ÔNG CẢ NHỰ

          Chúng tôi trở về mái nhà thân yêu sau những ngày bầu đoàn thê tử bồng bế nhau chạy loạn, hồi ấy nhà tôi chạy loạn y như cơm bữa vậy vì bọn Tây trắng Tây đen, Việt gian bán nước . . thường ở Hà Ðông kéo về làng hành hạ dân lành. Từ ngoài tiểu lộ lát gạch đỏ nhìn qua hàng  cây tre thưa thớt mọc trên bờ ao, tôi thấy căn nhà gác oai nghi đang đứng sừng sững soi bóng dưới mặt ao rộng mênh mang, mấy hàng  cửa kính  vẫn sáng ngời bên trong hàng cửa chớp mở toang.

          Trước khi đi thầy mẹ tôi đã dặn hàng xóm để ý trông coi giùm, cũng như những lần chạy loạn trước, đồ đạc đôi khi bị bọn thực dân lấy vài thứ, tuyệt nhiên không bị ai ăn trộm cái gì. Các anh chị  phụ thầy mẹ tôi quét dọn nhà cửa xếp đặt quần áo, đồ dùng vào tủ trở lại cuộc sống thanh bình.

         Ðằng trước nhà là sân gạch rộng thênh thang, sau là nhà bếp, ao nhớn ao con,  xung quanh ao nhớn là một hàng năm sáu cây dừa trồng sát bờ chắc tự lâu lắm vì nó cao ngất hằng mười mấy  thước, quạ thường làm tổ trên ngọn, năm ngoái, một anh hàng xóm liều trèo lên phá tổ quạ bị nó đánh dữ quá phải tụt xuống xuýt nữa ngà tòm xuống ao. Ngay hôm vừa về đến nhà, tự nhiên quạ ở đâu kéo đến năm sáu con kêu ầm ĩ trên các cành dừa:

         - Qua. .qua. qua. . qua!

         Chúng chõ đầu xuống ao kêu to lắm, hôm sau quạ lại kéo đến, có phần nhiều hơn hôm qua, chúng vẫn kêu inh ỏi khó chịu, nó là loài chim đáng ghét, ai cũng ghét chúng vì dáng đen sì xấu xí lại hay kêu quang quác. Tiếng quạ kêu lần này không phải là chuyện thường nên tôi thấy trên mặt thầy mẹ tôi thoáng một vẻ lo âu, quạ kêu tức là có người chết, như năm ngoái bà Tính hàng xóm gần đấy bị bệnh nặng đang hấp hối, thế mà quạ nó đánh hơi thấy, nó kéo đến đậu trên các cành dừa kêu qua qua ầm ĩ khiến thầy tôi tức quá phải sai người làm lấy gạch đá ném cho chúng cút đi, chúng nó đánh hơi thính lắm.

         Chiều hôm ấy, tự nhiên mẹ tôi đi thơ thẩn tuốt về phía bụi cây giành mọc sát bờ ao chỗ ranh giới giữa ao con và ao nhớn, cách nhà gác khá xa, cũng gần tới đường tiểu lộ, mẹ tôi thấy dưới ao, chỗ gần bụi giành có một vật gì đen đen mập mờ dưới lớp bèo, mẹ tôi chắc là con lợn nhà ai ngã xuống ao chết đuối vì thấy ruồi nhặng vo ve vo ve. Mẹ tôi liền bảo anh người làm lấy cái sào đẩy nó ra xem sao, khi ấy tôi đang đứng ở sau nhà gác xem anh người làm đang đẩy đẩy cái gì ấy. Bỗng nhiên mẹ tôi kêu hét lên một tiếng ghê hồn:

        - Ối giời ơi là giời ơi!

        Thầy tôi, anh chị tôi thấy vậy bèn chạy lại ngay, tôi thấy thầy mẹ tôi nói chuyện với nhau một lúc rồi cùng nhau vào nhà trên mặt lộ vẻ lo âu rõ rệt, tôi đi theo rồi hỏi chị tôi

        - Cái gì thế?

        Chị tôi ghé vào tai tôi nói thầm:

         - Có người chết dưới ao!

         Tôi biết ý im miệng không dám hỏi gì thêm vì sợ thầy, mẹ mắng. Chiều hôm ấy cả nhà ăn uống vội vã cho xong rồi lên nhà gác thắp đèn bàn bạc, tôi nghe thầy mẹ tôi nói chuyện ngoài phòng khách mà không dám hỏi.

         Hôm sau thầy tôi dọ hỏi mấy người hàng xóm được biết ông Cả Nhự bị Tây nó bắn chết gần bụi giành chắc là vì ông ấy chạy, thầy mẹ tôi cho gọi gia đình ông ấy vớt xác về chôn. Sau mới vỡ lẽ ra, số là Tây nó bắt ông ấy và một ông nữa đi theo để khiêng đồ ăn cướp cho nó, chúng nó vào nhà tôi lúc cả nhà đã chạy loạn đi xa, nó thích cái đàn bầu một giây của thầy tôi, bèn sai ông ấy cầm theo cho nó. Nếu ông ấy cứ vác đàn cho nó thì chắc không sao, ông ấy thấy chúng lên gác bèn ù té chạy, không may nó đứng trên gác nhìn qua cửa sổ thấy bèn chĩa súng ra bắn đoàng đoàng, nên ông ấy chết ngã xuống ao chìm dưới nước nên không ai biết ông ấy chết ở đâu, nay nó mới trương nổi lên.

