Home

Trang Chính

Bản Tin

Sinh Hoạt

Tham Luận

Hoài Băo Quê Hương

Văn Học Nghệ Thuật

Thư Tín

 

                                                                  

 

SÓNG NƯỚC MÊNH MÔNG

        Tôi đứng trên cầu tàu nh́n xuống những đợt sóng biển nhấp nhô. Sóng từ ngoài khơi kéo vào, vươn lên cao như lưỡi rồng uốn khúc, đổ ào xuống bờ cát thành những chuỗi bọt trắng xoá. Trời đă vào thu. Mặt trời sắp lặn. Quả cầu lửa nhạt nḥa đang từ từ xuống thấp, tiếp giáp với mặt nước xa xa. Gió chiều se lạnh khiến tôi phải kéo cao cổ áo. Đă lâu, tôi không có dịp xuống vùng biển Huntington Beach, đắm ḿnh trong gió biển mà tôi nghĩ rất tốt cho sức khỏe kẻ cao niên. Và cũng đă lâu tôi bỏ lỡ cơ hội ngắm nh́n những chàng trai trẻ, trong bộ áo lặn trơn láng màu đen - như những chú hải cẩu hai chân - với tấm ván nhẹ lướt trên đỉnh sóng, dưới chân cầu tàu của Thành Phố Lướt Sóng (Surf City) này. Nhưng hôm nay, theo ư thích của hai bố con cậu em vợ, tôi lái xe đưa họ đến đây. “Bên xứ Đức của cháu, nhà ở xa biển…Cháu rất thèm gió biển, nước biển và cảnh biển đẹp như thế này”, cô gái mang hai ḍng máu Việt Đức, có làn da trắng hồng, vuốt mái tóc nâu nhạt, mỉm cười tâm sự với tôi như thế…  

        Đối với tôi, biển cả với sóng nước mênh mông, với tiếng vỗ bờ ầm ĩ không dứt là nỗi ám ảnh gần như suốt đời…Thuở c̣n bé - khoảng năm tuổi, tôi được ở bên nội chơi lêu lổng một thời gian, trước khi trở về với mẹ để bắt đầu vào trường.  Một buổi chiều theo người em họ lớn tuổi đi câu cá ở một đ́a nước gần biển, tôi bị trượt chân té xuống vũng nước sâu. Trước khi được vớt lên, tôi đă trải qua những giây phút ngắn ngủi kề cận với tử thần. Cái cảm giác khủng khiếp ấy thỉnh thoảng lại hiện lên, mỗi khi tôi đứng sát bờ biển, nh́n những đợt sóng từ ngoài khơi kéo vào. Từ đó tôi tránh đi biển một ḿnh, nhất là vào những ngày gió to sóng cả.

        Gần mười năm sống trong vùng “kháng chiến” của VM, nỗi ám ảnh về sóng nước lại đến với tôi qua những đêm đi canh chừng tàu Pháp đi qua vùng biển địa phương. Cứ đến kỳ hạn năm ngày, cậu thiếu niên mười bốn tuổi - thay bố bận dệt vải suốt ngày đêm - theo các anh chị thanh niên xuống bờ biển làm nhiệm vụ “canh tàu địch”.  Đến nay, đă hơn nửa thế kỷ trôi qua, tôi vẫn không quên cảm giác cô đơn và lo sợ khi nằm trong cái hố cát nhỏ, bên sườn một động cát khá cao, sát biển. Hai anh chị trong tổ “tam chế” đă dẫn nhau đi du hí nơi nao không rơ? Chỉ c̣n lại ḿnh tôi với băi biển hoang vắng, đ́u hiu và tối đen như mực. Tôi nằm đó, cuộn ḿnh trong chiếc chăn đơn, ló đầu nh́n ra biển, bên tai có tiếng gió vi vu không ngớt. Ngay dưới chân động cát, sóng biển gầm gừ như tiếng kêu của những con quái vật từ ḷng đất dội lên. Từng đợt sóng đánh vào bờ tạo nên những đường lân tinh dài ngoằng ma quái. Tôi nằm đó, cô đơn, dơi mắt nh́n chấm đèn sáng di chuyển ngoài khơi, lo sợ tàu địch bất ngờ tiến vào bờ mà ḿnh không kịp chạy trốn vào khu rừng dương liễu sau động cát …

        Ba mươi năm sau, tôi lại sống trong một nhà tù CS bên bờ sông Mă. Một buổi trưa, sắp đến giờ “tan tầm”, bụng đói, chân run, tôi ráng gánh đôi thùng nước lên bờ dốc,  tưới cho xong đám rau muống của trại. Nước từ trong thùng chảy ướt con đường dốc thẳng đứng trơn trượt, khiến tôi bị rơi tuột xuống sông. Nước sông Mă chảy xiết, nhanh như ngựa phi…May mắn tôi vớ được một cành cây là đà ch́a ra mặt nước...Tôi đă thoát chết. Tuy nhiên nhiên cái cảm giác kinh khiếp của kẻ sắp chết đuối ngày xưa bỗng trở lại, khiến tôi thất thần một thời gian sau đó!

