Ư niệm về sự thực
thi dân chủ trên thế giới đă có từ hơn 200 năm, nhưng hiện nay hăy c̣n
nhiều quốc gia sống dưới chế độ độc tài hay c̣n ở mức độ dân chủ ấu trĩ và
bấp bênh.
Việt Nam cũng như các nước cộng sản c̣n lại cai trị dân
dưới sự chuyên chính và độc đảng. Dân chúng Việt Nam, nhất là tại miền Nam
sau 30 năm tháng đau đớn, bực tức v́ không có được chút eân chủ, mà họ có
được phần nào định chế dân chủ trước 1975.
Trong cái gọi là “Gợi ư về báo cáo chánh trị cho đại
hội lần 10”, chúng ta thấy có nhiều ư kiến, và những ư kiến mạnh mẽ hơn
trước kia.
Thực sự, người dân trong nước biết là sự góp ư chỉ là
màn kịch của cộng sản từ xưa tới giờ dựng ra và tự cho rằng như vậy là có
dân chủ, bởi v́ có đưa ra cho dân, có kêu gọi dân góp ư công khai. Dân
được ưu ái thực thi cái quyền “góp ư” là chuyện quốc sự có hỏi ư dân rồi,
đảng và nhà nước làm theo ư dân. Đó là dân chủ theo kiểu cộng sản.
Đối với những người có chút hiểu biết, th́ việc này
không ăn thua ǵ cả. Mặc dù lần này có nhiều ư kiến mạnh hơn, là v́:
- Sự bực tức của người dân nay lên quá cao đối với đảng
cộng sản việt nam và sự lạc hậu của đất nước.
- Giới trẻ Việt Nam ngày nay có cơ hội hiểu được bên
ngoài Việt Nam qua internet hay truyền thông ngoại quốc, mặc dù chịu đè
nén trong nền giáo dục một chiều nhưng khả năng phán xét của giới trẻ vẫn
c̣n.
- Đảng CSVN đang và sẽ phải chứng minh cho thế giới biế
là họ cũng có xây dựng dân chủ, một loại dân chủ kiểu của họ, để thế giới
cảm thông và ít chống đối hơn trong quá tŕnh hội nhập toàn cầu.
- Nội bộ đảng CSVN có những chia rẽ trầm trọng (v́
quyền lợi) cho nên đây là dịp các nhóm, các cá nhân nói lên cho mạnh, chỉ
trích nhau cho đă...
Theo thiển ư dù có chỉ trích mạnh mẽ, hay góp ư xây
dựng, th́ cũng chẳng tới đâu bởi v́ cái sơ đẳng dễ hiểu là cơ quan trung
ương có đúc kết ư kiến một cách minh bạch đâu và nhất là sau khi tiếp thu
ư kiến, giả sử như có tiếp thu, th́ có thi hành theo đâu.
Khi đă là chế độ độc tài, đảng trị rồi, không phải ở VN
không, mà ở nhiều nước độc tài hắc ám đều giống nhau là “ư dân” không phải
là “ư đảng”. Quyền đân không là ǵ cả!
Vậy th́ kêu gọi dân chủ để là chi! Dù biết rằng đảng CS
không nghe, nhưng thế giới nghe, nhiều cơ quan quốc tế nghe, nhiều việt
kiều hải ngoại nghe, nhất là lương tâm và lương tri của chính người dân
nghe như vậy. Các bạn, các em trẻ cứ kêu, cứ nói ra, cứ chỉ ra, cứ đưa ra
bằng nhiều cách, ở nhiều nơi, với nhiều người. Không phải chỉ nói lên
trong lúc này, mà trong những tháng ngày tới và dài dài cho tới khi nào có
dân chủ thực sự, tự do thực sự, công bằng thực sự. Những lư tưởng trên bao
giờ cũng đúng và phải tranh đấu, không thể có sự van xin hay thỏa hiệp hay
tự cảm thấy b́nh yên. Trên thế giới c̣n nhiều nơi đau khổ như Việt Nam,
mặc dù mức độ có khác nhau, nhưng các bạn sẽ không lẻ loi và sai phương
hướng.
Trước đó trên thế giới chúng ta thấy có nhiều mức độ
dân chủ khác nhau tại các nước khác nhau. Nhưng có một số điểm căn bản
giống nhau. Khi ta gọi đó là dân chủ. Có ít nhất 3 điểm căn bản, đó là: tự
do ứng cử, tự do bầu cử, có đối lập chân chính và thực sự.
Nếu tạm phân loại mức độ dân chủ trên thế giới, chúng
ta có:
• Dân chủ sơ khai hay ấu trĩ: Tức là có bầu cử, có
nhiều ứng cử viên, có đảng đối lập nhưng trong dân chủ ấy có mầm độc tài
và ư thức chính trị của dân c̣n yếu. Không hoàn hảo. Bởi v́ con người và
xă hội loài người vốn không hoàn hảo.
• Một nền dân chủ cao và đẹp là phải có đối lập xây
dựng và thực tâm. Đối lập đó phải có ít nhất các đặc tính:
- Có định chế hoặc pháp lư hóa.
- Công khai và công minh
- Có tinh thần xây dựng v́ quyền lợi chung
- Có sự kết hợp trên căn bản tập thể.
• Con người chỉ có hạnh phúc trong chế độ của ḿnh là
khi nào trách nhiệm và quyền lợi được chia sẻ trải đều ra càng rộng bao
nhiêu càng tốt bấy nhiêu. Không thể có một nhóm nào, một đảng nào nhân
danh bất cứ cái ǵ, bất cứ học thuyết nào để tập trung quyền lực và quyền
lợi cho nhóm, cho đảng của ḿnh. Người dân tiến bộ dù có bất lực trong
thực hiện đổi thay, nhưng không bất lực trong tư duy.