâm lên đường vượt biên, đi t́m măi nơi cuối chân trời. Nơi ấy nàng tin sẽ có một thứ c̣n quư hơn tơ lụa, hàng hoá, bạc vàng… đó là Tự Do. Nhưng cuối cùng nàng đă không được toại nguyện! 

            Cô Thu không c̣n trên cơi đời này nữa! Nhưng, t́nh cờ nghe tiếng hát của người em gái hôm nay, h́nh ảnh của cô bỗng nhiên sống lại, mănh liệt hơn bao giờ hết trong trái tim của người đă từng có nhiều kỷ niệm với cô, trong khoảng thời gian tăm tối nhất của đời anh…

        Tam Bách Đinh Bá Tâm

 

Copyright @ 2005 quocgiahanhchanh.com
Webmaster@tranbachthu