Home

Trang Chính

Bản Tin

Sinh Hoạt

Tham Luận

Hoài Băo Quê Hương

Văn Học Nghệ Thuật

Thư Tín

Bài vở xin gửi về địa chỉ sau đây:
3108 E. Sawyer St.
Long Beach, CA 90805

                                                                  

 

SUY NGHĨ TRÊN TRANG GIẤY

        Mới đây tôi làm "bài thơ" Nắng Mưa Là Bệnh Của Trời không dè hai hôm nay chuyện này lại ứng nghiệm. Thêm vào đó, thời tiết lại biến chuyển liên tục không ngừng, cùng một ngày mà nắng mưa thay đổi bất định. Thôi th́ ngồi nhà ghi ra chút tâm sự để giải trí bạn đọc kể ra th́ giờ cũng không đến nỗi vô ích.

        Cách nay vài năm sau khi về hưu tôi viết e-mail cho bạn bè. Lúc đầu chưa bỏ dấu, bạn bè đọc xong thư than nhức đầu. Họ bị mất thời giờ v́ phải cố đoán xem tôi viết ǵ, và dù đă cố gắng nhưng họ cũng vẫn không hiểu thấu đáo nội dung của e-mail do tôi gửi. Nghe bạn bè than thở tôi bèn t́m cách khắc phục. Tôi lên Google t́m các chỉ dẫn giúp tôi 'install', 'download' chữ quốc ngữ, cuối cùng đạt mục đích, từ đó thư từ gửi ra được mọi người đón nhận hoan hỉ.

        Tôi nhớ lúc đó có một nhà báo lăo thành làm việc cho đài truyền h́nh CBS Hoa Kỳ tên là Walter Cronkite vừa từ trần v́ cao tuổi. Nhiều người Việt Nam biết tên ông này. Có người không mấy thiện cảm với ông v́ họ xếp ông vào thành phần phản chiến. Thế là tôi viết một bài về ông nhà báo truyền h́nh này và phổ biến đến bạn bè đọc chơi. Ông này có khuôn mặt phương phi, giọng nói ấm áp. Một đặc điểm của ông là sau khi nói xong phần tin tức toàn quốc vào 6:30 chiều ông thường kết thúc bằng câu:"That's the way it is", khán giả nghe đến đây biết ngay phần tin tức vừa chấm dứt.

        Trong số các bạn học ngày xưa của tôi, có một bạn mở ra một Web site để cho các cựu sinh viên và dân chúng lên đó theo dơi tin tức liên quan đến quốc nội và quốc tế và sinh hoạt cựu sinh viên. Anh đọc bài 'Walter Cronkite' xong có gởi cho tôi một e-mail. Trong thư anh nêu lên nhận xét là bài viết ấy có lợi cho người đọc thuộc đủ các thành phần chứ không nhất thiết giới hạn trong ṿng bạn bè. Anh đề nghị, v́ bài này mang lại kiến thức, ích lợi cho đại chúng cho nên anh sẽ đăng nó lên Web site do anh chủ trương. Tôi thiết nghĩ, tôi bỏ ra chút th́ giờ, thu thập tin tức, ghi lại thành một bài viết, rồi chia sẻ với bạn bè xong, vả lại có người đă không chê và c̣n muốn phổ biến bài ấy rộng răi đến một thành phần đông đảo độc giả như thế, th́  quả là một vinh hạnh lớn lao cho tôi, v́ thế, chẳng cần suy nghĩ nhiều, tôi đồng ư ngay.

        Ngoài ra, anh bạn c̣n đưa thêm một đề nghị nữa. Anh sẽ mở ra 3 mục trên Web site của anh, bao gồm Chuyện Thường Ngày, Chia Sẻ Tâm T́nh và Diễn Đàn - Forum - và giao cho tôi phụ trách.

        Trên Chuyện Thường Ngày, các bài viết có tính cách thời sự trong và ngoài nước sẽ được đăng. Trên Chia Sẻ Tâm T́nh, các bài viết liên quan đến tâm sự, kinh nghiệm, sinh hoạt trong đời sống, đời thường hoặc pha lẫn tôn giáo và tâm linh sẽ được đăng. Trên Diễn Đàn - Forum - tôi sẽ nhận, đọc và trả lời thư của các độc giả khắp nơi gửi về, có dịp tâm t́nh trực tiếp với bạn đọc bốn phương không giới hạn đề tài.