        Cũng tại gịng sông định mệnh này, đă xảy ra cảnh trốn trại “ngoạn mục” của một người tù “cải tạo” bị nhốt lâu năm ở pḥng kiên giam.  Hàng tuần, lính cảnh vệ mang súng áp tải anh ta xuống sông tắm rửa, giặt giũ…Một hôm, nhân lúc trời mưa th́nh ĺnh, anh ta lặn xuống sông. Bọn cảnh vệ đă sục t́m măi ở các bờ bụi, hang hốc bên bờ sông; bắn cả xuống sông để giết anh ta… Cuối cùng vẫn không t́m thấy người tù trốn trại can trường đó! Có lẽ anh ta đă chấp nhận cái chết kinh khủng dưới ḍng nước bạc, hơn là sống trong sự hành hạ thường xuyên của những cai tù áo vàng, đánh người không nương tay!

        Cuối năm 1981 tôi được thả về từ nhà tù bên bờ sông Mă này. Rồi hai năm sau, nhân dịp tôi đến nhà người bạn đồng môn tâm sự về những khó khăn bế tắc trong cuộc sống hiện tại, bạn tôi ḍ hỏi xem có muốn tham gia một vụ bí mật đóng tàu để vượt biên không? Tôi hỏi ai tổ chức? Người bạn trả lời, anh R mới đến nhờ t́m một số bạn bè tin cậy để mời tham gia. Thấy tôi im lặng nh́n anh ḍ hỏi, anh bạn buồn bă tâm sự, ḿnh đâu có tiền …! Riêng tôi cũng đang bế tắc trong cuộc sống vật chất lẫn tinh thần.  Công ăn việc làm chưa có. Vợ th́ “chạy ăn từng bữa toát mồ hôi”! Đàn con nheo nhóc, tương lai mù mịt! Thôi đành sống chờ thời, như ông Lă Vọng ngồi câu cá bên bờ sông Vị bên Tàu ngày xưa. Chúng tôi chỉ cầu mong cho anh R gặp may mắn trên đường t́m Tự Do, có tương lai sáng sủa, tốt đẹp hơn mà thôi!

        Theo thời gian, câu chuyện anh R ra đi vượt biên tưởng đă ch́m dần vào quên lăng… Bỗng nhiên vào một buổi tối cuối tuần, trong lúc tham dự đám cưới của người em gái tại một nhà hàng trên đường Nguyễn Huệ, tôi gặp một người bạn cho hay anh R đă mất. Chiếc tàu vượt biên gồm gia đ́nh anh - với vợ và hai cô con gái nhỏ - cùng với hai mươi người nữa bị hải tặc tấn công. Những người đàn ông trên tàu, kể cả anh R, đều bị giết và bị ném xuống biển ở vịnh Thái Lan…Suốt buổi tiệc đám cưới hôm ấy, tôi không c̣n vui vẻ để ăn uống chuyện tṛ, mặc dù hôm ấy là bữa tiệc thịnh soạn đầu tiên tại Sài g̣n, sau sáu năm “ăn chay nằm đất” trong hai trại tù CS! 

*       *      *

        Anh R, tên thật thật do bố mẹ đặt là D. Nhưng có lẽ viên chức hộ tịch tại vùng quê anh mới sinh, -một vùng ven biển miền Bắc- đă ghi sai…Tuy nhiên không phải v́ cái tên đặc biệt ấy đă khiến đồng môn dễ nhớ đến anh, mà chính do tính t́nh điềm đạm, chững chạc, và nhất là do tấm ḷng tốt của anh đối với bè bạn.              

        Chúng tôi thân thiết nhau từ lúc ra trường, làm việc cùng địa phương với nhau. Vào những năm đầu của thập niên 70’, tôi phục vụ tại quận Lộc Ninh, một quận biên giới của tỉnh B́nh Long. Thỉnh thoảng vào những ngày cuối tuần, tôi về quận An Lộc tại tỉnh lỵ để thăm hai bạn đồng môn thân thiết, anh R và anh N. Ngày nay hai bạn đă không c̣n trên cơi đời này nữa. Và để tránh khơi lại niềm đau của những người thân của họ, tôi đành viết tắt những cái tên quen thuộc của hai anh! Mỗi khi từ quận về tỉnh, tôi thường ngụ tại căn cư  xá công chức của anh R. Khi ấy, anh R lái xe đưa tôi và anh N vào một thôn ấp gần thị xă An Lộc, để viếng thăm gia đ́nh cô giáo D. đang dạy học tại đây.