          Cái chết của ông Cả Nhự mới đầu làm cả nhà ai cũng sợ, thì thào bàn bạc cả tháng chưa hết nhưng dần dần cũng nguôi đi, gia đình tôi  trở lại nếp sống thường nhật. Hồi ấy thầy tôi có ruộng đất bên kia sông như ở làng Vàng, làng Hạ . cho người ta thuê cầy cấy, thỉnh thoảng thầy lại sang sông lấy tiền hay bán ruộng sinh sống, các anh chị tôi cũng còn nhỏ tuổi chưa ai làm gì ra tiền, cả nhà cứ ăn chơi thoải mái thôi.

          Ðộ này đã yên yên, không thấy Tây về làng quấy nhiễu như trước, cuộc sống ổn định dần dần vì Việt minh đã rút vào hậu phương rất xa. Anh chị tôi vẫn chưa cắp sách đi học tiếp vì trường làng chưa thấy mở lại. Sáng ra chúng tôi hay đi cắt hoa loa kèn, hoa hồng ngoài vườn cắm vào bình trang hoàng phòng khách hoặc đi câu cá dưới ao.

           Một buổi chiều tối nọ, cả nhà cơm nước xong lên nhà gác trò truyện vì còn sớm, hai chị tôi đem bát đĩa ra thềm ao rửa, đang rửa bát dưới ánh đèn dầu bỗng tự nhiên cả hai người bỏ chạy lên nhà hỏi chúng tôi, trước mặt thầy mẹ:

          - Lúc nãy có đứa nào ra ao không? Có đứa nào tắm ao không?

          Chúng tôi tròn xoe mắt ngạc nhiên bảo:

          - Không! Có ai xuống ao ban đêm đâu? 

          Chị tôi chỉ hỏi cho có lệ vì hồi ấy tôi và anh tôi mới lên bẩy lên chín thôi đâu dám xuống ao tắm nhất là lại tắm về ban đêm.

          Bấy giờ chị tôi mới kể cho thầy mẹ và cả nhà nghe:

          - Hai chị em con đang rửa bát thì ở ngoài ao, cũng gần đấy tự nhiên lại có tiếng “phì phì” như người đang bơi  thở mạnh, cầm đèm dơ lên cao thì không thấy ai cả, sao đêm hôm lại có người xuống ao tắm mới lạ chứ? rõ ràng có tiếng “phì phì” đúng là người đang bơi thở rồi còn gì?

           Mẹ tôi hỏi lại chị tôi rồi lo âu bảo chúng tôi:

          - Từ nay chúng mày không được ra ao lúc vắng người nhá, như vậy là ao có ma rồi, có ngày nó dìm chết đấy nhá!

          Thầy mẹ tôi lại lo âu bàn bạc, lại thêm chuyện rắc rối phiền phức như một hai tháng trước. Hôm sau thầy tôi đem chuyện nói với mấy người hàng xóm và các chú bác trong họ, người ta bảo ao có nam, có ma vì ông Cả Nhự chết ngã xuống dưới ao chưa lên được, hồn ông ấy còn quanh quẩn dưới ấy nên phải thuê thầy vớt ông lên, nhất là những người chết oan chết ức linh thiêng, hay hiện lên quấy phá lắm.

         Chừng một vài tuần sau, gia đình  tôi thuê thầy về cúng và để vớt ông Cả lên khỏi nước ao cho ông được siêu thoát, hôm ấy người ta vào xem đông lắm nhất là trẻ con, họ đứng xúm xít xung quanh bụi cây giành và gò đống gốc cây bưởi gần đấy. Tôi đứng sau đám người hiếu kỳ thấy ông thầy cúng gõ cái chiêng nhỏ leng keng! leng keng! Luôn miệng khấn khứa, tay đốt vàng hương. . chừng một lúc lâu ông cầm cái cần giống y như cần câu, ông nhấc lên từ dưới ao một cái hình thằng người trăng trắng bằng nhựa lên, mấy người đứng coi thì thầm bảo nhau:

         - Ông ấy lên được trên bờ rồi!

         Thế là ông Cả đã được vớt lên.

         Từ đấy không nghe thấy ai nói gì về ông Cả Nhự, linh hồn ông đã được giải thoát khỏi chốn ao tù  mà thằng lính Tây đã bắn ông ngã xuống, bây giờ ông đã phiêu diêu miền cực lạc, chắc ông cũng không oán ghét gì gia đình tôi, chúng tôi đã thuê thầy cúng vớt ông lên để ông được tự do bay bổng lên cao, từ đấy không thấy ông hiện về doạ nạt chúng tôi nữa.

        Trọng Ðạt