        Nghe xong, tôi đă lịch sự từ chối đề nghị của bạn tôi. Xưa nay tôi chưa hề có kinh nghiệm trong lănh vực này. Khởi đầu, tôi liên lạc với bạn bè qua e-mail, nhưng sau khi đọc thư, bạn tôi lại tin tưởng mạnh nơi tôi, tưởng là tôi có kinh nghiệm chuyên môn cho nên đề nghị tôi hợp tác. Những bài vở bạn bè của tôi nhận được vào các tháng ấy là những bài viết "đầu đời" của tôi. Dĩ nhiên, hồi c̣n khi đi học và đi làm tôi có viết bài là do nhu cầu học hành và nghề nghiệp. Đời tôi cho đến nay chưa biết viết văn, viết báo là ǵ. Tôi đi nhận một vai tṛ chuyên môn và nặng nề như thế, bảo đảm, tôi kham không nổi v́ nó vượt quá cái khả năng của tôi. Nhận mà không làm tṛn trọng trách khiến bạn bè và bạn đọc thất vọng th́ ngay từ đầu từ khước đi là tốt nhất cho cả hai. Tuy nhiên, tôi có góp ư với bạn tôi, tôi không phải là nhà báo chuyên nghiệp, thỉnh thoảng thấy cái ǵ lạ, thú vị, tôi hứng thú viết một bài gởi cho bạn bè với mục đích chia sẻ tin tức và gởi gấm tâm t́nh, nếu bạn thấy khả dĩ đăng lên Web site được, và bài viết có thể được bạn đọc nhiệt t́nh đón nhận, th́ bạn cứ tự nhiên đăng lên v́ lợi ích chung, tôi hoàn toàn không phản đối. Không những thế tôi c̣n cám ơn bạn nữa. Một chút công bỏ ra mà cùng một lúc có nhiều người thưởng thức như thế quí hoá lắm rồi. Hơn nữa, không phải lúc nào cũng có đề tài hoặc có th́ giờ để viết. Mặc dù mang tiếng là về hưu từ County vài năm nay nhưng tôi vẫn giữ cái job part-time cuối tuần. Thỉnh thoảng v́ nhu cầu, hăng gọi tôi đi làm vào ngày thường tôi sẽ không có th́ giờ để viết bài. Chính v́ thế, tôi đă cân nhắc và không hứa càn với bạn bè để không phụ ḷng tin của bạn. Đừng hứa khi đang vui.

        Sau khi độc giả có dịp đọc các bài viết do tôi gửi ra, tôi đă nhận được một số feedback rất thú vị. Có bạn bảo là, đọc qua các tâm t́nh của tôi bạn nhận thấy biết về tôi nhiều hơn lúc c̣n ngồi trên ghế nhà trường. Có bạn ngạc nhiên không ngờ được rằng bạn của ḿnh ngày xưa coi bộ nhút nhát, mờ mịt như thế mà nay thay đổi lớn, viết nhanh viết khỏe quá chừng.