        Khi chúng tôi đến nơi, gia chủ - một “thầy kư” hồi hưu, từng làm việc ở đồn điền cao su Đất Đỏ (Terre Rouge) của Pháp tại B́nh Long - ra đón tiếp niềm nỡ. Trong khi tôi ngồi uống trà đàm đạo với ông bố, anh N tham gia đánh bài với các người con trai, th́ anh R ngồi chuyện tṛ thân mật với cô giáo   con ông chủ nhà.

        Thế rồi anh N xin thuyên chuyển đi tỉnh khác. Có lẽ anh đă chán ngán với công việc của một Quản đốc Tu nghiệp trong hơn ba năm tại nơi “đèo heo hút gió” này. Và rồi đến lượt tôi, nhận được quyết định rời quận Lộc Ninh để về điền khuyết chức vụ Quản đốc Tu nghiệp tại Tỉnh. Suốt trong sáu tháng tại đây, tôi cư ngụ tại nhà anh R- đương kim Phó quận An Lộc tại tỉnh lỵ. Cuộc sống của những công chức từ Sài g̣n về phục vụ tại một tỉnh nhỏ bé, xa xôi trên quốc lộ 13 cũng khá an nhàn. Mỗi chiều, sau giờ làm việc, anh R và tôi thường lái xe đi xuống Chợ Cũ ăn cơm. Sau đó, chúng tôi theo đại lộ Hoàng Hôn đi bộ đến công viên Tao Phùng. Ngồi trên băng đá tại công viên rộng răi, thoáng mát, ngắm cảnh mặt trời lặn trong buổi hoàng hôn sau những ngọn đồi thấp xa xa, đối với tôi quả thật thú vị. Cho đến tháng Tư năm 1972, An Lộc khá yên ổn, mặc dù qua tin tức t́nh báo, chúng tôi biết đó chỉ là sự yên ổn giả tạo.

        Tôi làm việc tại Trung tâm Tu nghiệp Tỉnh trong ṿng sáu tháng, trước khi VC bắt đầu bao vây, đánh vào An Lộc mùa hè 1972. Trung tâm Tu nghiệp nằm trên con dốc cao, nh́n xuống công viên Tao Phùng. Đó là căn nhà gạch mới xây, thoáng mát. Chung quanh có trồng chuối, có vườn hoa nhỏ được một nhân viên săn sóc kỹ lưỡng. Tại đây trong sáu tháng ngắn ngủi, tôi đă làm quen được hầu hết những viên chức xă ấp trong ba quận thuộc tỉnh B́nh Long, qua các khoá huấn luyện về hành chánh, chính trị căn bản. Công việc th́ nhàn hạ hơn những năm đảm nhiệm Phó Quận tại Lộc Ninh. Nhưng tại Trung Tâm này, tôi hiểu biết hơn những tâm tư, hoài băo của các viên chức tại hạ tầng cơ sở của nền hành chánh VNCH thuở ấy!

        Đầu năm 1972, anh R và tôi được Tỉnh chấp thuận cho thuyên chuyển đi địa phương khác, gần Sài g̣n hơn. Buổi tối hôm dự tiệc chia tay do Tỉnh khoản đăi, tôi để ư thấy anh R thoáng buồn. Có lẽ anh sắp xa người yêu, cô giáo D. chăng? C̣n tôi, tôi thật vui v́ sắp được về một tỉnh gần Sài G̣n. Nếu quả như lời hứa của ông Chánh sở Nhân viên bộ Nội vụ vào tháng trước, khi vào gặp ông tại bộ, th́ có thể tôi sẽ về Phước Tuy. Nơi đây, dẫu sao cũng gần Sài G̣n và tôi dễ dàng về thăm nhà cuối tuần.