        Có bạn đồng nghiệp bên Mỹ sau khi nhận bài tôi viết, đọc xong không nói năng chi. Anh này cư ngụ trong vùng San Gabriel Valley, đă về hưu từ nhiều năm nay. Thỉnh thoảng anh vẫn liên lạc với tôi. Có lúc anh gọi rủ tôi xuống Quận Cam ăn trưa và đấu láo. Anh làm việc với tôi trong Los Angeles County trước đây. Sau đó anh thi qua làm việc cho tiểu bang California với tư cách điều tra viên. Chính v́ thế anh được quyền đeo súng lục. Mặc dù là đă về hưu từ State nhưng đi đâu anh cũng mặc áo bỏ ngoài quần và đeo súng trong người. Anh và tôi có thói quen ăn phở gà tại tiệm Phở Quang Trung. Có hôm ngoài tô phở gà với gà để riêng chấm với nước mắm gừng ra, anh lại c̣n gọi thêm món ḷng; tim gan t́ phế thận ḷng heo. Một tô phở nhỏ cộng thêm một ly chè đậu đỏ đối với tôi ngày hôm ấy là quá đủ, tôi không c̣n chỗ chứa. Lúc nhà hàng đem cái dĩa đồ ḷng này ra, anh gắp ăn ngon lành. Thấy tôi ngồi im, anh bảo, "Sao ông không ăn đi, sợ cholesterol à?" Anh thêm,"Anh em ḿnh lâu lâu mới gặp nhau, ăn món này đâu có sao!" Tôi nói với anh là, tôi không ăn là v́ bụng đă no và ngoài ra đă lâu lắm tôi không ăn cái món quốc hồn quốc túy này, thành ra nay nh́n nó tôi không thấy ham muốn. Tôi bảo anh cứ tự nhiên. Sau khi ăn uống xong cả hai chúng tôi lái xe đến một tiệm cà phê gần đó ngồi uống nước sinh tố, nước trà, bàn chuyện thời sự và ngắm nh́n dân chúng qua lại. Thế rồi một ngày kia anh khiến tôi ngạc nhiên. Anh tiết lộ, anh có đọc bài do tôi gởi nhưng anh cứ nghĩ là tôi forward bài của một tác giả nào đó. Cho đến một ngày kia, sau khi đọc xong bài viết mô tả cái ngày ăn chơi của tôi và anh dưới Quận Cam anh mới vỡ lẽ, nhận ra tôi là người viết bài ấy. Anh giải thích,"Ngày xưa lúc tôi làm việc với ông trong County tôi có thấy ông viết bao giờ đâu, cho nên tôi không nghĩ ông là tác giả nhưng không nói ra, cho đến lần vừa rồi ông tả lại sinh hoạt của tôi và ông; mà sự kiện này chỉ có ông và tôi biết, th́ tôi suy luận ngay, đích thị ông là người viết. Giao du với anh này tôi biết được nhiều tin tức lạ hoặc cái nh́n lạ về một vấn đề thời sự hay công đồng. Hồi c̣n đi làm việc chung có lần anh nói một câu mà tôi xếp vào loại để đời:"Có những người chúng ta chỉ nên đứng xa mà nh́n, lại gần là mang hoạ". Có một hôm một bạn đồng nghiệp khác gọi điện thoại đến tôi với mục đích thăm hỏi, tôi bảo với bạn trẻ ấy là tôi sắp sửa xuống Quận Cam ăn trưa với anh kia, nhân tiện tôi rủ anh bạn trẻ này với t́nh đồng nghiệp cũ hăy ghé xuống nơi đó tất cả cùng gặp nhau và ăn trưa chung. Nghe thế anh bạn trẻ từ chối liền. Lư do đưa ra rất giản dị, ông anh đó nói năng ồn ào, lại c̣n đeo súng, đă lâu lắm rồi từng bị băng đảng bắn hụt ở chợ Tàu, ngồi ăn với ông anh, anh bạn cảm thấy không an tâm, thôi th́ anh bạn ngồi nhà cho chắc ăn. Nghe xong tôi thấy lạ ở một điểm là anh bạn trẻ chưa hề nghe anh bạn già nói cái câu để đời ở trên, nhưng mà lại áp dụng ngay chóc câu nói của tác giả mà lại liên quan đến tác giả như là một sự trùng hợp ngẫu nhiên. Tôi nh́n vấn đề khác một chút, ta đi ăn với anh bạn già lận súng trong người có khác ǵ một "yếu nhân" đi ra ngoài đường có công an ch́m  đi theo bên cạnh đâu. Tên nào dở tṛ với ḿnh, anh bạn già đă có vơ khí để bảo vệ an toàn cho ḿnh, và do đó phe ta cứ b́nh tĩnh ăn với uống.

        Cái vụ đeo súng của anh này khiến tôi thắc mắc. Có lần tôi hỏi thẳng anh bạn là, đă về hưu rồi sao anh lại được quyền đeo súng như vậy. Ở Việt Nam trước 1975 đất nước ở trong t́nh trạng chiến tranh, mang vơ khí là việc cần thiết hoặc bất đắc dĩ, c̣n ở Hoa Kỳ, thái b́nh thịnh trị, đeo cái của nợ ấy lỡ có xảy ra bất trắc là ân hận cả đời. Anh bạn này có tính đa nghi như Tào Tháo, không nói hết sự thật. Anh bảo, anh được xếp vào diện "Peace Officer", đă vào hàng ngũ nhân viên công lực rồi th́ măn đời là nhân viên công lực, bất kể về hưu hay không, oai không chịu được!