        Trước khi vào bộ Nội vụ để tŕnh diện ông Chánh Sở HĐG, tôi gặp lại anh R. Anh cho biết đă được Bộ chấp thuận về tỉnh Biên Hoà- một ước mơ mà tôi không thể đạt được! C̣n Phước Tuy, nơi ông Chánh Sở đă hứa với tôi, th́ theo tin tức mới nhận, Tỉnh đang cần một Phó Quận tại Xuyên Mộc  - một quận vừa được tái chiếm từ tay VC! Tôi bỗng chùn bước khi nghe tin này. Tôi chợt nghĩ, từ khi ra trường QGHC, đời ḿnh đă gặp nhiều “sóng to gió cả” trên bước đường hoạn lộ! Quận đầu đời mà tôi phục vụ sát biên giới Campuchia. Giờ đây tôi sẽ đến một quận khác gần chiến khu D, chẳng kém phần nguy hiểm hay sao? Khi vào gặp ông Chánh Sở HĐG, tŕnh bày quá tŕnh phục vụ tại địa phương của ḿnh trước đây, với mong ước được về tỉnh Long Khánh thay v́ Phước Tuy. May mắn thay, tôi được chấp thuận, với lời “giáo huấn nghiêm chỉnh” của ông Chánh Sở: “Lần này về địa phương mới, cố gắng làm việc cho lâu dài, không xin thuyên chuyển nữa đấy nhé…!”. Có lẽ nghe theo lời khuyên bảo này mà tôi đă làm việc tại tỉnh Long Khánh khá lâu; măi đến khi rút lui hỏi mặt trận Xuân Lộc vào giữa tháng Tư năm 1975!

        Trong thời gian gần bốn năm phục vụ tại đây, tôi đă may mắn thoát hiểm hai lần. Một, khi đặc công VC đánh sập văn pḥng quận Định Quán; và hai, khi VC bao vây, mở “mặt trận Điện Biên 1975” nhắm vào thị trấn Xuân Lộc… Sau ngày miền Nam sụp đổ, anh em Hành chánh tan đàn lạc nghé. Từ đó, tôi không biết tin tức ǵ về người bạn đồng môn thân thiết một thời ở B́nh Long. Cho đến khi được hung tin anh đă bỏ ḿnh ở vịnh Thái Lan qua một người bạn gặp trong tiệc cưới. Mười năm sau, sang tỵ nạn ở Miền Nam California, tôi gặp lại anh N. Anh cho biết cô giáo D. ngày xưa ở t́nh B́nh Long - mà chúng tôi có dịp đến nhà thăm- sau đó đă trở thành “bà Phó” R. Anh N và tôi ngậm ngùi nhắc lại những kỷ niệm với người bạn đồng môn năm xưa, nay đă hoá ra người thiên cổ. Anh cũng cho biết tin tức về chị R cùng với con cháu hiện sống êm đềm, hạnh phúc bên xứ Kangaroo xa xôi ở nam bán cầu. Chắc anh R cũng đă ngậm cười nơi chín suối!

              *          *          *

        Hôm nay, sau cơn băo tố, tôi lái xe đến vùng Huntington Beach để xem những đợt sóng biển thật cao, đánh vào bờ ầm ĩ. Tôi muốn chứng kiến cơn thịnh nộ của thiên nhiên trên mặt biển bao lao, với sóng cao gió cả. Tâm trạng tôi cũng như hồi c̣n bé thơ ở vùng quê, rất sợ ma, nhưng hay ṭ ṃ t́m đến nơi người ta đồn đăi có ma đi lang thang thất thểu trong đêm tối …

        Tôi đứng trên cầu tàu, yên lặng thật lâu, nh́n những người trượt sóng lướt trên mặt biển bên dưới. Trời đă ngă bóng hoàng hôn. Nh́n những thanh niên trẻ với đồ lặn màu đen, đang bị những con sóng cao vùi dập, tôi liên tưởng đến anh R, người bạn xấu số của tôi đă bỏ ḿnh ở vịnh Thái Lan năm xưa…Hồi ấy, tôi đă không dám mạo hiểm vượt biển đi t́m Tự Do như anh bạn can đảm của tôi, bởi tôi vốn sợ biển cả, sợ sóng nước mênh mông!

        Cũng như các bạn cùng thế hệ với tôi - cuộc đời tôi, sau những cơn sóng to gió cả của hai cuộc chiến, tưởng như đă không c̣n tồn tại trên cơi đời này nữa! Nhưng, cũng như các bạn may mắn khác, tôi vẫn c̣n sống sót! Chúng tôi đă đến đất nước Tự do, hít thở không khí Tự do…Riêng anh R, người bạn đồng môn thân mến của tôi đă không được may mắn như vậy!    

       Tôi bùi ngùi tưởng nhớ đến anh. Tôi thấy như trong ḍng nước xanh thẫm kia vẫn c̣n thân h́nh anh đang vùng vẫy bơi lội, vùng vẫy cố thoát khỏi mối ràng buộc của định mệnh để trở về dương thế, hưởng chút không khí Tự do trong những ngày c̣n lại cuối đời…  

          Hồi ức Tam Bách

 

 


Copyright @ 2005 quocgiahanhchanh.com
Webmaster@tranbachthu