        Thế rồi vào một buổi trưa nọ, tại cái quán Coffee Factory trên đường Brookhurst trong lúc anh và tôi ngồi ngoài hiên giải khát, hóng gió và chuyện văn, một anh bạn cũ đi ngang qua trông thấy ghé chào. Theo anh bạn già tôi được biết anh bạn kia hồi c̣n ở Việt Nam từng là Đại Úy Cảnh Sát, sang Mỹ làm hai job vừa County vừa Bưu Điện. Anh ta cầm cự một thời gian cuối cùng chịu không nổi v́ thiếu ngủ anh đă bỏ County, chỉ giữ lại job Bưu Điện. Nay th́ anh đă về hưu. Chả biết t́nh trạng vợ con của anh như thế nào. Hiện nay anh làm huấn luyện viên tennis cho các phụ nữ tại Việt Nam. Mấy anh này gặp nhau là mày tao chi tớ. Anh kia hỏi anh bạn già của tôi,"Sao lúc này mày cón làm huấn luyện viên bắn súng cho quân trường cảnh sát hay không?" Anh bạn già ngớ người, ngạc nhiên nói, vẫn c̣n. Sau khi anh kia chia tay xong, anh bạn già của tôi quay sang tôi giải thích:"Thằng này hay ghê. Cái vụ tôi làm HLV cảnh sát không có ai biết, ngay cả ông nữa, thế mà nó biết mới tài, mà nó lại ở măi tận Việt Nam, không hiểu nó lấy tin ở đâu ra!" Anh bạn già của tôi thật chủ quan, khinh địch. Anh phải hiểu cái nguyên tắc là, nếu không muốn người khác biết cái việc ḿnh làm th́ chớ có làm, chứ dưới ánh sáng mặt trời có cái ǵ dấu măi được đâu!.

        Có lần tôi đến nhà một người bạn ăn tối. Hôm ấy có vợ tôi đi chung. Người đẹp của tôi thấy cái chuyện viết lách của tôi là cả một sự phiền hà, mất th́ giờ. Tôi không tài nào hiểu nổi phụ nữ. Bà ấy đi làm, tôi ngồi nhà, giải quyết gần như mọi chuyện trong nhà, con cái thời không có, tôi tiêu dao thời giờ cho một mục rất ư lành mạnh - viết lách - cái mục này nó đâu có ảnh hưởng đến hoà b́nh thế giới đâu, than văn cái nỗi ǵ! Người đời có câu: "Đằng sau một người đàn ông thành công là người phụ nữ của người ấy và sau lưng sự sụp đổ của một người đàn ông thành công là một người phụ nữ khác."

        Bà vợ tôi ứng vào vế thứ nhất, vinh dự kể ǵ, không hiểu bà ấy than thở cái ǵ nữa. Nếu mà tôi nhàn cư vi bất thiện, rảnh rỗi quá sanh ra ái t́nh lăng nhăng, than thở là phải, đằng này sinh hoạt lành mạnh chết đi được thở than cái ǵ nữa!  Viết lăng nhăng như tôi ấy thế mà bạn bè quí trọng, xếp tôi vào thành phần "văn sĩ". Như vậy phụ nữ nào đi chung với tôi ít nhiều cũng thuộc loại tao nhân không sướng ru?

        Cũng tại bữa tiệc ấy có bạn chia sẻ vài nhận xét về bài viết của tôi. Bạn nói, phần tin tức thế giới mà tôi đề cập trong bài viết nói chung bạn đă biết rồi. Thế nhưng đọc bài viết của tôi về cùng đề tài bạn rất thích cái cách diễn tả của tôi. Bạn bảo, điểm đặc biệt là ở phần cuối bài tôi thường thêm vào các câu danh ngôn hay lời nói của các danh nhân thế giới, nó phù hợp với nội dung bài viết, bao gồm kinh nghiệm sống của cả đời người. Có bạn lại bày tỏ sự thích thú về mấy câu dịch thuật của tôi nữa, mặc dù tôi biết trong những người ấy khả năng Anh ngữ có thừa.

        Thỉnh thoảng, bạn bè, đồng nghiệp cũ ở xa có gọi điện thoại cho tôi chia xẻ nhận xét. Có bạn nghe phong thanh, tôi sẽ đổi cách viết, nhắc tôi hăy giữ nguyên 'style' này, rằng nó giống như nhăn hiệu cầu chứng tại ṭa, đổi cách viết khiến người đọc tưởng gặp người lạ, không nên. Có vài chị và anh bảo tôi có lối viết trung dung, nhẹ nhàng, khiến người đọc có thiện cảm. Đặc biệt là ông bô tôi với tuổi đời 85. Ông hiện cư ngụ với mẹ tôi, gần các em tôi bên miền Đông Hoa Kỳ. Hằng ngày bố tôi theo dơi tin tức trên báo giấy, báo điện tử, truyền thanh và truyền h́nh. Sức khỏe của bố tôi vẫn khả quan về thể chất lẫn tinh thần. Thỉnh thoảng, tôi gởi cho ông các bài viết của tôi. Không nói ra nhưng có lẽ ông bô tôi ngạc nhiên về anh con trai lắm. Từ bé tới lớn, ông ấy có thấy tôi viết lách bao giờ! Có lần hai cha con tâm sự, ông bô tôi bảo sau khi nhận được bài viết của tôi, ông ấy có forward nó đến bà con họ hàng và bạn bè. Ông bảo, một người bạn của ông, từng là Trung Tá trước đây, rất thích các bài viết ấy, đặc biệt là các câu nói của các danh nhân ở phần cuối bài.

        Có lần, tôi cũng ngạc nhiên không kém. Tôi nhớ vào ba năm trước hôm ấy tôi đi dự tiệc tân niên do các công chức Việt Nam của Los Angeles County tổ chức. Nơi ăn uống là một tiệm cơm Tàu gần nhà tôi. V́ t́nh đồng nghiệp cũ, họ gọi rủ tôi tham gia. Tôi đến nơi, đang sửa soạn ngồi vào bàn ăn, đột nhiên một đồng nghiệp giới thiệu tôi với một anh QGHC khóa đàn anh. Sau khi nghe qua danh tánh của tôi xong, anh hỏi tôi, có phải tôi là NVH có viết bài trên Web site cựu SV/HC hay không, tôi trả lời, phải, thế là anh phát biểu cảm tưởng liền. Anh cho biết anh thích nội dung những bài tôi viết, vừa giúp cho người đọc gia tăng kiến thức vừa giúp cho họ có tâm thái nhẹ nhàng, và đặc biệt, anh thích nhất và tự hỏi không biết tôi kiếm ở đâu ra các câu nói thời danh và cho vào cuối bài như thế.

        Tiện dịp đây tôi lại xin chia sẻ ư kiến với bạn đọc. Thông thường bài viết của tôi phản ảnh tâm tư của tôi lúc ấy. Tôi không suy nghĩ nhiều, cái tâm cảm nhận thế nào th́ các ngón tay gơ xuống phiếm như thế đó. Một bạn có lần hỏi tôi, thế tôi đánh máy bằng mười ngón hay hai ngón. Tôi trả lời, hai ngón. Bạn nhận xét bài của tôi dài như thế mà đánh bằng hai ngón th́ ghê thật. Bạn hỏi tiếp, thế một bài viết được tiếp tục nhiều lần trước khi hoàn tất hay một lần. Tôi trả lời, một khi tôi đă ngồi vào máy rồi th́ khi đứng dậy bài viết kể như được hoàn thành.

        Mỗi sáng đọc báo xong nếu nhận thấy đề tài nào hấp dẫn tôi bèn viết bài gởi cho bạn bè. Có khi, sau khi nhận và đọc thư bạn bè xong nếu thấy nội dung thú vị, tôi dựa vào đó viết một bài góp vui. C̣n trong quan hệ bạn bè, mỗi khi có dịp gặp gỡ cả nhóm bạn xong, về nhà tôi liền viết bài chia sẻ với các bạn ở xa. Điểm đặc biệt là, trước cuộc hội ngộ đó, tôi chưa nghĩ tới chuyện viết bài tường thuật. Nhưng sau khi về đến nhà xong, suy nghĩ lại, tôi cảm thấy có đủ dữ liệu để hoàn thành một bài viết, cứ thế là tôi xúc tiến. Trong lúc tôi hiện diện cạnh bạn bè, nếu họ kể ra những kỷ niệm cũ và những chi tiết đặc biệt quí giá hiếm hoi, đồng thời dựa vào sự quan sát của chính tôi tại địa điểm họp mặt, tôi sẽ viết bài. Việc này nay đă trở thành thói quen đối với tôi. Kỳ dư tôi không hỏi han nhiều những người chung quanh để thu thập tin tức tài liệu dùng cho bài viết. Giản dị, bởi v́ tôi không phải là nhà báo chuyên nghiệp. Tôi lại cũng chẳng phải nhà văn. Đối với văn sĩ, chỉ cần môt gợi ư, họ có thể viết thành một bài hay hoặc một tác phẩm dài. Tôi không có trí tưởng tượng dồi dào cho nên tôi cần dữ kiện, càng có nhiều dữ kiện tôi mới càng tường thuật dễ dàng hơn.

        Trong thời gian qua tôi tiếc là đă phụ ḷng mong đợi của bạn bè. Nếu bạn muốn tôi viết, tôi sẽ không viết được. Trong lúc bạn bè gặp nhau, các bạn cứ nói chuyện tự nhiên, càng nhiều càng tốt, càng đặc biệt càng hay. Cứ đặt câu hỏi cho nhau. Tôi ngồi nghe, thu thập. Càng nhiều tin tức chừng nào, bài bản càng phong phú chừng ấy và có nhiều triển vọng lên khuôn và đến tay bạn đọc vào ngày hôm sau. Như thế, điều cần nhất là sự tự nhiên.

        Bốn năm trước, một bạn của tôi có nhă ư phát hành một đặc san cho cả Khóa 17 - Khung Trời Kỷ Niệm -. Lúc đó tôi chưa bắt đầu viết. Mặc dù được bạn bè khuyến khích góp bài nhưng rất tiếc tôi không làm được. Đặc san của đồng môn bao gồm các bài viết nói về kỷ niệm thời đi học, trường sở, thầy cô, cuộc t́nh thời sinh viên v.v...nhưng soát xét lại tôi chẳng nhớ ra có chuyện ǵ đặc biệt để chia sẻ với bạn bè, kết quả không tham gia được. Thế nhưng liền sau đó, bạn bè hết sức ngạc nhiên khi thấy tôi phóng ra nhiều bài vở. Nhưng nếu xem lại, nội dung bài viết bao gồm tin tức thời sự và tường thuật sinh hoạt bạn bè mà tôi có dịp tham dự trong thời gian gần đây mà thôi.

        Đến năm ngoái, khi người bạn ấy phát hành đặc san thứ hai - Chút T́nh Để Nhớ - tôi vẫn chưa biết sẽ đóng góp được bài viết nào hay không. May thay, vừa vặn vào thời gian ấy khóa tôi có tổ chức kỷ niệm 40 năm tốt nghiệp ĐS17 tại miền Nam California tôi mới ghi nhận lại cuộc trùng phùng ấy dưới tiêu đề Đại Hội ĐS17 - Chuyện Bên Lề - gởi cho anh bạn chủ biên xem như một đóng góp tượng trưng. Vào khoảng thời gian ấy, tôi nhớ có một bạn gợi ư giúp tôi viết bài cho Đặc san.

        Vui lắm, bạn rà từng bước một:

- Thế ngày c̣n đi học, bạn ở đâu, có ở trong kư túc xá sinh viên hay không?

- Tôi ở nhà với cha mẹ và các em tôi.

- A, như thế bạn không có kỷ niệm kư túc xá rồi. Thế sau giờ tan học bạn làm ǵ?

- Tôi đi thẳng về nhà.

- Bạn gái, mối t́nh đầu nào chăng?

- Tôi tập trung vào việc học. Vài bạn trong năm đầu bị văng ra khỏi trường, đă bị đi lính đấy.

- Chà, chà, thế th́ bạn chẳng có cái ǵ để viết rồi. Ờ, mà tôi chợt nghĩ ra, bạn qua Mỹ trước tụi tôi, thế th́ chuyện này đặc biệt đây, hay bạn thử viết về chuyến đi Mỹ của bạn xem sao?

-Có lư, vậy tôi sẽ cố gắng.

        Và thế là "Một Chuyến Đi Một Cuộc Đời" đă xuất hiện và góp mặt song song với các bạn bốn phương trên CHÚT T̀NH ĐỂ NHỚ.

        Chuyện viết lách của tôi chịu ảnh hưởng của tác giả Nguyễn Hiến Lê. Mặc dù ông không dạy tôi ngày nào, nhưng sau khi đọc các tác phẩm của ông tôi đă học hỏi và áp dụng lời khuyên của ông. Cố gắng giữ cho lời văn giản dị, trong sáng. Viết là để thông đạt; người đọc cần hiểu nhanh, hiểu đủ và hiểu chính xác tác giả muốn diễn đạt cái ǵ. Độc giả cần có cảm giác thơ thới, thanh thản, nhẹ nhàng, và thích thú khi đọc bài  và thu thập được đôi điều bổ ích cho cuộc sống th́ bài viết được xem là đạt mục tiêu. C̣n nếu đọc xong một bài viết, người đọc không hiểu, hiểu lờ mờ và thần kinh bị căng thẳng, nói thật, như thế là tác giả đă thất bại. Thực tế đă chứng minh cho tôi thấy, có một lần trong lúc c̣n đi làm bên Mỹ, tôi đă viết một bài dài khoảng một trang giấy tŕnh cho ông giám đốc sở tại. Chính tôi nhận thấy bài viết xoàng, giản dị quá, tôi có thể diễn tả khá hơn bài ấy được. Thế nhưng sau đó, thật là bất ngờ, bà phó giám đốc gặp tôi nói:"M nhờ tôi chuyển lời đến anh, bài viết 'well written'" (M là tên ông giám đốc). Từ đó tôi nghiệm ra, người đọc thích giản dị, chứ không thích cầu kỳ. Ở đời cũng lạ, đường thẳng và bằng phẳng người ta không chọn, lại cứ chui vào con đường gồ ghề, quanh co để đi khiến cho cuộc đời phức tạp hẳn lên.

        Ngoài ra, tôi c̣n học được từ học giả Nguyễn Hiến Lê cách dùng chữ. Ông dặn, nếu trong một câu hay một đoạn văn ngắn, ta đề cập đến cùng một vật thể hay cùng một sự kiện, hăy cố gắng thay thế bằng một chữ khác có cùng một nghĩa, đừng có để cho người đọc có cái cảm giác là ta nghèo nàn về chữ nghĩa!  Và nhớ ngắt câu ra, nhớ xuống hàng, đừng diễn tả liền tù t́ khiến người đọc bị ngộp thở.

        Thỉnh thoảng khi đọc một đoạn văn đắc ư, một câu nói hay, sâu sắc, tôi ghi vào một cuốn sổ. Hôm nào viết bài, trước khi gởi bài ra, tôi đưa câu ấy vào bài viết. Nếu không có sẵn, tôi t́m trên Google, chọn và lọc ra câu nào tôi thích, đưa vào bài viết, đặt ở phần cuối. Tại sao lại là phần cuối bài? Sau khi đọc xong cả một bài viết dài, người đọc chẳng c̣n đầu óc đâu mà nhớ, mà điều này không cần thiết và thiếu thực tế. Lúc đó nếu có, độc giả chỉ c̣n nhớ đến câu kết của bài viết. Cả một kinh nghiệm đời người thu vào một câu ngắn dễ nhớ và dễ áp dụng đem lại lợi ích cho người đọc, và nếu có cần nhớ thêm, cứ nhắm tên danh nhân tác giả của câu nói bất hủ lừng danh là đủ đạt yêu cầu rồi. Tôi thích những câu nói thời danh của những tác giả nổi tiếng, tôi ghi nó vào trong bài cũng chính là cách nhắc nhở bản thân thực hành kinh nghiệm của người đi trước. Nói cách khác, tôi viết cho bạn đồng thời tôi viết cho cả tôi nữa.

        Cho đến ngày hôm nay bài bản tôi đă gởi ra khá nhiều. Nói chung, tôi chưa gặp một phản ứng dữ dội nào. Viết lách giống như ra chiến trường, người viết cần có nhiều can đảm, dám nói, dám làm, dám nhận, chịu lắng nghe và biết phục thiện. Tôi luôn ghi nhớ, bên ngoài kia, các bậc thiện tri thức đang theo dơi tôi, cho nên đừng vọng động quá đà khiến cho họ và bản thân bị thất vọng. Mong thay.

        "Một ngạn ngữ là một câu ngắn dựa trên một kinh nghiệm dài." (A proverb is a short sentence based on long experience.- Miguel De Cervantes)

        "Viết là suy nghĩ trên giấy tờ" (Writing is thinking on paper.- William Zinsser)

        "Cái rắc rối của việc viết về tôn giáo là chúng ta gặp rủi ro chống phá một cách thành thật tín đồ của tôn giáo, và rồi họ rượt chúng ta bằng dao rựa" (The problem with writing about religion is that you run the risk of offending sincerely religious people, and then they come after you with machetes.- Dave Barry)

         Nguyễn Văn Huy
            7/5/2013

 

Copyright @ 2005 quocgiahanhchanh.com
Webmaster@tranbachthu